20 Shkurt 2020

Sistemi i drejtësisë pas riemërimit të gjyqtarëve dhe prokurorëve

Shkruar nga Timothy Baland


Pasi që puna e Komisionit të Pavarur Gjyqësor dhe Prokurorial (KPGjP) ka përfunduar, tani mund të fillojmë shqyrtimin e të arriturave të tij. Me lejoni të ndajë me ju disa nga përshtypjet e mija:

Provimi i etikës i KPGjP-së

Ligji përmes të cilit u krijua KPGjP-ja për verifikimin dhe emërimin e gjyqtarëve dhe prokurorëve ka përcaktuar se të gjithë kandidatët, pa përjashtim, duhet t’i nënshtrohen dhe të kalojnë provimin e Kodit përkatës të Etikës. Kjo dispozitë është e kuptueshme sepse për të ushtruar në mënyrë të duhur detyrat e tyre, si gjyqtarët ashtu edhe prokurorët duhet të jenë në gjendje të njohin situatat problematike në aspektin e etikës dhe në mënyrë të duhur të aplikojnë dispozitat përkatëse në Kodet e Etikës.

Provimi i etikës ka testuar njohurinë dhe vetëdijësimin e secilit kandidat për rregullat kryesore në Kodin e Etikës dhe aftësinë e tyre për të aplikuar ato rregulla në rastet kur përballen me situata problematike. Secili gjyqtar dhe prokuror i emëruar përmes procesit të emërimit të KPGjP-së ka kaluar provimin e KPGjP-së për etikë.

Cilat kanë qenë hapat në procesin e vlerësimit?

Procesi i emërimit përmes KPGjP-së ka trajnuar në mënyrë të barabartë të gjithë kandidatët.  Për të siguruar drejtësinë e procesit, procesi i vlerësimit është realizuar në dy pjesë:

·    E para ka përfshirë mbledhjen dhe analizimin e informatave për kandidatët. Janë kryer kontrolle të detajuara të së kaluarës nga ana e Njësisë së KPGjP-së për Verifikim Gjyqësor. Juristët në Njësinë Profesionale të KPGjP-së për  Vlerësim Profesional kanë bërë shqyrtimin e detajuar të jetës profesionale të secilit kandidat. Të dyja njësitë kanë përgatitur raporte të shkruara me të gjeturat e tyre, të cilat ia kanë dërguar Komisionit.

·    Pjesa e dytë e procesit ka përfshirë intervistat dhe shqyrtimet nga ana e Komisionit. Intervistat, të cilat mesatarisht kanë zgjatur rreth një orë e gjysmë, janë kryer nga ana e anëtarëve të Komisionit, të cilët i realizuan këto përmes Paneleve Vlerësuese të përbëra prej tre personave. Janë përdorë pyetje të standardizuara, të cilat kanë mbuluar të gjitha kriteret ligjore të aplikueshme.

Si janë vlerësuar kandidatët?
Një aspekt tjetër i rëndësishëm i procesit të emërimit përmes KPGjP-së ka qenë përdorimi i sistemit të notimit të bazuar në pikë. Përdorimi i këtij sistemi ka ndihmuar për të siguruar se vlerësimi i secilit kandidat nga ana e KPGjP-së ka qenë objektiv për nga karakteri. Përdorimi i sistemit të vlerësimit të bazuar në numrin e pikëve të fituara ka nënkuptuar se rekomandimet e bëra nga ana e Komisionit me të vërtet kanë qenë të bazuara në merita.

Sistemi i bazuar në numrin e pikëve dhe formulari i vlerësimit janë përdorë për të vlerësuar secilin kandidat në secilin nga kriteret për vlerësim. Kandidatët janë radhitur sipas numrit të pikëve të fituara, ndërsa kandidatët me numrin më të lartë të pikëve janë rekomanduar për emërim.

Kanë qenë dy (2) kategori themelore në të cilat janë vlerësuar kandidatët: integriteti dhe kompetenca. Në vlerësimin e integritetit dhe kompetencës së kandidatëve, Komisioni ka marrë parasysh 13 kritere të veçanta. Kandidatët për pozitat udhëheqëse janë vlerësuar edhe për shkathtësitë e tyre menaxhuese.

Çfarë do të jetë ndikimi i punës së Komisionit?

Unë pres që puna e Komisionit të përforcoj gjyqësorin dhe prokurorinë në Kosovë. Këtë parashikim e bazoj në 4 arsye të veçanta.

