26 Shkurt 2021

COVID-19 ka ekspozuar dobësitë në sektorin e sigurisë dhe dezinformimin

Prishtinë, 28 dhjetor - Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS) ka publikuar sot raportin "Të zënë ngushtë: Sfidat e Kosovës në përballjen me pandeminë COVID-19", që shqyrton kornizën ligjore dhe strategjike të Kosovës sa i përket situatave emergjente në Kosovë, përfshirë rolet e institucioneve kryesore të përfshira në planifikimin dhe reagimin ndaj emergjencave.

Veçanërisht, ky raport përqendrohet në përballjen e Kosovës me pandeminë COVID-19 duke u fokusuar në ndikimin e saj në aspekte të ndryshme në jetën e qytetarëve, përfshirë atë socio-ekonomik, politik, dhe të sigurisë.  

COVID-19 paraqet krizën e parë të përmasave më të mëdha me të cilën janë përballur institucionet e reja të Kosovës. Megjithëse COVID-19 paraqet një situatë në zhvillim e sipër, një numër i gjetjeve janë të dukshme edhe në këtë fazë.

Sipas raportit të QKSS-së, COVID-19 ka ekspozuar dobësitë në sektorin e sigurisë, veçanërisht në hapësirën kibernetike - duke çuar në një rritje të sulmeve kibernetike.

Dezinformimi gjithashtu është përhapur - sipas një sondazhi të QKSS-së, 33.83% e të anketuarve  janë përgjigjur se kanë dyshime mbi ekzistencën e COVID-19, statistika këto pak më të shprehura në të anketuarit nga komuniteti serb në Kosovë.

Ky nivel i skepticizmit ka gjasa të vështirësojë zbatimin e masave parandaluese ndaj COVID-19 dhe përbën një kërcënim serioz për shëndetin publik.

COVID-19 ka ndikuar në sundimin e ligjit, por situata pandemike mē shumë ka shërbyer si justifikim për mungesën e rezultateve në trajtimin e rasteve të korrupsionit dhe krimit të organizuar, të cilat janë të lidhura me probleme sistematike dhe mosndëshkueshmëri në sistemin e drejtësisë.

Sipas këtij raporti, shumica e masave të marra nga Qeveria e Kosovës kanë patur sukses të limituar në vënien nën kontroll të COVID-19 për shkak të mungesës së planifikimit paraprak në gatishmërinë dhe reagimin ndaj emergjencave, përkeqësuar më tej nga jostabiliteti politik.

Ndër sfidat kryesore të theksuara nga raport përfshijnë mangësitë në kornizën ligjore, paqartësitë në rolet dhe përgjegjësitë e akterëve kyç, korniza e vjetëruar strategjike në lidhje me situatat emergjence, mungesa e një baze të qartë ligjore për vendimet e qeverisë, burimet e kufizuara, besimi i ulët i qytetarëve në institucione, shqetësimet për keqmenaxhim dhe diskriminim në ofrimin e shërbimeve shëndetësore, mungesa e transparencës në procesin e vendimmarrjes dhe mungesa e një strategjie të qartë për komunikim me publikun.

Prandaj, kundërpërgjigja e institucioneve të Kosovës ndaj pandemisë është një përzierje e disa sukseseve të hershme, dështimeve të shmangshme dhe defekteve të shumta, shpesh duke i lënë qytetarët të hutuar, të pasigurtë dhe në mëshirën e fatit.

Në kulmin e valës së dytë të pandemisë, Kosova qeveriset nga një President në detyrë dhe një qeveri e përkohshme në pritje të procesit zgjedhor, që ka të ngjarë të largojë edhe më tej autoritetet e Kosovës nga një përgjigje efektive dhe e përqendruar ndaj pandemisë si dhe të vonojë planet për sigurimin e vaksinës kundër COVID-19.  

Disa nga rekomandimet e këtij raporti janë që qeveria t'i japë përparësi shëndetit publik dhe të intensifikojë përpjekjet për të siguruar COVID-19 për qytetarët e Kosovës, të ketë më shumë transparence në të gjitha nivelet e vendimmarrjes, të rishikohet korniza ligjore dhe strategjike,  të zhvillohen vlerësime të rregullta dhe ndërsektoriale të rrezikut nën koordinimin e një organi të veçantë institucional dhe të forcohet bashkëpunimi me partnerë dhe organizata ndërkombëtare.

Shënim: Konferenca për publikimin e këtij raporti është organizuar në përputhje të plotë me vendimet dhe rekomandimet e institucioneve shëndetësore e të Qeverisë së Kosovës për distancim social dhe higjienë, për shkak të situatës me pandeminë Covid-19.

Ky publikim është  realizuar me mbështetjen e Trustit Ballkanik për Demokracinë (BTD)në kuadër të projektit "COVID-19: Gatishmëria ndaj emergjencave dhe menaxhimi i krizave në Kosovë". Opinionet e shprehura në këtë botim nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht ato të BTD-së  , Fondit Gjerman Marshal të Shteteve të Bashkuara ose partnerëve të tij. 

Kalendari

Ngjarjet e datës 26 Shkurt 2021

- Mbahet mbledhja e dytë e rregullt e Kuvendit Komunal të Rahovecit. (Salla e mbledhjeve të Kuvendit Komunal në objektin e ri të komunës, ora 10:00)

- Këshilli Organizues ''Pranvera Shqiptare 81'' do të bëj nderime dhe do të vendos lule te varri i varri i Adem Demaçit. (Velani, ora 11:00)

- Organizata Etea, përmbyllë fazën e parë të projektit “Biblioteka Qarkulluese me strategjitë e lexim kuptimit”. (Kino Armata, ora 11:00)

- Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit organizon ceremoninë e ndarjes së çmimeve në fushën e trashëgimisë kulturore. (Parku arkeologjik "Ulpiana", ora 12:00)

- Këshilli Organizues ''Pranvera Shqiptare 81'' organizon tryezëm përkujtimore për Adem Demaçin në 85 vjetorin e lindjes. (Instituti Albanologjik në Prishtinë, ora 13:00)

- Partia Socialdemokrate do të mbaj një aktivitet pranë objektit të Komunës së Prishtinës. (Objekti i Komunës së Prishtinës, ora 13:00)

- Qendra për Raste Gjyqësore Strategjike platformë e themeluar nga Grupi për Studime Juridike dhe Politike mban konferencën për media me rastin e dorëzimit të Padisë për Konflikt Administrativ kundër Lejes Ujore për Hidrocentralin Brezovica në Shtërpcë të Lëshuar nga Autoriteti Rajonal i Pellgjeve Lumore në kuadër të Ministrisë së Ekonomisë dhe Ambientit. (Para Pallatit të Drejtësisë, Ndërtesa A, ora 14:00)

- Zëdhënësi i KQZ-së, Valmir Elezi mban konferencë lidhur me progresin në procesin e rinumërimit dhe të aktiviteteve tjera që po zhvillohen në këtë qendër. (Qendra e Numërimit dhe Rezultateve, ora 15:00)