22 Janar 2020

Refleksion profesional mbi menaxhimin shendetësor

Shkruar nga Prof. Dr. Naser Ramadani

Aftësia për të ndërtuar, zhvilluar  dhe mirëmbajtuar një sistem të fortë shëndetësor është thelbësore për përparimin e përgjthshëm të mirëqenies së popullit. Në këtë aspekt, reformat e vazhdueshme të infrastrukturës së sistemit shëndetësor, posaqërisht ato të financimit, komisionimit dhe ofrimit të shërbimeve shëndesore janë në ballë të agjendës së reformave globale. Shtetet e Europës që kanë një zhvillim historik me bazat e një legjislacionit të hershëm sot gëzojnë sisteme shëndetësore stabile dhe mund të vazhdojnë zhvillimin e mëtutjeshëm  tyre përmes strukturave tani më të njohura.

Megjithatë në rastin e Kosovës, çdo lidhje me një sistem të themeluar shëndetësor është thelbësisht i lidhur me më një të kaluar të hidhur kolektive. Do të ishte një patjetër për një nacion që zhvillohet të merr parasysh praktikat më të mira ekzistuese dhe legjislacionin ne fushën e shëndetësisë të vendeve të zhvilluara, ashtu që të themelojmë një “ vijë bazë” dhe identitet në fushën e shëndetësisë, që është unike për Kosovën. Analiza e kësaj “vije bazë “ duke refektuar praktikat eksistuese është ndërmarr nga Fatime Arënliu Qosaj dhe Merita Koçinaj Berisha në librin “Tranzicioni i gjendjes shëndetësore  dhe sistemit shëndetësor në Kosovë”.

Kjo punë gjithpërfshirëse vë në pah hapat e rëndësishëm në zhvillimin e sistemit shëndetësor në Kosovë, duke konsideruar vështërsitë që kanë të bëjnë me zhvillimet historike. Rëndësi e veqantë i kushtohet çështjes së financimit dhe shpenzimeve, që është bërthama e çdo sistemi shëndetësor.

Brenda fushëveprimit të zgjedhuar, autoret nuk i shmangen eksplorimit të dobësive dhe fragjilitetit të sistemit shëndetësor eksistues dhe qeverisjes së tij. Ky libër vie në një kohë të rëndësishme për zhvillimet e shëndetësisë publike në Kosovë, koha kur Qeveria e Kosovës, gjegjësisht Ministria e Shëndetësisë dhe Ministria  Arsimit Shkencës dhe Teknologjisë janë zotuar në themelimin e Shkollës së Shëndetësisë Publike për Edukim dhe Hulumtim. Libri kontribon në këtë drejtim për të ofruar këshillë profesionale Qeverisë, të bazuar në evidencë, për të përmirësuar sistemin shëndetësor  me qëllim të fundit për të përmirësuar gjendjen shëndetësore të popullatës.

Për më tepër, libri është burim i njohurive për profesionistët, studentët, gjithë  atyre që janë të interesuar në sektorin shëdnetësor, duke përshirë këtu edhe qytetarët e Kosovës të interesuar për një debat të informuar.

Tanimë të gjithë shtetet e ish-Jugosllavisë përcjellin trendet e zhvillimeve në shëndetësinë publike dhe kanë të themeluara shkollat e Shëndetësisë Publike në Regjion, Kosova është i vetmi shtet që nuk e ka këtë shkollë.Duke pasur parasysh rezultatin përfundimtar përmirësimin e gjendjes shëndetësore dhe të mirëqenies së qytetarëve të Kosovës shpenzimet në këtë drejtim do të jenë gjithsesi një investim dhe jo shepenzim.

Autorët janë për t’u përgëzuar për punën e tyre të pakursyshme dhe të sinqertë për të kontribuar në zhvillimin afatgjatë të sistemit shëndetësor duke mos haruar asnjëherë qytetarët e Kosovës, në këtë moment kaq të rëndësishëm për Kosovën.
(Autori është Drejtori i Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike të Kosovës) 
 

Kalendari

Ngjarjet e datës 23 janar 2020

- Deputetja e Kuvendit të Kosovës nga radhët e PDK-së, Eliza Hoxha dhe asambleisiti i komunës së Prishtinës, Leutrim Retkoceri, do të mbajnë konferencë për media lidhur me situaten rreth liqenit të Badovcit. (Zyret e Degës së PDK-së, afër stadiumit dhe ambasadës kroate, ora 11:00)

- Koordinatori Nacional për Kulturë, Rini dhe Sport, Rexhep Hoti, do të bëjë shpërndarjen e librave për nxënësit fitues të nivelit komunal të garës nacionale në Dituri dhe Kreativitet Kulturor e Mendim Kritik në komunën e Prizrenit. (Shtëpia e Kulturës, ora 11:00)

- Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Isa Mustafa pret në takim të dërguarin e posaçëm të ShBA-ve për dialogun Kosovë-Serbi, Ambasadorin Richard Grenell. (Mediet mund të marrin pamje në fillim të takimit, ora 11:30)

- Instituti i Kosovës për Drejtësi në bashkëpunim me Ambasadën Amerikane organizon sesionin e diskutimit me Ndihmës Asistentin e Sekretarit të Departamentit të Shtetit, Jorgan K. Andrews, Byroja Ndërkombëtare e Narkotikëve dhe Çështjeve të Zbatimit të Ligjit. (Hotel Swiss Diamond, ora 11:30)

- Promovohet partneriteti në mes të Kolegjit Iliria dhe Swiss UMEF University. (Kolegji Iliria, ora 12:00) 

-  Zëvendës-ndihmës sekretari i ShBA-ve Jorgen Andrews do të marrë pjesë në ceremoninë e dhurimit te donacionit në Qendrën e Paraburgimit në Prishtinë, ku Byroja për Çështje ndërkombëtare të narkotikëve dhe zbatimit të ligjit pajisje me vlerë rreth 100,000.00 dollarë. (Shërbimi Korrektues in Kosovës, Qendrën e Paraburgimit në Prishtinë, ora 14:00)

- Koordinatori Nacional për Kulturë, Rini dhe Sport, Rexhep Hoti, do të bëjë shpërndarjen e librave për nxënësit fitues të nivelit komunal të garës nacionale në Dituri dhe Kreativitet Kulturor e Mendim Kritik në komunën e Suharekës. (Shkolla e Mesme Profesionale "Abdyl Rama" në Shirokë, ora 14:30)

- Bëhet lansimi i platformës digjitale për pjesëmarrje të publikut, projekt ky i cili është realizuar në Komunën e Prizrenit, me financim të OSBE-së dhe e implementuar nga ana e kompanisë Appdec. (Shtëpia e Bardhë, ora 15:00)

- Instituti Demokratik i Kosovës organizon konferencën për media në të cilën do të publikohet “Indeksi i perceptimit të korrupsionit 2019” për Kosovën i përgatitur nga Transparency International. (Zyrat e KDI-së, ora 18:00) 

- Presidenti i Republikës së Kosovës, Hashim Thaçi, do të zhvillojë darkë pune me të Dërguarin e Posaçëm të Presidentit Trump për dialogun në mes të Kosovës dhe Serbisë, ambasadorin Richard Grenell. (Restoranti “Renaissance” në Prishtinë, ora 19:30)