27 Janar 2023

Çmimet e banesave të papërballueshme për qytetarët në Evropën Qendrore

Pragë, 19 prill - Çmimet e larta të banesave në qytetet e Evropës Perëndimore si Londra, Parisi ose Hamburgu, janë diçka e njohur. Por në fakt janë vendet e Evropës Qendrore dhe Lindore ato ku hendeku mes ketyre çmimeve dhe rrogave që janë shumë më të ulëta sesa në Perëndim, është më i thellë.

Tregu i banesave Republikën Çeke ka çmimet më pak të përballueshme në Evropë. Për të blerë një apartament 70 metra katror duhen mesatarisht 12.2 pagash bruto vjetore, sipas të dhënave të kompanisë Deloitte për vitin 2021.

Në Gjermani mund të përballosh të blesh një apartament me gjashtë paga mesatare, ndërsa në Norvegji 5.1. Po ashtu çmimet e banesave çeke u rritën 22% nga tremujori i tretë I vitit 2020 në të njëjtën periudhë në vitin 2021, rritja më e shpejtë në Bashkimin Evropian sipas të Eurostatit.

"Veçanërisht në Pragë, personat me të ardhura të ulëta janë plotësisht jashtë tregut, nuk mund të përballojnë më të blejnë banesa. Por tani ka vështirësi edhe klasa e mesme, madje edhe ata me nivel më të lartë të ardhurash. Prandaj ata që punojnë si mësues, police, zjarrfikës ka gjasa që sot nuk përballojnë dot asnjë lloj apartamenti në Pragë”, thotë Vit Hradil, kryeekonomist në firmën çeke investimeve, “Cyrrus”.

Kjo rritje drastike po ndodh edhe në qytete të tjera çeke dhe vende të tjera të Evropës Qendrore. Në Hungari që nga viti 2010, çmimet e shtëpive janë dyfishuar.

Në qendër të kryeqytetit të Polonisë, Varshavë, çmimi mesatar për metër katror shkon në rreth 4,000 Euro krahasuar me 3,770 Euro në Bruksel, ku paga mesatare mujore neto është pak më shumë se dyfishi i pagës në kryeqytetin polak, sipas faqes së internetit Numbeo, që krahason kostot e jetesës.

Një problem tjetër në Pragë është periudha e gjatë e pritjes për lejet e ndërtimit, ndërkohë që numri i pallateve është i kufizuar.

Rritja e çmimeve është nxitur gjithashtu në të gjithë rajonin nga rritja e shpejtë e pagave dhe një periudhë e qëndrueshme e normave të ulëta të interesit, para se të rriteshin së fundmi, të cilat i bënë kreditë më të përballueshme dhe nxitën kërkesën për prona për investime.

Rritja e normave të interesit pas pandemisë në Evropën Qendrore, i ka rrritur kostot e hipotekave në nivelet më të larta që nga recesioni global 2008/09.”.

Banka qendrore e Hungarisë tha në janar se do të vazhdojë rritjen e normave për të frenuar inflacionin.

Polonia - ekonomia më e madhe e Evropës në zhvillim - rriti sërish normat të martën, dhe la të kuptohet se do të ketë rritje të mëtejshme.

Zyrtarët po përpiqen të gjejnë mekanizma për të ndihmuar blerësit për herë të parë që të përballojnë çmimet në rritje, por numri i kufizuar i banesave në dispozicion e vështirëson një gjë të tillë.

Kryebashkiaku i Pragës Zdenek Hrib i tha agjencisë Reuters se bashkia po përqendrohet tek rindërtimi i banesave me kosto të ulët për të rritur ofertën dhe për të përdorur një pjesë të tyre për punonjësit e sektorëve kritikë, mësuesit, oficerët e policisë dhe punonjësit socialë.

Kalendari

Ngjarjet e datës 27 janar 2023

 - Mbahet dita e dytë e konferencës Ndërkombëtare për Siguri Siguri Kinernetike “Cyber Zero” në të cilën diskutohet sulmet online dhe kërcenimet në sigurinë kibernetike. (Klan Arena, ora 9:00)
    
- Bordi i Komisionit të Pavarur për Miniera dhe Minerale raporton në Komisionin për Ekonomi, Industri, Ndërmarrësi dhe Tregti lidhur me vendimin për lirimin nga obligimi për rentën minerare për ndërmarrjen “Ferronikeli”. (Kuvendi i Kosovës, C203, ora 10:00)
    
- Komisioni për të Drejtat e Njeriut, Barazi Gjinore, për Persona të Pagjetur, Viktimat e Dhunës Seksuale të Luftës dhe Peticione takohet me përfaqësues të OJQ-së “Zëri i Romëve, Ashkalinjve dhe Egjiptasve”. (Kuvendi i Kosovës, salla N10, ora 10:00)
    
- Ministri i Financave Punës dhe Transfereve, Hekuran Murati, raporton në Komisionin për Buxhet, Punë dhe Transfere, lidhur me vendimin për rritjen e vlerës së faturave të tatimit në pronë. (Kuvendi i Kosovës, C203, ora 13:30)
    
- Në Akademinë e Kosovës për Siguri Publike (AKSP) mbahet ceremonia e diplomimit të gjeneratës së 42 të kadetëve të Shërbimit Korrektues të Kosovës (SHKK). Merr pjesë ministrja e Drejtësisë, Albulena Haxhiu etj. (Ndërtesa e re e Fakultetit të Sigurisë Publike në AKSP, Vushtrri, ora 13:30)
    
- Universiteti Publik “Kadri Zeka” në Gjilan do të nderojë me çmimin “Doctor Honoris Causa” anëtarin e Parlamentit Evropian, Lukas Mandl. (Teatri i Qytetit, Gjilan, ora 15:00)