06 Dhjetor 2022

Autostrada Rrëshen-Kalimash, kalimi mund të bëhët me pagesë

Tiranë, 29 maj - Tani që rruga Rrëshen-Kalimash ka përfunduar së ndërtuari, duke lënë disa pjesë teknike të njërit tunel që hapet në shtator, qeverisë i duhet të bëjë llogaritë për mirëmbajtjen e saj. Rruga është tërësisht funksionale për të përballuar fluksin e turistëve, si dhe mjeteve të rënda të transportit për qëllime tregtie, për pasojë amortizimi i saj do të krijojë kosto shtesë për buxhetin e Drejtorisë së Përgjithshme të Rrugëve.

Gazeta “Shqip” ka mësuar tri variantet që po shqyrton aktualisht Ministria e Transporteve lidhur me mirëmbajtjen e rrugës, rreth 60 kilometra e gjatë. E para flet për një kompani private, e kontraktuar nga qeveria (PPP-Partneritet Publik Privat), e cila me paratë e buxhetit do të mirëmbajë rrugën kundrejt një fitimi.

E dyta shihet si mundësi me forcat e veta, pra qeveria shqiptare të mobilizojë drejtoritë rajonale të rrugëve që prekin segmentin (sikurse veprohet sot) dhe po nga buxheti i shtetit, të bëhet e mundur mirëmbajtja.

Kurse e treta, më e debatueshme dhe më e realizuar, është dhënia me koncesion, pra vendosja e tarifës për kalimin e rrugës, të ardhurat e së cilës do të menaxhohen nga kompania private që do mirëmbajë tunelin dhe pjesët e tjera të segmentit. Nëse qeveria vendos aplikimin e skemës me koncesion, i duhet të bëjë të tjera llogaritje mbi nivelin e tarifës.

Në këtë pikë diskutimet janë të shumta, pasi shqiptarët, përveç se përballuan koston e lartë (efektet e së cilës po duken sot në ekonomi), tani i duhet të paguajnë sërish. Sipas përllogaritjeve të bëra nga gazeta, me të dhëna zyrtare nga Ministria e Financave dhe Ministria e Transporteve, rezulton se vetëm me 3 euro kalimi mund të krijohet fondi i nevojshëm për të përballuar koston e mirëmbajtjes së “Rrugës së Kombit”.
Pagesa

Referuar kostos së nxjerrë nga Ministria e Transporteve për 1 kilometër rrugë të ndërtuar nga “Bechtel&Enka” dhe pranuar nga Ministria e Financave përmes “monitorimit të buxhetit”, del se Rrëshen-Kalimash ka kushtuar të paktën 800 milionë euro, ose dyfish më tepër nga sa parashikonte kontrata.

Sipas studimit të fizibilitetit, rrugën do ta përshkonin 4 mijë makina në ditë dhe duke marrë (minimumin) 2 për qind amortizim, del 11 euro tarifë për çdo mjet që kalon aksin. Por Ministria e Transporteve pretendon se rruga ka prekur maksimumin e mjeteve (kur u hap provizorisht në sezonin e verës 2009), gati 12 mijë mjete në ditë.

Pavarësisht se nuk ka një mesatare, duke e marrë të mirëqenë 12 mijë mjete në ditë, rezulton që makinat duhet të paguajnë të paktën 4 euro për çdo kalim të rrugës. Në deklaratën e bërë një javë më parë kur u hap njëri tunel, ministri Sokol Olldashi parashikonte një fluks mjetesh transporti që mund të kalonin rrugën, rreth 16 mijë në ditë.

Me këtë të dhënë rezulton se “taksa” e tunelit shkon në tre euro për kalim dhe vjen duke u reduktuar në rast se fluksi rritet. Megjithatë, me fluksin që shtohet, amortizimi 2 për qind në vit mund të rritet pa problem me 5 për qind (sipas ndërtuesve, amortizimi i një rruge shkon 2-5 për qind në vit, por kalkulimet e gazetës morën minimumin), madje akoma e më shumë.
Buxheti

Për sektorin rrugor janë akorduar rreth 37 miliardë lekë, që sipas Financave janë të mjaftueshme për ndërtimin, rikonstruksionin dhe mirëmbajtjen e tyre. Në total, Ministrisë së Punëve Publike dhe Transporteve i janë dhënë rreth 51 miliardë lekë, ose 27 miliardë lekë më pak nga sa mori për 2009-n.

