13 Nëntor 2019

Vetëm 10 orë shkëputje nga rrjetet-sociale dhe gjithë ky panik

Shkruar nga Berk Kyçyk

Gjatë viteve 2009-2013 tema kryesore për ekspertët e rrjeteve-sociale dhe për psikologët të njohur në botë ishte “Varësia nga interneti” të cilët vazhdimisht deklaronin se kjo dukuri do të jetë më e theksuar pas vitit 2020, kjo gjë atëherë perceptohej si një rrezik jo fort serioz pasi që kishte shumë nga ata që pretendonin se kjo platformë është nën kontrollin e njerëzve pra nën kontrollin e vet përdoruesve.

Por ja fakti që dje kishte një shkëputje 10 orësh në 3 platforma kryesore të rrjetit-social,  gjë që shkaktoi një panik global e cila mjaftoj për shfaqjen e sindromëve të ankthit tek miliona njerëz anembanë globit, këtë më së miri tregojnë postimet e përdoruesve që bënin gjatë kësaj kohe nëpër platforma të tjera të cilët nuk ishin ndikuar nga ky bllokim.

Pyetja që kishte pushtuar çdo shtëpi, çdo kafe, çdo mahall ishte: A u ndreq facebooki? A po shihen foto në Instagram? A ka problem në whatsapp. Madje këto pyetjet kishin rrethuar edhe familjarët të mi, e gjithë shtëpia te shqetësuar nga problemi kërkonin alternativa për të shpenzuar kohën.  

Por ja që ky rast ishte një problem teknik dhe u zgjidh. Por çfarë nëse do kishte vazhduar disa ditë?

Duke pas parasysh se çfarë efekte kishte tek njerëzit, lind pyetja; çfarë nëse në të ardhmen kjo do të keqpërdoret për përfitime të ndryshme nga vet pronarët e këtyre rrjeteve-sociale?

Të gjithë e dimë se aplikacionet kryesore si Facebook, Instagram, Whatsapp janë në pronësinë e një personi. Çfarë nëse këto kompani me seli në ShBA nesër do të sanksionohen nga Uashingtoni për qasje nga një shtet të caktuar ose nga një rajon të kufizuar dhe kjo vetëm për qëllime politike? Çfarë do të shkaktoj kjo popullatës së atij vendi? 

T’ju them unë...

Kjo do të ketë ndikimin e një ‘bombe-atomike’ madje dy deri në tre bomba në të njëjtën kohë. Por si?

Për një person e cila është një përdorues mbi-mesatare me 4 deri 6 orë në ditë, mosqasja ne keto rrjete për disa ditë do të kishte pasoja katastrofike.

Mos qasja në këto tri rrjete-sociale kryesore do të shkaktonte sindroma të shumta tek përdoruesit, ata do ishin kthyer në persona depresive, të palumtur, pamundësia e kontrollimit dhe menaxhimit të kohës së tepruar nga përdorimi i rrjeteve-sociale do të bënte ata nervozë dhe të parehatshëm në aspektin psikologjik gjë që do të ndikoj në shfaqjen e rezultateve negative në fusha të tjera të jetës, kështu duke ndikuar edhe marrëdhëniet me të tjerët.

Kjo do të përhapet si një sëmundje dhe për një kohë shumë të shkurtër do të krijoj një kaos sociologjik e cila do ti ul mekanizmat mbrojtëse të perceptimit tek njerëzit në atë vend dhe kështu duke krijuar një teren të gatshëm për kolonizimin e ndër-dijeve.

Këto mund të cekim një thënie nga Julian Assange, “Frika më e madhe e njerëzve në të kaluarën ishte pushtimi i tokave të tyre, kurse tani frika më e madhe e njerëzve është pushtimi i mendjeve të tyre”.

Mund të përmendim rezultatet e studimeve nga Asociacioni Amerikan i Psikologjisë ku ata tregojnë se të gjithë ata që janë përdorues kompulsivë të internetit, e kanë të pamundur të flasin qartë mbi ndjenjat dhe mendimet e tyre, e në këtë mënyrë, as nuk i zhdukë dot “parehatitë individuale” sepse çdo qëndrim i zgjatur jashtë përdorimit të internetit, shton përjetimin e emocioneve negative.

Në anën tjetër vlen të ceket se numri i të rinjve që i drejtohen qendrave të rehabilitimit është rritur dukshëm dhe kjo si pasoj e përdorimit të tepruar të rrjeteve sociale dhe smartphonëve deri në 7 orë në ditë.

Abuzimi me këtë përdorim prek rreth 50% të të rinjve amerikanë, kurse kjo përqindje në botë është 43.

 Të rinjtë që janë intervistuar kanë theksuar se nuk arrinin të shkëputeshin nga teknologjia, dhe vuanin nga ankthi dhe stresi, që duket se janë pasojat kryesore të abuzimit në përdorimin e rrjeteve sociale.

Por çfarë duhet të bëjmë?

Mendoj se gjithçka varet nga një edukim i mirëfilltë, e cila fillon nga prindërit ku ata janë rol-modelet e para të fëmijëve te tyre.

