17 Janar 2019

Përgjegjësia për të mbrojtur, taksa 100% dhe vajtimi i Serbisë si korrigjim kufijsh

Shkruar nga Gurakuç Kuçi

Krizat e brendshme të shteteve, shkelja e të drejtave të njeriut brenda vetë shteteve dhe shfaqja e problemit të shteteve të dështuara, ka shtyrë shkencën dhe praktikën ndërkombëtare të rishikoj konceptet e qasjes ndaj sovranitetit të shteteve.

Një rast i tillë ishte intervenimi në Kosovë i NATO-së, intervenimi ndërkombëtar në Libi por jo edhe në Siri.

Shkelja e të drejtave të njeriut dhe krizat e brendshme të shteteve duke rrezikuar edhe fqinjët, por edhe problemi me diktatorët si Sllobodan Millosheviç, do shtynte të shqyrtoheshin parimi i sovranitetit dhe ai i mos-ndërhyrjes në punët e brendshme, si dy baza që janë kruciale që nga Paqja e Vestfalisë.

Rishqyrtimi i konceptit të sovranitetit të shteteve praktikisht do të fillonte të rishikohej që nga koha e Sekretarit të Përgjithshëm të Organizatës së Kombeve të Bashkuara, Boutros Boutros-Ghali me iniciativën “Agjenda për Paqe”.

Rasti i Bosnjës do shtynte përpara shumë shqyrtimin e sovranitetit dhe mos-ndërhyrjes në punët e brendshme të shteteve, pasi këto dy koncepte nuk ofronin zgjidhje për dhunën brenda shteteve.

Andaj, me këtë precedencë, Organizata e Kombeve të Bashkuara kishte një objektiv të shtrirjes së asaj që quhej “paqja e qëndrueshme” dhe promovimi i “sigurisë njerëzore”.

Kjo agjendë e OKB-së, pas intervenimit të NATO-së në Kosovë do të përmblidhej dhe konceptohej edhe pse jo qartë në atë që do të quhej “Responsibility to Protect/R2P (Përgjegjësia për të mbrojtur)”, me publikimin nga Komisioni për Intervenimin dhe Sovranitetin Shtetëror.

Ky komision pra bënte shtetet vetëm me përgjegjësi të sovranitetit negativ apo përgjegjësisë vetëm për të qeverisur. Me këtë edhe u vulos ideja e “ndërhyrjes humanitare”.
Kjo doktrinë do të inaugurohej vetëm në vitin 2005 nga Kombet e Bashkuar.

Kjo doktrinë post-moderniste pretendon se shteti është një subjekt, siç argumentonte Mark Weller, se shtetet nuk mund të thirren në autoritetin e tyre për të përdorur si justifikim cenimin e të drejtave dhe privilegjeve të qytetarëve të tij, nga të cilët përbëhet vetë shteti si autoritet politik.

Pra, me vënien e taksës 100% nga Qeveria e Kosovës ndaj importeve nga Serbia, kjo e fundit ka dhënë deklarata publike dhe në çdo takim me zyrtarët ndërkombëtarë fjali bazuar mbi doktrinën e “Përgjegjësisë për të Mbrojtur”.

Fjalitë e tyre ishin të tilla si: ‘ndërkombëtaret të intervenojnë në Kosovë’, ‘serbet atje kanë nevojë për ndihma humanitare ndërkombëtare’, ‘serbëve në Kosovë po iu shkelen të drejtat’, ‘serbëve po iu mohohet qasja në produkte elementare për jetesë dhe shëndetësi’, ‘ju lutemi ndërkombëtareve që të intervenojnë tek autoritetet e Prishtinës të heqin taksën (madje edhe shteteve veç e veç)’, dhe plot fraza të tilla vajtuese e intriga që gjithmonë e kanë qëllimin tek “Përgjegjësia për të Mbrojtur”.

Në publik asnjëherë kjo doktrinë nuk është përmendur nga Serbia, por që askush nuk na siguron që në takime me zyrtarë të shteteve dhe organizatave të ndryshme nuk e kanë bërë.

Serbia këtë doktrinë sigurisht që nuk mund ta përdorë publikisht, sepse në lindjen e saj ka ndikim edhe vetë ajo që ka shkelur të drejtat e njeriut.

Por, duke përvijuar realitetin e krijimit të kësaj doktrine, Serbia synon që ta përdorë atë tani kundër Kosovës dhe të ndryshoj realitetin dhe goditjen e papritur që i erdhi me taksën nga Kosova.

Nga ky vajtim dhe në emër të kësaj doktrine, të përfitoj simpati dhe avancim ndërkombëtar, duke u treguar edhe kinse “konstruktiv” që Serbia nuk po vë taksë, dhe të ketë imazhin e mirë në shtyrjen përpara të interesave siç është edhe ai me ndryshim territoresh i ashtuquajturi “korrigjim i kufijve”.

