21 Gusht 2019

5G shumë më i shpejtë, do ta bëjë botën më të ndërlidhur

New York, 28 maj - Në fillim të muajit, zyrtarë të një grupi prej 30 vendesh ranë dakord të bashkërendojnë veprimet për t’i siguruar brezit të ardhshëm komunikim të shpejtë përmes rrjeteve celularetë njohura si 5G.

Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe jo vetëm, janë të shqetësuara nëse kompani teknologjike që veprojnë në vende si Kina, mund të bëhen objekt ndikimesh nga shteti, duke e bërë rrjetin të pasigurtë.

Rrjeti i telefonisë celulare 5G supozohet të jetë shumë më i shpejtë, më i përgjegjshëm dhe se do ta bëjë botën më të ndërlidhur. Gjithashtu u jep fuqi më të madhe kompanive 5G, thotë Zvi Marom nga kompania teknologjike “BATM Komunikimi i Avancuar”.

"Kushdo që e kontrollon internetin, ose e furnizon linjat furnizuese rreth internetit ka në dorë botën e komunikimit.”

Duke folur në konferencën globale të institutit Milken, zoti Marom tha se me këtë fuqi, prezenca e teknologjisë kineze 5G në SHBA është rrezik real.

“Ata vendosin gjëra të ndryshme në pajisjet e tyre që mund të hyjnë në përdorim në kohë konfliktesh. Nëse ka një konflikt, Kina vendos të paralizojë pajisjen dhe të bllokojë sistemin tuaj të komunikimit. Ata mund ta bëjnë këtë, këtu qëndron rreziku”.

Zoti Marom thotë se ka parë prova që dëshmojnë se Kina po e shfrytëzon teknologjinë celulare për spiunazh.

“Ata në fakt po e përdorin atë për mbikëqyrje masive kundër vetë popullatës së tyre. Kemi kontrolluar çdo çip të pajisjeve Huawei dhe kemi gjetur gjëra të pakëndshme. Nuk kishte vetëm gjëra që i takojnë një kompanie komerciale, ishin pajisje thuajse të kategorisë ushtarake”.

Gjatë disikutimit për teknologjinë kineze në një panel tjetër të konferencës, Chee-hwa Tung nga “Konferenca Politike Konsultative e Popullit Kinez” thotë se teknologjia si inteligjenca artificiale dhe rrjeti 5G në Kinë, kanë qëllim të mirën e përgjithshme.

“Nuk është qëllim spiunimi i njerëzve. Qëllimi është që populli kinez të ndihmohet të përfitojë më shumë të ardhura dhe të bëhet një komb I zhvilluar”.

Por, raportet e organizatës mbi të drejtat e njeriut thonë se Kina ka shfrytëzuar aplikacione celulare për mbikëqyrje në masë në Xinjiang, ku jetojnë shumë Ujgurë, një grup pakicë myslimane që janë bërë objekt dënimesh në masë dhe i shtypjes fetare. Raporti thotë se janë regjistruar të dhëna biometrike duke përfshirë edhe AND-në dhe lloje gjaku, ndërsa të dhënat e vendndodhjes shfrytëzohen për të monitoruar lëvizjet e banorëve.

Shumë zyrtarë amerikanë shqetësohen se Kina mund të përdorë metoda të ngjashme të mbikëqyrjes jashtë kufijve të saj. Zoti Tung thotë se Kina nuk ka për qëllim shtrirjen e autoritetit.

“E kuptojmë dhimbjen e ekzistencës nën pushtim. E kuptojmë koston, dhimbjen e luftës. Prandaj kemi më shumë paqe në AND-në, lëkurën dhe trupin tonë. Nëse shikoni me kujdes të gjitha luftrat ku është përfshira Kina, kanë qenë më së shumti në vetëmbrojtje se sa për arsye të tjera”.

Shumë espertë teknologjie thonë se Perendimi duhet të marrë masa mbrojtëse dhe të forcojë sigurinë kibernetike që të vetëmbrohet nga kërcënimet e mundshme që mund të shoqërohen me teknologjinë 5G.

