16 Shtator 2019

Populizmi, pavarësia dhe korrupsioni në Kosovë

 Shkruar nga Ali Hertica

Një vëzhgim i parë që "Indeksi i Perceptimit të Korrupsionit në Kosovë tregon se korrupsioni sistemik dhe pabarazia sociale shkojnë paralelisht së bashku me poltikën dhe disa subjekte në vendë.

Një situatë e tillë, jo vetëm që krijon zhgënjimin e qytetarëve në lidhje me vendosjen politike që nuk e adreson këtë situatë, por edhe krijimin e një terreni mbarështimi për populizmin dhe për politikanët që hartojnë programin e tyre politik mbi të tek subjektet poltike.

Rritja e politikanëve populistë është pra jo vetëm një shenjë paralajmëruese, por edhe një barometër për shkallën e zhgënjimit që buron nga pabarazia që ushqehet, ndër të tjera, korrupsioni.

Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit në Kosovë i  shënuar në një shkallë të lartë(perceptohet si shumë e korruptuar) në 100 (perceptohet si jo e korruptuar). Kjo tregon se korrupsioni perceptohet si një çështje gjithëpërfshirëse dhe globale në sektorin publik.

"Në shumë vende, korrupsioni vjedh njerëzit për nevojat e tyre themelore, ndërsa një numër i individëve në një pozitë mbizotëruese mund të jetojnë një mënyrë jetese luksoze me pandëshkueshmëri,siq ësht në shoqërin dhe shtetin e Kosovës.

 Korrupsioni dhe pabarazia ushqehen me njëri-tjetrin, duke krijuar një rreth të mbrapshtë korrupsioni, shpërndarje jo të duhur të pushtetit në shoqëri dhe shpërndarje të pabarabartë të pasurisënga klanet nepotsite të shoqërisë. Për më tepër, siç dëshmohet, përveç të tjerash, kjo mundësi e vetë-pasurimit në dëm të interesit publik..

"Ne nuk mund ta lejojmë luksin e  vonuar të Korrupsioni këtë dukuri duhet të luftohet urgjentisht në mënyrë që të përmirësohet cilësia e jetës së njerëzve nëtërisn si shoqeri demokratiketë nj shteti ligjor  askush mbi ligjin. Një dukuri të till duhët ti kushtohet vëmendje e veçantë  që shoqëria Kosovare të jet e shendosh  si shoqëri demokratike.

Këto raste tregojnë se si, përmes përplasjeve midis biznesit dhe aktorëve politikë, miliarda  janë transferuar nga ekonomia në favor të një pakice të vogël dhe në dëm të një shoqërie.

Ky lloj korrupsioni shkel të drejtat e njeriut, parandalon zhvillimin e qëndrueshëm dhe promovon përjashtimin social të shoqëris Kosovare . Seria e skandaleve të korrupsionit, që përfshijnë politikanë dhe kompani dhe të cilat kohët e fundit janë nxjerrë në dritë, ndikojnë pa diskutim në reputacionin e vendit, në syrin e faktorit nëderkombëtar,prandaj shoqeri dhe subjektet poltike duhet që të ulur në mënyrë sistematike rezultatin  e lkuftimit kundër kesaj dukurie negative për shoqërin Rivendosja e besueshmërisë dhe reputacionit të një vendi që kalon një krizë të tillë etike dhe reputacioni nuk mund të sillet vetëm nga gjyqësori, por gjithashtu duhet të mbështetet nga fuqitë legjislative dhe ekzekutive.

Ky dimension i fundit, përkatësisht ai i angazhimit politik për t'iu qasur çështjes së korrupsionit dhe pabarazisë në një perspektivë koherente, është thelbësore për demokracinë.

Ky angazhim politik kërkohet nëse njerëzit që janë të ngopur me premtime boshe të politikanëve për të luftuar korrupsionin, duhet të vendosin shpresat e tyre tek politikanët populistë që premtojnë të prishin sistemin e korrupsionit dhe privilegjeve. Populizmi nuk është ilaçi i duhur dhe vetëm sa do ta përkeqësojë problemin.

