17 Shkurt 2019

Zbulohen planetë të rinj jashtë galaktikës sonë

Florida, 8 shkurt - Shkencëtarët e kanë ditur gjithmonë se ka planetë të tjerë jashtë galaktikës sonë, por nuk i kanë zbuluar dot kurrë deri më tani. Ata kanë njoftuar më në fund zbulimin për herë të parë të disa planetëve jashtë Rrugës së Qumështit.

Nëpërmjet metodave të ndryshme janë zbuluar planetë të largët nga Toka me qindra apo mijëra vite dritë larg, por nuk ishin zbuluar asnjëherë planetë me të vërtetë shumë të largët, të cilët ekzistojnë në galaktika të tjera.

Për zbulimin e kësisoj planetëve janë të nevojshme lentet gravitacionale. Ato janë një efekt astronomik, në të cilin rrezja e dritës që buron nga një yll i largët ose kuasar përcjell gravitetin e një objekti ndërmjetës, siç mund të jetë një yll tjetër apo një vrimë e zezë, kur shihet nga Toka. Ky efekt është parashikuar nga teoria e relativitetit të përgjithshëm të Ajnshtajnit.

Pikërisht këto lente gravitacionale janë çelësi i këtij zbulimi të madh, që është realizuar nga astrofizikanët Xinyu Dai dhe Eduardo Guerras nga Universiteti i Oklahomës.

Duke përdorur të dhëna nga Observatori “Chandra X-ray” i NASA-s, dy shkencëtarët e lartpërmendur studiuan kuasarin “RX J1131-1231”, i cili gjendet 6 miliardë vite dritë larg, pasi valët gravitacionale u shfaqën kur një galaktikë 3,8 miliardë vite dritë larg kaloi para saj. Ndërkohë që galaktika kaloi para kuasarit “RX J1131-1231”, ndriçimi në lenten gravitacionale u rrit dhe u shumëzua në 4 imazhe të veçantë duke treguar ekzistencën e galaktikave dhe planetëve në të.

Pavarësisht këtij zbulimi, galaktikat në fjalë ndodhen 3,8 miliardë vite dritë larg Tokës dhe nuk ekziston as shansi më i vogël për të vëzhguar direkt planetët që gjenden në të, madje as me teleskopin më të mirë të imagjinueshëm.

Megjithatë ky mbetet një zbulim me të vërtetë emocionues, pasi vërteton se planetët ndodhen atje jashtë, diku në një galaktikë tjetër.

Planetët e porsazbuluar kanë përmasa të ndryshme nga ajo e hënës dhe deri tek madhësia e Jupiterit.

“Jemi shumë të emocionuar nga ky zbulim. Kjo është hera e parë që dikush ka zbuluar planetë jashtë galaktikës sonë”, tha astrofizikani Dai.

Studimi është botuar nga profesorët Dai dhe Guerras në gazetën shkencore “The Astrophysical Journal”.

Kalendari

Ngjarjet e datës 17 shkurt 2019 - Qeveria e Kosovës mban mbledhje festive për nder të 11-vjetorit të Pavarësisë. (Ndërtesa e Qeverisë, ora 8:00)

- Ngritja solemne e Flamurit të Republikës së Kosovës për nder të 11-vjetorit të Pavarësisë në të cilën marrin pjesë presidenti Hashim Thaçi, kreu i Kuvendit, Kadri Veseli dhe kryeministri Ramush Haradinaj. (Hapësira mes ndërtesës së Kuvendit dhe Qeverisë, ora 8:30) 

- Presidenti Thaçi, kryeparlamentari Veseli dhe kryeministri Haradinaj vendosin kurora lulesh te shtatorja e ish-presidentit Ibrahim Rugova. (Sheshi “Ibrahim Rugova”, para Kuvendit, ora 8:45) 

- Presidenti Thaçi, kryeparlamentari Veseli dhe kryeministri Haradinaj vendosin kurora lulesh në Kompleksin Memorial “Adem Jashari” në Prekaz. (Prekaz, ora 9:40)

