20 Shkurt 2020

Rriten tensionet SHBA-Turqi

Ankara, 5 prill - Nënpresidenti turk Fuat Oktay paralajmëroi Shtetet e Bashkuara për rrezikun e prishjes së marrëdhënieve, për shkak të mosmarrëveshjeve midis dy aleatëve të NATO-s që po shtojnë tensionet.

"Shtetet e Bashkuara duhet të zgjedhin. A dëshirojnë të mbeten aleate të Turqisë apo do të rrezikojnë miqësinë tonë duke bashkuar forcat me terroristët për të minuar mbrojtjen e aleates së NATO-s kundër armiqve të saj?" shkruante Oktay në një Twitter të enjten.

Komenti pason një paralajmërim drejtuar Ankarasë nga Sekretari i Shtetit Mike Pompeo që Turqia të mos ndërhyjë ushtarakisht kundër YPG-së, një milici kurde në Sirinë veriore. Ky grup është një aleat me rëndësi kritike e SHBA-së në luftën kundër grupit terrorist Shteti Islamik, por Ankaraja e ka cilësuar YPG-në organizatë terroriste të lidhur me një kryengritje brenda Turqisë.

"Sekretari Pompeo shprehu mbështetje për negociatat e tanishme në lidhje me Sirinë verilindore, duke paralajmëruar për pasoja potencialisht shkatërruese të veprimeve ushtarake të njëanshme turke në rajon", tha Departamenti i Shtetit në një deklaratë, pas takimit të zotit Pompeo të mërkurën me Ministrin e Jashtëm turk Mevlut Cavusoglu.

Cavusoglu theksoi atë që ai e quajti mungesë e "një strategjie të qartë" në Uashington për Sirinë.

Presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan, i cili humbi disa qytete kyçe në zgjedhjet lokale të dielën e kaluar, e ka shpallur sigurinë një përparësi, gjë që është interpretuar nga disa si një sinjal për një inkursion të mundshëm ushtarak në Siri kundër YPG-së. Forcat turke janë grumbulluar në masë në kufirin sirian.

Kërcënimi i një përplasjeje për Sirinë vjen në klimën e një mosmarrëveshjeje në rritje midis Uashingtonit dhe Ankarasë lidhur me planet turke për blerjen e sistemit rus të raketave S-400. Zyrtarët e SHBA thonë se raketat do të komprometonin sistemet e armëve të NATO-s.

"Turqia duhet të zgjedhë. A dëshiron ajo të mbetet një partnere kritik në aleancën ushtarake më të suksesshme në histori apo a do të rrezikonte sigurinë e këtij partneriteti duke marrë vendime të tilla të pamatura që minojnë aleancën tonë?" tha zëvendëspresidenti i SHBA, Mike Pence në komentet e bëra këto ditë në Uashington.

"Blerja e sistemit nga Rusia është punë e mbarur," tha zoti Cavusoglu në një diskutim për NATO-n në Uashington. "Ne nuk po zgjedhim midis Rusisë dhe aleatëve të tjerë, nuk i shohim marrëdhëniet tona me Rusinë si një alternativë ndaj marrëdhënieve me të tjerët, dhe askush, as Perëndimi e as Rusia, nuk duhet e as mund të na kërkojnë të zgjedhim", shtoi ai.

Uashingtoni po i ofron Turqisë një sistem raketash Patriot. Ankaraja ka treguar gatishmëri për të blerë sistemin, por jo si alternativë ndaj sistemit S-400 të Rusisë.

Mosmarrëveshja është pjesë e shqetësimeve më të gjera midis aleatëve perëndimorë të Turqisë lidhur me thellimin e marrëdhënieve të Erdoganit me presidentin rus Vladimir Putin. Javën e ardhshme, Presidenti Erdogan do të vizitojë Moskën, ku zoti Putini pritet ta inkurajojë më tej Turqisë për të blerë sistemin S-400. Rusia është e vendosur t’i livrojë raketat në gjysmën e dytë të këtij viti.

Uashingtoni ka paralajmëruar se livrimi i avionëve të tij modernë F-35 Turqisë rrezikohet nëse Turqia ble sistemin rus.

Analistët thonë se në horizont po duken masa të mëtejshme kundër Turqisë dhe se monedha vendëse, lira, mund të bëhet viktima më e rëndësishme e çdo përballjeje me SHBA.

