20 Shtator 2019

Përkeqësimi i cilësisë së ujërave zvogëlon rritjen ekonomike

Washington, 20 gusht - Bota po përballet me një krizë të padukshme të cilësisë së ujërave, e cila po e fshin një të tretën e rritjes së mundshme ekonomike në zonat me shumë ndotje, si dhe po kërcënon mirëqenien njerëzore dhe mjedisore, sipas një raporti të Bankës Botërore të publikuar sot.

Cilësia e panjohur: Përmes të dhënave dhe metodave të reja, raporti “Kriza e Padukshme e Ujërave” tregon se si një kombinim i baktereve, ujërave të zeza, kimikateve dhe plastikës, mund të thithë oksigjenin nga burimet ujore, si dhe ta shndërrojë ujin në helm për njerëzit dhe ekosistemet.

Për të hedhur dritë mbi këtë çështje, Banka Botërore krijoi bazën më të madhe në botë të të dhënave për cilësinë e ujërave të mbledhura nga stacionet e monitorimit, teknologjia në distanca dhe të nxënit e makinës.

Raporti konstaton se mungesa e ujërave të pastra e kufizon rritjen ekonomike me një të tretën.

Ai bën thirrje për vëmendje të menjëhershme globale, kombëtare, dhe në nivel lokal, ndaj këtyre rreziqeve me të cilat përballen si vendet e zhvilluara ashtu edhe ato në zhvillim.
 
“Ujërat e pastra janë faktor kyç për rritjen ekonomike. Përkeqësimi i cilësisë së ujërave po e frenon rritjen ekonomike, çon në përkeqësimin e kushteve shëndetësore, zvogëlimin e prodhimeve ushqimore, dhe përkeqësimin e varfërisë në shumë vende,” tha Presidenti i Grupit të Bankës Botërore David Malpass.

 “Qeveritë e tyre duhet të ndërmarrin veprime urgjente për të ndihmuar në trajtimin e ndotjes së ujërave, në mënyrë që vendet të mund të rriten më shpejt, në mënyra ekuitabile dhe të qëndrueshme ndaj mjedisit.”

Kur Kërkesa Biologjike për Oksigjen (BOD - një matje e sasisë së ndotjes organike në ujë, dhe një tregues i tërthortë i cilësisë së përgjithshme të ujërave) kapërcen një prag të caktuar, rritja e BPV-së në rajonet në rrjedhën e poshtme bie me një të tretën për shkak të ndikimeve në shëndet, bujqësi dhe ekosisteme.

Një kontribues kryesor për cilësinë e dobët të ujërave është azoti, i cili pas përdorimit si pleh në bujqësi, përfundimisht hyn në lumenj, liqene dhe oqeane, ku shndërrohet në nitrate. Ekspozimi i hershëm i fëmijëve ndaj nitrateve ndikon në rritjen e tyre dhe zhvillimin e trurit, duke ndikuar në shëndetin e tyre dhe potencialin për fitime si të rritur.

Rrjedhjet dhe lëshimi në ujë nga çdo kilogram shtesë i plehrave azotike për hektar mund të rrisë deri me 19 për qind nivelin e zhvillimit të ndaluar të fëmijëve, si dhe të zvogëlojë me 2 për qind fitimet e ardhshme si të rritur, krahasuar me ata që nuk ekspozohen ndaj tyre.

Raporti konstaton edhe se rendimentet bujqësore po bien për shkak të shtimit të kripës në ujë dhe tokë si rezultat i thatësirave më intensive, stuhive të mëdha dhe shtimit të nxjerrjes së ujërave. Çdo vit, për shkak të ujërave të kripura, bota po humbet aq ushqim sa për të ushqyer 170 milion njerëz.

Raporti rekomandon një sërë veprimesh që mund të ndërmerren nga vendet për të përmirësuar cilësinë e ujërave. Këto përfshijnë: politikat dhe standardet mjedisore; monitorimin e saktë të ngarkesave të ndotjes; sisteme efektive të sanksionimit; infrastrukturën e trajtimit të ujërave të mbështetur me stimuj për investime private; dhe informacione të besueshme dhe të sakta për amvisëritë, në mënyrë që të frymëzohet angazhimi i qytetarëve.