- Në 11 vjetorin e shpalljes së pavarësisë të Kosovës, anëtarë të kryesisë së LDK-së bashkë më struktura të saj, bëjnë homazhe te varri i Presidentit Historik të Kosovës, Dr. Ibrahim Rugova. (Velani, ora 10:00)

- Komuna e Gjilanit organizon homazhe  te varrezat e dëshmorëve. (Gjilan, ora 10:00)

- Federata e Ping-Pongut e Kosovës (FPPK) organizon turneun “Dita e Pavarësisë”.  (ShMU “Tefik Çanga”, Ferizaj, ora 10:00)

- “Star Kids” do të performojnë në sheshin “Skënderbeu” për nder të Pavarësisë. (Sheshi “Skënderbeu” në Prishtinë, ora 10:00)

- Kuvendi i Kosovës mban seancë solemne për nder të 11-vjetorit të Pavarësisë. (Kuvendi i Kosovës, ora 10:45) 

- Komuna e Gjilanit organizon akademi solemne dhe program artistik nga Shkolla e Muzikës në Gjilan. (Teatri i Qytetit, ora 11:00)

- Trupat e Forcës së Sigurisë së Kosovë parakalojnë me rastin e 11-vjetorit të Pavarësisë së Kosovës. (Prej Sheshit “Nënë Tereza” deri te Sheshi “Ibrahim Rugova”, ora 12:20)

- Me rastin e 11-vjetorit të Pavarësisë së Kosovës organizohet koktej për të gjithë të ftuarit në Parakalimin e Trupave të FSK-së. (Hotel “Swiss Diamond”, ora 13:00)

- Dega e Lidhjes Demokratike të Kosovë në Gjilan bën përurimin e bustit të ish-presidentit Ibrahim Rugova (Gjilan, ora 13:00)

- Përfaqësues të organizatave studentore organizojnë një “protestë artistike” në lidhje me vonesën e liberalizimit për qytetarët e Kosovës. (Sheshi “Zahir Pajaziti”, ora 13:00) 

- Komuna e Vushtrrisë organizon manifestimin qendror për shënimin e 11-vjetorit të Pavarësisë. (Kalaja e Qytetit, Vushtrri, ora 13:00)

- Kryeministri Ramush Haradinaj pret në takim deputetët nga Mbretëria e Bashkuar, John Grogan dhe Martin Vickers. (Ndërtesa e Qeverisë, ora 14:00)

- Shoqata e Gastronomëve të Prishtinës, në bashkëpunim me Qeverinë e Kosovës, organizon një event simbolik për Pavarësi. (Sheshi “Skënderbeu”, ora 14:00) 

- Kryetari i Kuvendit të Kosovës, Kadri Veseli, dhe ministri i Kulturë, Rinisë dhe Sportit, Kujtim Gashi, përurojnë Palestrën Sportive në Shtime. (Shtime, ora 15:00)

- Kryeministri Ramush Haradinaj pret në takim delegacionin 17-anëtarësh nga Shtetet  e Bashkuara të Amerikës, të kryesuar nga Senatori James Inhofe. (Ndërtesa e Qeverisë, ora 15:00) 

- Komuna e Lipjanit organizon koncert festiv për 11-Vjetorin e Pavarësisë. (Qendra e Kulturës “Tahir Sinani”, Lipjan, ora 15:00)

- Ansambli Kombëtar i Këngëve dhe Valleve “Shota” mban koncert festiv për Pavarësi. (Sheshi “Zahir Pajaziti”, Prishtinë, 18:00)

- Për 11-vjetorin e Pavarësisë së Kosovës bëhet ndezja e organizuar e fishekzjarrëve. (Sheshi “Zahir Pajaziti”, Prishtinë, ora 18:30)

- Me rastin e 11-vjetorit të Pavarësisë së Kosovës organizohet pritja shtetërore nën përkujdesjen kryeministrit Ramush Haradinaj. (Hotel “Venus”, magjistralja Prishtinë-Ferizaj, ora 19:30)

- Mbahet koncerti festiv për nder të 11-vjetorit të Pavarësisë së Kosovës. (Sheshi “Zahir Pajaziti”, Prishtinë, ora 20:00)