Për ta parandaluar ose të paktën ngadalësuar sëmundjen e varësisë ndaj internetit,  prindërit duhet ta kenë të qartë që vetë ata nuk duhet të përfshihen totalisht në komunikimet virtuale gjatë gjithë kohës sepse do t’u jepnin në këtë rast modelin e gabuar fëmijëve të tyre.

Së dyti, prindërit duhet të kenë vëmendjen e vazhdueshme, nuk është nevoja të kesh kontrollin pedant ndaj kohës që harxhojnë fëmijët e tyre, por vëmendjen e mjaftueshme ndaj kohës që të rinjtë dhe fëmijët shpenzojnë për përfshirjen në komunikimet virtuale.

Marrim gjithmonë parasysh sa më shumë virtualisht të përfshihet një individ, aq më pak e jeton realitetin.

Për shmangien e varësisë ndaj internetit ne fillim duhet ta bëjmë një përpjekje për t’ia sqaruar vetes arsyet e çdo elementi që çon në varësi ndaj rrjeteve sociale sepse vet përpjekja për t’i njohur ato, është hap shumë i rëndësishëm për të filluar tërheqjen graduale, pastaj edhe përpjekja për t’u lidhur me njerëz që nuk janë vazhdimisht online (e të cilët, në dukje të parë, nuk pëlqehen edhe shumë nga përdoruesit kompulsivë).

Të tillët kanë shumë ç’të ofrojnë në jetën reale e cila rezulton të jetë më e këndshme sesa ajo virutale.

 Sot instagrami ka prodhuar shumë modele ose të them ma hapur “pretendues/e e të qenurit modele apo manekine”, kjo grup është grupi më i rrezikuar, sepse një dite kur me nuk do te jete instagrami këta do te njoftohen me realitetin e  hidhur e cila mund te bej ata me pasoja psikologjike.  

Për fat te keq bota virtuale në këtë mënyrë edhe i lidh njerëzit po edhe i izolon ata nga njëri-tjetri.

 

Kalendari

Ngjarjet e datës 13 nëntor 2019

- Save the Children në bashkëpunim me Minstrinë e Arsimit dhe Institutin Pedagogjik organizojnë konferencën ndërkombëtare ‘Fuqizimi i Kujdesit, Zhvillimit dhe Edukimit në Fëmijërinë e Hershme’ që ka për qëllim të ofrojë mundësi për hartuesit e politikave, ofruesit e shërbimeve, përfaqësuesit nga akademia dhe akterë të tjerë, për t’u informuar dhe ndarë praktikat më të mira mbi rëndësinë e investimeve në kujdesin dhe zhvillimin e fëmijërisë së hershme. (Hotel Sirius, ora 9:30)

- Instituti Demokratik i Kosovës organizon tryezën e diskutimit lidhur me dy projekte të mëdha të Ministrisë së Infrastrukturës siç janë, rehabilitimi i rrugës Prishtinë - Pejë dhe Prishtinë - Mitrovicë ku edhe do të bëhet edhe publikimi i hulumtimit mbi arsyet e vonesave në punime në këto dy rrugë, i titulluar “Rrugë pa fund”. (Hotel Sirius, ora 10:00)

- Organizata "Voice of Roma, Ashkali and Egyptians" VoRAE organizon Festivalin Multikulturorë i pari i këtij lloji në Kosovë. (Hotel Emerald, ora 10:00)

- Grupi për Studime Juridike dhe Politike organizon tryezën e diskutimit me temë “Roli i vendimeve të Gjykatës Supreme në luftën kundër krimit dhe korrupsionit: Një thirrje për disiplinim të gjyqtarëve që marrin vendime të kundërligjshme”. (Qendra e konferencave Orion, ora 10:30)

- Në kuadër të fushatës “Jo drogë tek të rinjtë”, Task Forca Anti Drogë tek të rinjtë dhe siguri në Shkolla do të organizoj pritje për student, ku do të shfaqin prezantimet me njohurit e tyre lidhur me narkotikët, si dhe do të bashkëbisedojnë me Shefin e Task Forcës Anti Drogë. (Ndërtesa e Qeverisë, salla P38, ora 11:00) 

- Drejtori i Drejtorisë së Shëndetësisë në Komunën e Prizrenti, Visar Shehu, do të mbajë konferencë për shtyp për ta njoftuar opinionin publik me më të rejat nga fusha e shëndetësisë. (Zyret e Shërbimit Urgjent, rruga Tirana në Prizren, ora 11:00)

- Ambasada e Francës në Kosovë mban konferencë për media në të cilën do të prezantojë edicionin e 19 - të Festivalit të Filmit Frankofon në Kosovë i cili organizohet në bashkëpunim me përfaqësitë diplomatike të Zvicrës, Belgjikës dhe Luksemburgut, Aleancën Franceze, Ministrinë e Punëve të Jashtme, si dhe Ministrinë e Kulturës, Rinisë dhe Sportit të Kosovës. (Salla e konferencave në Ministrinë e Punëve të Jashtme, ora 12:00)

- Teatri i Qytetit te Mitrovicës "Muharrem Qena" shfaq premierën teatrore “Kur treni vonohet”, me autor Osman Goranci dhe me regji të Artan Tmavës. (Qendra e Kulturës “Rexhep Mitrovica”, ora 19:00)