1.    Në shumë pozita, në të gjitha nivelet janë emëruar liderë të rinj aktiv dhe energjetik.
2.    Shumë femra me kualifikime të larta janë emëruar dhe ndikimi i tyre do të ndjehet.
3.    Pothuajse të gjithë kandidatët të cilët kanë përfunduar Programin Fillestar për Arsimin Juridik në Institutin Gjyqësor të Kosovës janë emëruar. Këta përbëjnë influksin e vetëm më të madh të personelit të ri për një gjeneratë, kështu që energjia, idetë e reja dhe etika e punës së këtyre burrave dhe grave do të ketë ndikim transformues në institucionet gjyqësore dhe prokuroriale të Kosovës.
4.    Përfshirja e pesë anëtarëve të Këshillit Gjyqësor të Kosovës në punën e KPGjP-së do të thotë se KGjK-ja do të përdorë një qasje të bazuar në merita në vlerësimet e ardhshme dhe përzgjedhjen e gjyqtarëve dhe prokurorëve.

Pas përfundimit të procesit të emërimit, sistemi i drejtësisë është pajisur me gjyqtarë dhe prokurorë të cilat janë verifikuar për nga aspekti i aftësive dhe integritetit të tyre, përmes një sistemi konkurrues të përzgjedhjes, që është një hap i konsiderueshëm për zhvillimin e mëtejmë të sundimit të ligjit në Kosovë.


(Autori është Gjyqtar dhe ish-Kryesues i Komisionit të pavarur gjyqësor dhe prokurorial)

 

Kalendari

Ngjarjet e datës 20 shkurt 2020 - Behën homazhe në nderim te jetës dhe veprës së heroit, Selman Vojvoda. (Varri i heroit, në Llaushë të Skenderajt, ora 9:00)

- Mbahet takimi me Misionin e Komisionit Evropian për Vlerësimin e Programit për Reforma në Ekonomi dhe diskutimin mbi rekomandimet e politikave. (ndërtesa e Qeverisë salla P38,  ora 9:30)

- Administrata Tatimore e Kosovë do të mbaj seminar me tatimpaguesit e regjionit të  Prishtinës ku prezent do të jetë edhe Drejtori i Përgjithshëm i ATK-së Ilir Murtezaj. (Hotel Emerald, ora 10:00)

- Bëhet konstituimi i Komisionit për Çështje të Sigurisë dhe Mbrojtjes. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 204, ora 11:00)

- Kryetari i komunës së Istogut, Haki Rugova do ta pres në takim ambasadorin bullgar në Kosovë. (Zyra e Kretarit Haziri, ora 11:00)

- Komuna e Rahovecit mban diskutimi publik lidhur me Draft Planin Komunal të Veprimit për Efiçiencë të Energjisë dhe Planin Lokal për Veprim në Mjedis. (Salla e mbledhjeve të Kuvendit Komunal të Rahovecit, ora 11:00)

- Kryeministri Albin Kurti dhe Kryetarja e Kuvendit, dr. Vjosa Osmani marrin pjesë në manifestimin “ 31-vjetori i Grevës së Minatorëve të Trepçës”. (Miniera e Trepçës në Stantërg, ora 11:00)

- Bëhet konstituimi i Komisionit për Ekonomi, Punësim, Tregti, Industri dhe Investime Strategjike. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N303, ora 11:00)

- Mbahet ceremonia e dorëzimit te donacionit për qerdhën “Gëzimi Ynë” në Istog nga Ambasada e Bullgarisë. (Qerdhja “Gëzimi Ynë” në Istog, ora 11:30)

- Mbahet ceremonia e promvimit të librit" Obstetrika",  të Prof. dr. Shefqet Lulaj. (Bibloteka Kombëtare "Pjetër Bogdani", ora 12:00)

- Mbahet akademi përkujtimore për dëshmorin e Kosovës, Selman Vojvoda, në 30 vjetorin e rënies së tij. (Teatri Kombëtar, ora 12:00)

- Ministri i Punëve të Brendshme dhe Administratës Publike, z. Agim Veliu do të pres në takim ambasadorin amerikan në Kosovë, z Philip Kosnett. (objekti kryesor i MPBAP-së, ora 13:00)

- Ministrja e Drejtësisë, Albulena Haxhiu do të mbajë konferencë për media. (Objekti I Ministrisë, ora 13:00)

- Promovohet revista “Intro”, që është produkt i punës së studentëve të vitit të tretë të Departamentit të Gazetarisë, në kuadër të lëndës "Menaxhim i medias". (Amfiteatri i Fakultetit të Filologjisë në Universitetin e Prishtinës, ora 14:00)

- Komuna e Mitrovicës mban debat publik lidhur me rregulloren për realizimin e të drejtave të fëmijëve përmes sistemit qeverisës komunal miqësor për fëmijët. (Salla e mbledhjeve të Kuvendit të Komunës të Mitrovicës, ora 14:00)

- Komisioni Qendror i Zgjedhjeve mban mbledhjen e radhës me rend dite rekomandim për certifikimin e kandidatëve për zgjedhjet e jashtëzakonshme për kryetar të komunës së Podujevës. . (Objekti i KQZ-së, ora 15:30)

- Zhvillohet ndeshja basketbolliste mes Kosovës dhe Islandës. (Pallati i Rinisë dhe Sportit në Prishtinë, ora 19:00)