Analistët thonë gjithashtu se lira është në pozita të dobta, pas rënies vitin e kaluar të shkaktuar nga presidenti Donald Trump, i cili goditi Ankaranë me sanksione për shkak të arrestimit në Turqi të pastorit amerikan Andrew Brunson, i cili më pas u lirua.

Kalendari

Ngjarjet e datës 20 shkurt 2020 - Behën homazhe në nderim te jetës dhe veprës së heroit, Selman Vojvoda. (Varri i heroit, në Llaushë të Skenderajt, ora 9:00)

- Mbahet takimi me Misionin e Komisionit Evropian për Vlerësimin e Programit për Reforma në Ekonomi dhe diskutimin mbi rekomandimet e politikave. (ndërtesa e Qeverisë salla P38,  ora 9:30)

- Administrata Tatimore e Kosovë do të mbaj seminar me tatimpaguesit e regjionit të  Prishtinës ku prezent do të jetë edhe Drejtori i Përgjithshëm i ATK-së Ilir Murtezaj. (Hotel Emerald, ora 10:00)

- Bëhet konstituimi i Komisionit për Çështje të Sigurisë dhe Mbrojtjes. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 204, ora 11:00)

- Kryetari i komunës së Istogut, Haki Rugova do ta pres në takim ambasadorin bullgar në Kosovë. (Zyra e Kretarit Haziri, ora 11:00)

- Komuna e Rahovecit mban diskutimi publik lidhur me Draft Planin Komunal të Veprimit për Efiçiencë të Energjisë dhe Planin Lokal për Veprim në Mjedis. (Salla e mbledhjeve të Kuvendit Komunal të Rahovecit, ora 11:00)

- Kryeministri Albin Kurti dhe Kryetarja e Kuvendit, dr. Vjosa Osmani marrin pjesë në manifestimin “ 31-vjetori i Grevës së Minatorëve të Trepçës”. (Miniera e Trepçës në Stantërg, ora 11:00)

- Bëhet konstituimi i Komisionit për Ekonomi, Punësim, Tregti, Industri dhe Investime Strategjike. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N303, ora 11:00)

- Mbahet ceremonia e dorëzimit te donacionit për qerdhën “Gëzimi Ynë” në Istog nga Ambasada e Bullgarisë. (Qerdhja “Gëzimi Ynë” në Istog, ora 11:30)

- Mbahet ceremonia e promvimit të librit" Obstetrika",  të Prof. dr. Shefqet Lulaj. (Bibloteka Kombëtare "Pjetër Bogdani", ora 12:00)

- Mbahet akademi përkujtimore për dëshmorin e Kosovës, Selman Vojvoda, në 30 vjetorin e rënies së tij. (Teatri Kombëtar, ora 12:00)

- Ministri i Punëve të Brendshme dhe Administratës Publike, z. Agim Veliu do të pres në takim ambasadorin amerikan në Kosovë, z Philip Kosnett. (objekti kryesor i MPBAP-së, ora 13:00)

- Ministrja e Drejtësisë, Albulena Haxhiu do të mbajë konferencë për media. (Objekti I Ministrisë, ora 13:00)

- Promovohet revista “Intro”, që është produkt i punës së studentëve të vitit të tretë të Departamentit të Gazetarisë, në kuadër të lëndës "Menaxhim i medias". (Amfiteatri i Fakultetit të Filologjisë në Universitetin e Prishtinës, ora 14:00)

- Komuna e Mitrovicës mban debat publik lidhur me rregulloren për realizimin e të drejtave të fëmijëve përmes sistemit qeverisës komunal miqësor për fëmijët. (Salla e mbledhjeve të Kuvendit të Komunës të Mitrovicës, ora 14:00)

- Komisioni Qendror i Zgjedhjeve mban mbledhjen e radhës me rend dite rekomandim për certifikimin e kandidatëve për zgjedhjet e jashtëzakonshme për kryetar të komunës së Podujevës. . (Objekti i KQZ-së, ora 15:30)

- Zhvillohet ndeshja basketbolliste mes Kosovës dhe Islandës. (Pallati i Rinisë dhe Sportit në Prishtinë, ora 19:00)