04 Dhjetor 2020

Gjykatat dhe prokuroritë jo efikase në trajtim të rasteve të korrupsionit

Prishtinë, 20 nëntor - Organizata për Demokraci, Antkorrupsion dhe Dinjitet, ÇOHU! ka publikuar raportin e monitorimit të gjykatave themelore në Republikën e Kosovës “Pandemi në Gjyqësi”. Raporti përfshin të dhënat dyvjeçare të monitorimit tetor 2018 - gusht 2020 me fokus në gjetjet e veçanta të vitit të fundit shtator 2019 – gusht 2020.

Gjatë periudhës dyvjeçare, ÇOHU ka monitoruar rreth 1,000 seanca gjyqësore në gjykatat themelore në Prishtinë, Mitrovicë, Pejë, Ferizaj, Prizren, Gjilan dhe Gjakovë ku janë identifikuar një varg gjetjesh - nga ato më teknike e deri të shkeljet e afateve procedurale dhe shkeljet e të drejtave të njeriut.

Ndër gjetjet kryesore të identifikuara janë:

- Mungesa e efikasitetit të gjykatave dhe prokurorive në trajtim të rasteve të korrupsionit dhe të krimit të organizuar, në veçanti korrupsionit të nivelit të lartë;

- Efektet e pandemisë COVID -19 në drejtësi, mosmbajtja dhe shtyrja e seancave gjyqësore;

- Numri i madh i lëndëve të vjetërsuara/parashkruara – 25,909 lëndë penale të parashkruara nga viti 2000 deri në vitin 2019 në gjykatat e Kosovës;

- Numri i madh i lëndëve që rrezikojnë parashkrimin – 492 lëndë të tilla;

- Shkelja e afateve procedurale ligjore deri në 1,520 ditë vonesë (mbi katër vjet) për mbajtjen e një shqyrtimi;

- Fillimi me vonesë i seancave gjyqësore;

- Mospërgatitja dhe ndërrimi i prokurorëve gjatë përfaqësimit të aktakuzave;

- Mungesa e efikasitetit të mekanizmave të vlerësimit të performancës për gjykatës dhe prokurorë në kuadër të KGjK dhe KPK.

Për shkak të pandemisë COVID-19, në gjykatat dhe prokuroritë e Republikës së Kosovës është vështirësuar puna në trajtimin e lëndëve. Për një kohë të gjatë fokusi ka qenë vetëm në trajtimin e lëndëve me karakter emergjent. Përkundër përpjekjeve për menaxhimin e krizës, ajo kishte rezultuar me rënien e theksuar të efikasitetit në trajtimin e lëndëve në gjykata dhe prokurori.

Në raport gjithashtu janë përfshirë dhe janë analizuar indekset ndërkombëtare të perceptimit të korrupsionit dhe sundimit të ligjit (Transparency International  dhe World Justice Project). Sipas Indeksit të Perceptimit të Korrupsionit për vitin 2019, të publikuar nga Transparency International, Republika e Kosovës ka shënuar regres në luftimin e korrupsionit, me ç‘rast nga pozita 93 në vitin 2018 ka zbritur në vendin 101 në vitin 2019.

Po ashtu, në raport është përfshirë analiza e të dhënave të Këshillit Gjyqësor dhe Këshillit Prokurorial për rastet e korrupsionit dhe të krimit të organizuar në periudhën 2015-2020, në bazë të të cilave identifikohet se përkundër prioritetit që do të duhej të kishin lëndët e korrupsionit dhe krimit të organizuar, ato vazhdojnë të barten nga viti në vit duke pasqyruar joefikasitetin e gjykatave dhe prokurorive në trajtim të rasteve të tilla. 

Kalendari

Ngjarjet e datës 4 Dhjetor 2020 - Mbahet seanca fillestare për rastin e vrasjes së politikanit serb Oliver Ivanoviq pranë Gjykatës Themelore në Prishtinë, departamenti Special - krimet e rënda me c'rast avokati mbrojtës do te jep deklaratë për mediet pas seancës. (Gjykata Themelore në Prishtinë, ora 9:30)

- Guvernatori i Bankës Qendrore të Republikës së Kosovës, Fehmi Mehmeti do të mbaj një takim virtual me presidentin e Gjykatës Ndërkombëtare të Arbitrazhit Alexis Mourre dhe Drejtoreshën e Komisionit të Arbitrazhit për Evropë, Laetitia de Montalivet. (Takim virtual, ora 10:00)

