19 Qershor 2021

Krijohet mikroçipi më i vogël dhe më i fuqishëm në botë

New York, 7 maj - IBM njoftoi se ka krijuar një çip 2-nanometër, mikroçipi më i vogël dhe më i fuqishëm i zhvilluar deri më tani.

Shumica e pajisjeve që japin energji për çip kompjuterik sot përdorin teknologjinë e procesit 10 nanometër ose 7 nanometër, me disa prodhues që prodhojnë çip 5 nanometër. Numrat më të ulët tregojnë procesorë më të vegjël, më të përparuar.

Çipi i ri i IBM përdor teknologjinë e procesit 2-nanometër, një hap i madh përpara për komponentët e përdorur për të furnizuar gjithçka, nga telefonat dhe pajisjet e mençura të konsumatorëve te superkompjuterët dhe pajisjet e transportit.

Mënyra për të përmirësuar performancën e një çipi është të rritet numri i tranzistorëve, elementet thelbësore që përpunojnë të dhënat, pa rritur madhësinë e saj të përgjithshme. Çipet e reja 2-nanometër kanë afërsisht madhësinë e një thoi dhe përmbajnë 50 miliardë tranzitorë, secili me madhësinë e dy fijeve të ADN-së, sipas nënkryetarit të studimit, Mukesh Khare nga IBM.

Pasja e më shumë tranzistorëve do të lejojë gjithashtu që më shumë risi në lidhje me inteligjencën artificiale dhe kriptimin, ndër të tjera, të shtohen drejtpërdrejt në çip.

Çipi i ri pritet të arrijë 45% performancë më të lartë dhe rreth 75% përdorim më të ulët të energjisë,  sesa çipat e sotëm më të përparuar me 7 nanometra. Me çip 2 nanometër, bateritë e telefonit celular mund të zgjasin katër herë më shumë, laptopët mund të bëhen dukshëm më të shpejtë dhe gjurmët e karbonit të qendrave të të dhënave mund të prishen pasi ato mbështeten në çip më efikas të energjisë.

Çipat me 2 nanometër pritet të hyjnë në prodhim duke filluar në fund të vitit 2024 ose 2025.

Kalendari

Ngjarjet e datës 19 Qershor 2021 - Pishina e Gërmisë hap dyert për sezonin veror 2021. (Gërmia, Prishtinë, ora 10:00)    

- Qendra Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës (QKRMT) dhe forumZFD promovojnë librin “Përtej dhimbjes, drejt guximit: Rrëfime për traumën e dhunës seksuale në luftë”. (Biblioteka Kombëtare, ora 11:00)

- Komisioni Qendror i Zgjedhjeve mban mbledhjen e radhës në të cilen do të shqyrtojë dhe miratojë rekomandimit për caktimin lartësisë së Shpenzimeve të Fushatës për zgjedhjet lokale 2021. (Selia e KQZ-së, ora 11:00)

- Kryetari i LDK-së, Lumir Abdixhiku, bën homazhe te varri i veprimtares Nekibe Kelmendi, në 10 vjetorin e vdekjes. (Varri i Nekibe Kelmendi, ora 12:00)

- Komuna e Mitrovicës do të bejë përurimin e rrugës së asfaltuar në fshatin Kovaqicë të Shalës së Bajgores. (Fshati Kovaqicë, ora 14:00)