Mbarimi i rrugës Rrëshen-Kalimash reduktoi fondin për investime me gati 50 për qind, duke i akorduar para vetëm për akset e mbetura të Durrës-Kukës dhe projektet e jugut bashkë me Arbrin. Gjatë diskutimit në Kuvend të buxhetit për rrugët, Ministria e Transporteve, përmes Drejtorisë së Përgjithshme të Rrugëve, kërkoi më shumë fonde për pjesën që i takon mirëmbajtjes. Buxheti për këtë zë është 1.4 miliardë lekë, kurse rrugët kërkuan shtesë edhe 500 milionë lekë të tjera, që pas votimit nuk u miratua.

Kalendari

Ngjarjet e datës 6 dhjetor 2022

- Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, pret në takim Përfaqësuesin e Posaçëm të Bashkimit Evropian për Dialogun Kosovë-Serbi, Miroslav Lajčák. (Ndërtesa e Qeverisë, ora 9:00)

- Agjencia e Statistikave të Kosovës mban nesër takim konsultativ me Kryetar dhe përfaqësues të Komunave në Kosovë. (Hotel International Prishtina në Veternik, ora 9:30)

- Mbahet mbledhja e Kryesisë së Kuvendit të Republikës së Kosovës. (Ndërtesa e Kuvendit, salla C 301, ora 9:30)

- Instituti i Kosovës për Drejtësi dhe Grupi për Studime Juridike dhe Politike organizojnë tryezën e rrumbullakët për reformën në Administratën Publike. (Hotel Sirius, ora 10:00)

- Komisioni për Arsim, Shkencë, Teknologji, Inovacion, KulturÑ‘, Rini dhe Sport shqyrton Projektligjin për Anti Dopingun. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N225, ora 10:00)

- Komisioni për Shëndetësi dhe Mirëqenie Sociale takohet me Elvana Shala, ambasadore e vullnetit të mirë në Komisionin ndërkombëtar për të drejtat e njeriut ku do të diskutohet organizimi i kongresit botëror për personat me aftësi të kufizuara. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N10, ora 10:00)

- Komisioni për Administratë Publike, Pushtet Lokal, Media dhe Zhvillim Rajonal shqyrton në parim i Projektligjin për zhvillimin rajonal të balancuar. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N302, ora 10:00)   

- Qendra Kosovare për Zhvillim dhe Avokim mban konferencën për media në lansimin e fushatës “E Drejta për Ajër të Pastër - vrasësi i padukshëm NO2 -”. (Restorant “Rings” tek Sheshi ‘Nënë Tereza”, ora 11:00)

- Komisioni për Shëndetësi dhe Mirëqenie Sociale organizon tryezën e rrumbullakët lidhur me punën, të arriturat dhe sfidat e Qendrave për Punë Sociale’’. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N10, ora 11:00)

- Komuna e Prishtinës inauguron veprën e artit në hapësira publike “Never Say Never” të artistit të mirënjohur bashkëkohor Alban Muja, e që po realizohet me mbështetje të Komunës së Prishtinës dhe MB Office. (Parku “Adem Demaçi”, ora 12:00)

- Zëvendëskryeministrit Besnik Bislimi raporton para Komisionit për Punë të Jashtme dhe Diasporë lidhur me dialogun dhe planin franko-gjerman. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N10, ora 13:00)

 - Organizata jofitimprurëse Code organizon takimin lançues “Ora e Kodit” e cila është hyrje 1 orëshe në shkenca kompjuterike e krijuar për të shpjeguar “kodimin”. (Shkolla “Xhemail Mustafa” në Prishtinë, ora 13:00)

- Instituti i Kosovës për Drejtësi organizon tryezë të rrumbullakët, mbi publikimin e Raporteve: ‘‘Transparenca e Qeverisë’’ dhe ‘‘Transparenca në Ndërmarrjet Publike’’. (Hotel Sirius, ora 13:00)
 
- Komisioni për Mjedis, Ushqim, Bujqësi, Planifikim dhe Zhvillim shqyrton Projektligjin për Vlerësimin e ndikimit në mjedis, etj. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N303, ora 13:00)

 

- Ministri i Financave, Punës dhe Transfereve, Hekuran Murati, së bashku me Ministrin e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural, Faton Peci, prezantojnë buxhetin për vitin 2023 para qytetarëve të Komunës së Podujevës. (Teatrin ”Avdush Hasani” në Podujevë, ora 17:30)