Kalendari

Ngjarjet e datës 21 gusht 2019 - Vazhdon greva e punëtoreve të Sindikatës së Pavarur të Punëtorëve në Aeroportin Ndërkombëtar të Prishtinës “ Adem Jashari”. (Aeroporti i Prishtinës, ora 8:00)

- Kryetari i Komunës së Prizrenit Mytaher Haskuka dhe drejtori i Drejtorisë për Punë dhe Mirëqenie Sociale Fejzë Kabashi do të vizitojnë disa shtëpi të cilat po ndërtohen në kuadër të projektit “Ndërtimi i shtëpive për familjet skamnore”. (Lagjja “Bajram Curri” e më pas do të vizitohen edhe disa shtëpi në fshatin Zhur. (Nisja do të bëhet nga Shtëpia e Bardhë, ora 9:45)

- Në kuadër të Etnofestit mbahet punëtoria kreative dhe instalacione me atelje te pikëtorëve dhe skulptorëve. (Ambientet e Etnofestit në fshatin Kukaj, ora 10:00)

- Ministri në detyrë i Inovacionit dhe Ndërmarrësisë, Muzafer Shala dhe kryetari i Komunës së Shtimes, Naim Ismajli, do të nënshkruajnë memorandum të bashkëpunimit për rregullimin e objektit Mulitifunksional Inovativ në Shtime. (Objekti i Ministrisë së Punëve të Jashtme kati i 3-të, ora 10:00)

- Mbahet mbledhjen e rregullt të Komitetit për Politikë dhe Financa e Komunës së Mitrovicës. (Salla e mediave të Komunës së Mitrovicës, ora 10:00)

- Komisioni Hetimor Parlamentar në lidhje me gjendjen në PTK dhe Vala miraton draft raportin e punës së Komisionit Hetimor Parlamentar në lidhje me gjendjen në PTK dhe Vala. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 303, ora 11:00)

- Kryetari i komunës së Deçanit, Bashkim Ramosaj, pret në vizitë  Ministrin e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë Shyqiri Bytyqi. (Zyra e Kryetarit të Komunës së Deçanit, ora 11:00)

- Fillojnë punimet në rrugën Budisalc-Zllakuqan i Klinës. (Pranë përmendores së Kolë Mirditës në Zllakuqan, ora 11:00)

- Komuna e Vushtrrisë mban mbledhje komemorative për veteranin e arsimit dhe UÇK-së, si dhe ish drejtorin e arsimit në Komunën e Vushtrrisë, Behxhet Jashari. (Salla e Kuvendit të Komunës së Vushtrrisë, ora 11:30)

-  Kryetari i Komunës së Prishtinës, Shpend Ahmeti dhe Nënkryetari Muhedin Nushi do të mbajnë konferencë për media. (Objekti i vjetër të Komunës, ora 11:30)

- Kryetari i komunës së Deçanit, Bashkim Ramosaj dhe Ministri i Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë Shyqiri Bytyqi vëjn gurethemelin e shkollës fillore “Heronjtë e Dukagjinit” në Gllogjan. (Gllogjan, ora 11:30)

- Kryetari i komunës së Deçanit, Bashkim Ramosaj dhe Ministri i Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë Shyqiri Bytyqi inspektojn punimet në objektin përcjellës të Shkollës Fillore “Isa Boletini” në Isniq. (Isniq, ora 12:00)

- Agjencia Kosovare e Privatizimit mban ceremoninë e hapjes së ofertave të shitjeve përmes Likuidimit nr.49. në të cilën janë 132 asete. (Hoteli Grand, ora 12:30)

- Kryeministri në detyrë Ramush Haradinaj pret në takim një delegacion prej 60 studentësh të programit Akademia Verore, nga shtete të ndryshme të botës. (Ndërtesa e Qeverisë, ora 12:30)

- Në kuadër të Etnofestit mbahet zona e debatit për shtëpin tradicionale dhe familjen e madhe shqiptare. (Shtëpia e vjetër në Fshatin Kukaj, ora 17:00)

- Komuna e Prizrenit në kuadër të hartimit të buxhetit për vitin 2020 do të organizojë dëgjime publike me me banorët e e rajonit të Zhupës dhe Podgorës me qëllim të angazhimit të tyre në procesin e hartimit të buxhetit, transparencës, gjithëpërfshirjes dhe llogaridhënies ndaj qytetarëve. (Shtëpia e Kulturës në Reçanë, ora 19:00)