Në vendet me udhëheqës populist ose autokrat, ne shohim se demokracitë shpesh bien në përçarje dhe ekziston një model shqetësues i përpjekjeve për të prishur shoqërinë civile, frenuar lirinë e shtypit dhe dobësuar gjyqësinë e pavarur.

Në vend që të japin premtimin e tyre për të luftuar konfliktet e interesit, korrupsionit dhe privilegjeve, keto lloj udhëheqësi instalon forma edhe më të këqija të sistemeve të korrupsionit.

Vetëm në shoqëritë ku ekziston liria e shprehjes dhe transparenca në vendimmarrjen politike dhe ku ka institucione të forta demokratike,  mundet  që shoqëria civile dhe mediat t'i mbajnë përgjegjës ata që janë në pushtet dhe mund të luftohet me sukses korrupsioni.

Kalendari

Ngjarjet e datës 16 shtator 2019 - Fillon edicioni i dytë i konferencës më të madhe për zhvillimin e qëndrueshëm në rajon më temë 'Mbrojtja e mjedisit: kërkim për qeverisje të mirë dhe thirrje për bashkëpunim rajonal'. (Hotel Emerald, ora 9:30)

- Kryetari i Komunës së Prizrenit, Mytaher Haskuka, do të marr pjesë në përurimin ei analizave të reja laboratorike në QMF-në në Reçane, ku i pranishëm do të jetë edhe drejtori i Drejtorisë së Shëndetësisë, Visar Shehu.(Reçane, ora 9:30)

- Nën moton “Pjesëmarrja“, për të 11-in vit me radhë, Kuvendi i Republikës së Kosovës shënon Ditën Ndërkombëtare të Demokracisë ku qytetarë, studentë dhe nxënës do të vizitojnë ndërtesën e legjislativit të vendit dhe do të njihen me punën e përfaqësuesve të tyre të zgjedhur. (Ndërtesa e Kuvendit, ora 9:30)

- Komuna e Prizrenit bën hapja e Javës 'Shtigjeve të Lirisë' ku do të ketë fjalë rasti edhe nga kryetari i Komunës, Mytaher Haskuka. (Prizren, ora 10:30)

- Në kuadër të Ditës Ndërkombëtare të Demokracisë bëhet hapja e panairit të organizatave të shoqërisë civile. (Oborri i Kuvendit, ora 10:50)

- Partia Demokratike dega në Prizren, do të mbajë një koferencë për media. (Zyrët e PDK-së në Prizren, ora 11:00)

- Në kuadër të Ditës Ndërkombëtare të Demokracisë mbahet kuizi i demokracisë. (Holli i Kuvendit, ora 11:30)

- Lëvizja FOL organizon diskutimin e parë në kuadër të Forumit FOL Hapur me kandidatët për Kryeministër/e të Kosovës. E ftuara e parë do të jetë znj. Vjosa Osmani, Kandidate për Kryeministre nga Lidhja Demokratike e Kosovës. (Zyrat e Lëvizjes FOL, ora 12:00)

- Kryetari i Komunës së Prizrenit, Mytaher Haskuka, do të marr pjesë në aktivitetin në Nashec tek lapidari i komandantit Remzi Ademaj. (Nashec, ora 12:00)

- Ministri i Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, Fatmir Matoshi, do të pres në takim Ministrin e Ministrisë së Mjedisit Jetësor dhe Planifikimit Hapësinor nga Republika e Maqedonisë së Veriut, Naser Nuredini, me të cilin do të bisedojnë rreth bashkëpunimit mes dy shteteve në fushat përkatëse. (Kabineti i Ministrit Matoshi, ora 12:30)

- Në kuadër të Ditës Ndërkombëtare të Demokracisë mbahet debat publik “Transparenca dhe pjesëmarrja qytetare në Kuvend”.  (Ndërtesa e Kuvendit, salla 405, ora 13:30)

- Mbahet ceremonia e varrimit të veprimtarit të shquar romë, Nexhip Menekshe. (Varrezat e Prizrenit, ora 16:00)

- Mbahet ceremonia solemne e hapjes zyrtare të zyrës së re qëndore të Bankës Raiffeisen. (Zyra e re ndodhet në rrugën Robert Doll, ora 17:30)