 

 

Kalendari

Ngjarjet e datës 20 shtator 2019 - Shoqata për Dëme të Luftës “Ngritja e Zërit“, dorëzon në Gjykatën Kushtetuese për herë të gjashtë dosjet e radhës për kompensimin e dëmeve të luftës, respektivisht kërkesat, për vlerësimin e kushtetutshmërisë së aktvendimeve të Gjykatës Supreme të Kosovës. (Gjykata Kushtetuese, ora 9:00)

- Mbahet konferenca e parë për shtyp nga Kryesuesja e Misionit e Bashkimit Europian per monitorimin e zgjedhjeve te parakohshme parlamentare në Kosovë, Viola von Cramon-Taubadel. (Hotel Swis Diamond, ora 10:00)

- Instituti për Politika Zhvillimore organizon ngjarjen “Pesë fjalimet për Qëndrueshmëri – Lokalizimi i Agjendës 2030 në Kosovë”. (Amfiteatri i Biblotekës Kombëtare “Pjetër Bogdani”, ora 10:00)

- Caritasi Zvicerran organizon ceremoninë zyrtare me rastin e shënimit të 20 vjetorit në Kosovë. (Hotel Sirius, ora 10:00)

- Ministri i Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Kujtim Gashi merr pjesë në Panairin e punësimit në Prizren. (Palestra sportive në Prizren, ora 11:00)

- Let's Do It Kosova organizon konferencë për media, ku do të prezentohen aktivitetet e planifikuara të cilat do të zhvillohen për Ditën e Pastrimit të Botës. (Zyret e Let's Do It në Pejton, rruga "Pashko Vasa", ora 11:00)

- Komuna e Prishtinës në bashkëpunim me Zyren e Bashkimint Evropian në Kosovë organizon zhvillon aktivitetin "Ngasja e çiklizmit - knaqesi dhe shendet". (Amfitetari sheshi "Zahri Pajaziti", ora 12:00)

- Lëvizja FOL organizon diskutimin e pestë në kuadër të Forumit FOL Hapur me Fatmir Limaj, Kandidat për Kryeministër nga Koalicioni NISMA-AKR-PD. (Lëvizjes FOL, ora 12:30)

- Kryeministri në detyrë, Ramush Haradinaj, merr pjesë në 20-vjetorin e themelimit të RTV Mitrovica. (Restorant Skandinavia, Koshtovë - Mitrovicë, ora 13:00)

- Filmi ZANA me regji te Antoneta Kastrati, nominimi i Kosoves për Oscars, pas premieres boterore ne festivalin e madh te Torontos shfaqet per gazetar në Cineplexx Kosove. (Cineplexx, Albi Mall,  ora 13:00)

- Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje!, Albin Kurti merr pjesë në përvjetorin e TV Mitrovica. (Mitrovicë, ora 13:00)

- Ministri i Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Kujtim Gashi merr pjesë në venien e gurthemelit te palestrës sportive në Dragash. (Dragash, ora 14:00)

- Kandidatja për kryeministre nga LDK-ja, Vjosa Osmani se bashku me krytarin e Komunës e Gjilanit, Lutfi Haziri takohen me rininë e LDK-së në Gjilan. (Shtëpia e Rinisë, Gjilan, ora 16:30)

- Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje!, Albin Kurti mbanë tubim në Gushavc. (fshati Gushavc, Mitrovicë, ora 17:00)

- Kandidatja për kryeministre nga LDK-ja, Vjosa Osmani se bashku me krytarin e Komunës e Gjilanit, Lutfi Haziri takohen me gratë e Gjilanit. (Teatri e qytetit, ora 17:30)

- Zhvillohet defileu u grupeve që marrin pjesë në Festivalin Ballkanik të Folklorit. (Nisja nga shkollfa fillore “Selman Riza” përgjatë rrugës “Dardania”, ora 18:00)

-  Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje!, Albin Kurti mbanë tubim në Zhabar. (fshati Zhabar, Mitrovicë, ora 18:00)

-  Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje!, Albin Kurti mbanë tubim mobilizues. (Mitrovicë, ora 19:00)

- Fillon edicioni i III-të i Festivali Ballkanik të Folklorit në të cilin do të marrin pjesë Ansamble dhe grupe nga: Shqipëria, Kroacia, Bullgaria, Turqia, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Kosova. (Ambientet e Shkollen fillore “Mihal Grameno” në Fushë-Kosovë, ora 19:00)

- Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje!, Albin Kurti mbanë tubim në Vushtrri. (Vushtrri, ora 21:00)