- Kryetari i Komunës së Prizrenit, Mytaher Haskuka dhe drejtoresha e Drejtorisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Emilja Redzepi, do të bëjnë nënshkrimin e kontratave me përfituesit e thirrjes për përkrahjen e OJQ-ve dhe individëve në fushën e kulturës, rinisë dhe sportit. (Shtëpia e Bardhë në Prizren, ora 10:00)

- Qendra për Këshillim, Shërbime Sociale, dhe Hulumtime organizon aktivitetin “Tuneli i Fundit” në përkujtim të grave të vrara si pasojë e dhunës në familje në pesë vitet e fundit në Kosovë, dita e dytë. (Përballë ndërtesës së Kuvendit të Kosovës, ora 10:00)

- Komisioni për Legjislacion, Mandate, Imunitete, Rregulloren e Kuvendit dhe mbikëqyrjen e Agjencisë kundër Korrupsionit shqyrton shkresën e Artan Qerkinit përfaqësues i Malcolm Simmons, ish kryetar i Asamblesë së Gjyqtarëve të EULEX-it, “Përgjigje në ftesën për të dëshmuar para Komisionit për Legjislacion” si dhe njoftohet me shkresën e Përfaqësuesit Special të Bashkimit Evropian, Tomas Szunyong, për emërimin e Karin Hernmark Ahliny, Ambasador i Suedisë, anëtar i Bordit  Mbikëqyrës  të Agjencisë Kosovare për Verifikim dhe Krahasim të Pronës. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N506, ora 10:15)

- Komisioni Hetimor Parlamentar mbi procesin e licencimit, operimit, mbikëqyrjes dhe aplikimit për lejet e hidrocentraleve në Republikën e Kosovës interviston Ministrin e Ministrisë së Infrastrukturës Arban Abrashin. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N204, ora 11:00)

- Mbahet seanca e jashtëzakonshme e Kuvendit te Kosovës në të cilën do të behët shqyrtimi i dytë i Projektligjit për Rimëkëmbjen Ekonomike - COVID-19. (Ndërtesa e Kuvendit, ora 11:00)

- Organizata Etea dhe Aleanca Franceze në Prishtinë me mbështetjen e Ambasadës Franceze do të mbajnë takimin e parë të huazimit të librave. (Tek objekti i Aleancës Franceze, ora 11:00)

- Autoriteti Kosovar i Konkurrencës (AKK) mban konferencë për medie lidhur me një hetim ndaj ndërmarrjeve që operojnë në tregun e energjisë elektrike. (Ish-objekti i Bankës së Lubjanës, ora 11:15)

- Kryetari i Delegacionit të Kosovës, Ibrahim Makolli dhe ai i delegacionit të Serbisë Veljko Odalovic do të mbajnë konferencë për media lidhur me varrezën masive në Kizhevak të Serbisë. (Lokacioni i varrezës masive në Kizhevak  të Serbisë, ora 12:00)

- Shpallet aktgjykimi ndaj të akuzuarit N. M., i cili akuzohet nga Prokuroria Themelore e Gjilanit, për veprën penale “vrasje e rëndë” pasi qe në  fshatin Berivojcë, komuna e Kamenicës, i pandehuri dyshohet që pas mosmarrëveshjeve familjare, me një mjet të fortë - shufër metalike, godet bashkëshorten e tij në kokë dhe pjesë të tjera të trupit, me ç’rast të ndjerës i ka shkaktuar plagë të cilat kanë qenë vdekjeprurëse. (Gjykata Themelore Gjilan, ora 13:00)

- Komisioni Hetimor Parlamentar mbi procesin e licencimit, operimit, mbikëqyrjes dhe aplikimit për lejet e hidrocentraleve në Republikën e Kosovës interviston drejtoren e Insitutit Hidrometeorologjik të Kosovës Letafete Latifi. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N204, ora 13:00)

- Komisioni Hetimor Parlamentar lidhur me procesin e privatizimit në Kosovë plotëson listën e dëshmitarëve. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N10, ora 13:00)

- Qendra për Raste Gjyqësore Strategjike mban konferencë për media me rastin e dorëzimit të padisë për konflikt administrativ kundër vendimeve të Ministrisë së Ekonomisë dhe Ambientit dhe Zyrës së Rregullatorit për Energji”. (Para Pallatit të Drejtësisë, ndërtesa A, ora 14:00)

- Ministrja e Punëve të Jashtme dhe Diasporës e Republikës së Kosovës, Meliza Haradinaj-Stublla pret në takim ministrin në detyrë për Evropën dhe Punët e Jashtme i Republikës së Shqipërisë, Gent Cakaj ku pjesë e takimit do të jenë edhe përfaqësuesit e shqiptarëve të Luginës së Preshevës. (Objekti i MPJD-së, ora 14:00)