28 Shkurt 2020

Si t'i mbrojmë vlerat tona demokratike

Shkruar nga Ali Hertica

Shoqëria jonë Kosovare  është e përbërë nga kombinimi i lirive individuale dhe ndjenja kolektive e komunitetit.

Një shoqëri rritet nga poshtë lart lart përmes lidhjeve të forta shoqërore në familje, midis kolegëve në punë, me miq në shkollë ose shoqatave lokale.

Lidhjet e forta shoqërore formojnë themelin e shoqërisë sonë. Liritë individuale, të cilat garantohen nga demokracia, sundimi i ligjit, shteti i mirëqenies dhe tregu i lirë, mbështeten në këtë.

Të drejtat individuale na japin lirinë për të krijuar marrëdhënie të forta, siç është liria e bashkimit ose liria e mendimit.

Në të kundërt, format e komunitetit tonë na japin vlera të tilla si ndjenja e përgjegjësisë dhe solidaritetit, me të cilat ne i përmbushim ato liri në një mënyrë kuptimplote për të gjithë.

Shtë pikërisht ai ekuilibër delikat midis lirive individuale (të garantuara nga institucionet demokratike) dhe ndjenjës kolektive të përgjegjësisë (me origjinë nga jeta e komunitetit) që është shqetësuar.

Mbi të gjitha, dekadat e fundit janë përqendruar kryesisht në rritjen e lirisë së zgjedhjes së individit. Në të djathtë, përqendrimi ishte në rritjen e lirisë ekonomike, shpesh në kurriz të atyre që nuk janë shumë të arsimuar. Dhe në të majtë, përqendrimi ishte në dhënien e të drejtave shtesë për individin në lidhje me qeverinë.

Por detyrat në lidhje me të tjerët u jepen gjithnjë e më shumë nga qeveria - ndërkohë tepër e kërkuar -. Gabimi tragjik i së majtës është se ai së pari ka përqafuar të gjitha format e mundshme të individualizmit (liria e lumturisë), dhe më pas është indinjuar për erozionin e solidaritetit.

Vetë e majta kanë promovuar veten për vite me radhë për 'të gjithë për veten e tyre', kështu që ata nuk duhet të befasohen kur 'njerëzit e tyre të parë' fillojnë të kapen.

Ithtarët si në të majtë ashtu edhe në të djathtë të historisë "të drejtat, por pa detyrime" supozuan se nënshtetësia ishte, ashtu si thuhej, e rrënjosur në individ nga lindja dhe duhet të "çlirohej" vetëm që ajo të lulëzonte.

"Degët e lirive individuale janë në rritje në të gjitha drejtimet sot, por rrënjët e ndjenjës kolektive të përgjegjësisë nuk ushqehen më.

Qytetaria, megjithatë, është fryt i një edukimi të mirë në familje, një edukimi të gjerë në shkollë, shpirti ekipor në lëvizjet rinore dhe punës së palodhur në jetën profesionale.

Nëse ju heq komunitetin në një shoqëri, nga vijnë vlerat dhe ndjenja e përgjegjësisë që na mundësojnë të fillojmë diçka kuptimore me liritë që gëzojmë në demokraci.

Armiqtë e demokracisë janë ekstremistët, të cilët nuk respektojnë vlera të tilla si barazia gjinore ose duan ta rrëzojnë vetë demokracinë me terror.

Por demokracia gjithashtu kërcënohet nga brenda nga demagogët dhe populistët. Atëherë lindin 'demokracitë e padrejta'.

Për shembull, BE ishte e detyruar për herë të parë të fillojë procedurat e sanksioneve kundër një Shteti anëtar për shkelje të shtetit të së drejtës.

Sidoqoftë, këta populistë pretendojnë se ata duan të mbrojnë demokracinë perëndimore kundër kërcënimeve nga jashtë.

Por ata me sa duket nuk heqin dorë nga fikja e dritës së të njëjtit rregull të ligjit perëndimor për ata që nuk ndajnë bindjet e tyre politike.

Por propozimet tashmë janë nisur në vendin tonë për të kufizuar lirinë e shprehjes, ndër të tjera.

Kalendari

Ngjarjet e datës 28 shkurt 2020  - Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, dr. Vjosa Osmani takohet me kryetarin e Komunës se Pejë, Gazmend Muhaxherinë. (Ndërtesa e Komunës së Pejës, ora 9:30)

- Kryeministri Albin Kurti pret në takim Myftiun Naim Tërnava. (Ndërtesa e Qeverisë, ora 9:20 - vetëm pamje)

- Instituti EPIK, me mbështetjen e Fondacionit të Kosovës për Shoqëri të Hapur do të jetë nikoqirë i pjesëmarrëseve të veçantë në kuadër të tryezës “IPA III”. (Hapësirat Shtëpisë së Europës, përball Zyrës së BE-se, ora 10:00)

- Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, dr. Vjosa Osmani viziton shkollën e mesme të arteve “Odhise Paskali” në Pejë. (Objekti i shkollës se mesme të arteve “Odhise Paskali”, ora 10:00)

- Kryetari i Bashkësisë Islame të Kosovës, Myftiu Naim Tërnav dhe  Dr. Mirza As Saeg shefi i kabinetit të ministrit të Financave të Emirateve të Bashkuara Arabe dhe njëherësh ë edhe anëtar i Fondacionit Al Maktoum nga Dubai do të mbajnë konferencë për shtyp. (Sëiss Diamond Hotel, ora 10:00)

- Mbahet e mbledhja e 26-të e legjislacionit te VI-të Kuvendit Komunal të Istogut. (Ndërtesa e Kuvendit Komunal të Istogut, ora 10:00)

- Mbahet mbledhja e dytë e rregullt e Kuvendit Komunal të Rahovecit. (Salla e mbledhjeve të Kuvendit Komunal në Rahovec, ora 10:00)

- Komisioni për Shëndetësi dhe Mirëqenie Sociale, mban takim me ministrin e Shëndetësisë Arben Vitia dhe drejtorët e SHSKUK, IKSHP dhe Klinikës Infektive. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N10, ora 10:00)

- Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, dr. Vjosa Osmani viziton shkollën e fillore “Asdreni” në Pejë. (Objekti i shkollës 'Azdreni' në Pejë, ora 10:20)

- Grupi për Studime Juridike dhe Politike organizon tryezën e diskutimit me temë “Vetingu në Kosovë: Si të implementohet një proces i tillë në mënyrë që të sigurohet pavarësi e plotë e sistemit të drejtësisë?”. (Qendrën e Konferencave Orion, ora 10:30)

- Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, dr. Vjosa Osmani merrë pjesë në zbulimin e shtatores së Majlinda Kelmendit në Pejë. (Pejë, ora 11:00)

- Mbahet mbledhja e Qeverisë së Republikës së Kosovës. (Ndërtesa e qeverisë, ora 12:00)

- Mbledhja e Kryesisë së Kuvendit të Republikës së Kosovës lidhur me kërkesa e 41 deputetëve për thirrjen e seancës së jashtëzakonshme të Kuvendit. (Ndërtesa e Kuvendit, salla C 301, ora 14:00)

- Kryeministri Albin Kurti pret në takim protestuesit e Trepçës. (Ndërtesa e Qeverisë, ora 14:30 - vetëm pamje)

- NISMA Socialdemokrate, shënon 6 vjetorin e themelimit të partisë. (Hotel Emerald, ora 17:30)