31 Janar 2023

NASA në kërkim të dëshmive për jetë antike në Mars

Florida, 17 shkurt - Agjencia hapësinore amerikane NASA po dërgon sondën Perserverance drejt shtratit të një liqeni antik në Mars, ku shpreson në gjetjen e provave për jetë në të kaluarën e planetit. “Krateri Jezero”, është terreni që u zgjodh mes 60 pikave të mundshme të uljes në Planetin e Kuq.

NASA pritet të kryejë me sukses uljen e nëntë në Mars.

“Perservereance” pritet të mbërrijë në planetin e kuq të enjten, sonda më e madhe dhe më e avancuara e agjencisë hapësinore amerikane.

Makineria përdor teknologjinë e fundit të uljes si dhe është e pajisur me kamera dhe mikrofonë për marrjen e pamjeve dhe tingujve në Mars.

“Perserverance” synon ulje në Kraterin Jezero, një terren i vështirë dhe i pagjurmuar gurësh, shkëmbinjsh dhe kodrash me rërë e ku mund të ekzistojnë prova jete në atë që para më shumë se tre miliardë vitesh ishte një liqen.

“Jezero është një krater me diameter prej 45 kilometrash që dikur ishte një liqen me qindra metra thellësi. Terreni ndodhet në vendin ku takoheshin uji që rridhte nga një lum dhe uji i liqenit. Ky është vendi ku mikroorganizmat kanë rënë në fund të liqenit. Është një vend i mrekullueshëm për jetën e mikrobeve dhe një vend i mrekullueshëm për grumbullimin e provave për ekzistencën e jetës”, shpjegon shkencëtari i projektit Kenneth Farley.

Krateri Jezero është plot me gurë, shkëmbinj, kodra rëre dhe gropa, të cilat edhe mund t’i japin fund misionit të sondës “Preserverance”.

Por është një rrezik që ia vlen, thonë shkencëtarët që zgjodhën këtë terren prej 60 pikave tjera të uljes.

“Mund të themi se është i pasur me minerale argjili, karboni dhe silici. Këto minerale janë tregues për ujëra neutral e deri tek ato alkaline që janë të mira për jetë, ndërsa karboni dhe sicili janë gjithashtu minerale që bartin mikroorganizma dhe fosile për kohë të gjatë. Pra është vend i shkëlqyeshëm për gjurmimin e shenjave të jetës në Mars”, thekson shkencëtarja Bethany Ehlmann.

Shkencëtarët duan të dinë se si ishte jeta në Mars para miliarda vitesh kur kishte lumenj, liqene dhe oqeane që mundësonin jetën e organizmave të thjeshtë dhe të vegjël.

“Para rreth 3 miliardë e gjysmë vitesh planeti ishte ndryshe. Kishte rrjedhje të ujit në sipërfaqe, tregues se ishte më i ngrohtë dhe se kishte lagështi. Po kërkojmë prova jete në atë periudhë. Gjithashtu duam të kuptojmë se si është e mundur që Marsi kishte sipërfaqe ujore”, thotë shkencëtari Farley.

ShBA është vendi i vetëm që ka dërguar me sukses sonda në Mars, me tetë misione të suksesshme, duke filluar nga viti 1987.

Për momentin në planetin e kuq ndodhen dy sonda të NASA-s, “InSight” dhe “Curiosity”.

Kalendari

Ngjarjet e datës 31 janar 2023

- Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani Sadriu, kryeministri Albin Kurti dhe zëvendëskryeministrja Donika Gërvalla bëjnë homazhe te shtatorja e heroit Zahir Pajaziti, në 26 vjetorin e rënies së heronjve Zahir Pajaziti, Hakif Zejnullahu dhe Edmond Hoxha. (Sheshi “Zahir Pajaziti”, ora 9:00)

- Instituti Demokratik i Kosovës mban konferencën për media, ku do të publikohen rezultatet e Indeksit të Perceptimit te Korrupsionit për vitin 2022. (Zyrat e KDI-së, ora 9:00)

- Komisioni për Legjislacion shqyrton Projektligjin për Byronë Shtetërore për verifikimin dhe konfiskimin e pasurisë së pajustifikueshme. (Kuvendi i Kosovës, salla N302, ora 10:00)

- Komisioni për Çështje të Sigurisë dhe Mbrojtje shqyrton Projektligjin për mbrojtjen e informacionit të klasifikuar. (Kuvendi i Kosovës, salla N204, ora 10:00)

- Komisioni për Arsim, Shkencë, Teknologji, Inovacion, KulturÑ‘, Rini dhe Sport shqyrton Projektligjin pÑ‘r Agjencinë e Kosovës për Akreditim. (Kuvendi i Kosovës, salla N225, ora 10:00)

- Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS) publikon “Raportin për Vlerësimin Bazë të Dhunës në Baza Gjinore në Kosovë: Perceptimet e Komunitetit dhe Palëve të Interesit”. (Hotel “Sirius”, ora 10:00)

- Gazetarët afganë që kanë mbërritur sonte në Kosovë, Amina Omid, Ahmad Shaker, Nimatullah Gholami dhe Raifullah Nikzad mbajnë konferencë për media. (Zyret e Asociacionit të Gazetarëve të Kosovës, ora 10:30)

- Komisioni për Ekonomi, Industri, Ndërmarrësi dhe Tregti shqyrton planet e Përformances për vitin 2023, të agjencioneve/rregullatorëve të pavarur, që i raportojnë Komisionit (AKP, ARKEP, ZRRE). (Kuvendi i Kosovës, salla N10, ora 11:00)

- Komisioni për Mbikëqyrjen e Financave Publike shqyrton raportin e auditimit për performancën financiare dhe operative të ndërmarrjes “Trepça”. Të ftuar janë kryesuesi i Bordit, Bahri Hyseni, dhe kryeshefi Ekzekutiv, Enis Abdurrahmani. (Kuvendi i Kosovës, salla N303, ora 11:00)

- Përkrahës të Vetëvendosjes protestojnë kundër “imponimit” të Bashkësisë së Komunave Serbe. (Sheshi “Zahir Pajaziti”, ora 12:00)

- Komisioni për Administratë Publike, Pushtet Lokal, Media dhe Zhvillim Rajonal, shqyrton draft-planin e punës së Komisionit, për sesionin pranveror 2023. (Kuvendi i Kosovës, salla N303, ora 13:00)

- Komisioni për Mjedis, Ushqim, Bujqësi, Planifikim dhe Zhvillim shqyrton Projektligjin për Pyje. (Kuvendi i Kosovës, salla N302, ora 13:00)

- Fondacioni Jahjaga në bashkëpunim me Zyres Zvicerane për Bashkëpunim në Kosovë ka kënaqësinë të ju ftoj në ceremoninë e diplomimit të programit “Zhvillimi i njohurive mbi qeverisjen lokale". (Kino Armata, ora 14:00)

- Eris Jashari, ish-zyrtar policor në Policinë e Kosovës, i dorëhequr me 4 korrik 2017, tani koordinator në organizatën joqeveritare ktheju tokës tënde KTT, do të futet në grevë urie deri në realizimin e sigurimit shëndetësor dhe jetësor për policinë kërkesë kjo drejtuar Deputetëve të Kuvendit të Kosovës. (Sheshi “Adem Jashari”, te hyrja e pasme e Kuvendit kah rruga UÇK, ora 14:00