Një fat për Kosovën është se mbështetja e Shteteve të Bashkuara të Amerikës është e vazhdueshme dhe realiteti është i qartë.

Megjithatë, BE-ja duke e përdorur Kosovën si trampolinë për mbajtjen në anije të Rusisë e bënë që edhe Serbia të përfitoj dhe legalizoj veprime në emër të “Responsibility to Protect”.

Fatkeqësia për Kosovën në këtë rast është që nuk ka fare diplomaci dhe diplomat, pra nuk ke as se çka të kritikosh e as çka tu kërkosh të bëjnë, sepse diplomacia e Kosovës është nul dhe gjithçka bëhet falë SHBA-së.

Proteksioni ynë prapë po mbetet SHBA-ja me aspak partneritet nga ndonjë diplomaci e Kosovës.

E ashtuquajtura diplomacia e Kosovës me arsyetimin se Serbia po vepron kundër Kosovës, është banal sepse nga një shtet armik nuk mund të presësh veprime të tjera, dhe mbulimi i dështimeve me arsyetime duke drejtuar gishtin nga Serbia është qyqarllëk.

Qeveria vepron si komplementare në çdo vend të botës, kur merret një vendim i caktuar, ai vendim është i varur edhe nga ministritë e tjera.

Vendimi për taksën 100% ndaj importeve të Serbisë nga Ministria e Tregtisë dhe Industrisë, do duhej ta gjente mbrojtjen e saj në arenën ndërkombëtare nga Ministria e Punëve të Jashtme.

Fatkeqësisht kjo e fundit sidomos tani ka marrë fund nga keqfunksionimi dhe vetëm dëm po i bënë Qeverisë, ministrive të tjera dhe Kosovës menaxhimi i tanishëm i MPJ-së, por aspak më mirë nuk kanë qenë as të kaluarit.

 

Kalendari

Ngjarjet e datës 17 janar 2019 - Kryeministri Ramush Haradinaj bën homazhe te Shtatorja e Gjergj Kastriotit Skënderbeut, me rastin e 550 vjetorit të vdekjes. (Shtatorja e heroit Gjergj Kastrioti Skënderbeu, Prishtinë, ora 9:00)

- Kryetari i Sindikates së Bashkuar të Arsimit, Shkencës, Rrahman Jasharaj do t'i vizatoj grevistët e komunës së Malishevës. (Gjimnazi “Hamdi Berisha” në Malishevë, ora 9:15)

- Ministri i Financave Bedri Hamza dhe udhëheqësi i Divizionit për Slloveninë, Kroacinë, dhe Ballkanin Perëndimor në Bankën Evropiane për Investime Matteo Rivellini nënshkruaj Marrëveshje Grant për Mbështetje të Projektit për Ndërtimin e Autostradës Kijevë-Zahaq. (Ndërtesa e  Qeverisë, kati 11, ora 9:30)

- Kryetari i Sindikates së Bashkuar të Arsimit, Shkencës, Rrahman Jasharaj do t'i vizatoj grevistët në çerdhen e komunës së Malishevës. (Objekti i çerdhes në Malishevë, ora 9:45)
 
- Kryeministri Ramush Haradinaj zhvillon takim pune me përfaqësuesit e Odës Ekonomike Gjermane. (Hotel Emerald, ora 10:00)

- Misioni i OSBE-së do të publikojë raportin mbi gjendjen e strehimoreve për viktimat e dhunës në familje në Kosovë. (Hotel Swiss Diamond, ora 10:15)

- Kryetari i Sindikates së Bashkuar të Arsimit, Shkencës, Rrahman Jasharaj do t'i vizatoj grevistët e shkollës fillore “Ganimete Tërbeshi” në Astrazub të komunës së Malishevës. (Astrazub, ora 10:40)

- Administrata Tatimore e Kosovës nesër do të shënoj 19 vjetorit të themelimit të saj. (Qendra e Shërbimit të Tatimpaguesve, ish-ndërtesa e Gërmisë, ora 11:00)

- Mbahet takimi i përbashkët në mes kryetarit të Komunës së Gjilanit Lutfi Haziri dhe Kryeshefit Ekzekutiv të KRU"Hidromorava" Muhamet Suliqi, du do të zyrtarizohet Njësitit për Implementimin e Projektit - Impiantit dhe Kolektorëve  për ujëra të zeza. (Zyra e Kryetarit Haziri, ora 11:00)
 
- Kryeministri Ramush Haradinaj merr pjesë në shënimin e 19-vjetorit të themelimit të Administratës Tatimore të Kosovës. (Qendra e Shërbimit të Tatimpaguese, ish ndërtesa e Gërmisë, ora 11:00)

- Ministri i Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Kujtim Gashi, do të bëjë hapjen zyrtare të Zyrës për programin “Evropa Kreative Kosovë”. (Biblioteka Kombëtare të Kosovës “Pjetër Bogdani”, ora 11:00)

- Nën organizimin e Grupit Parlamentar të LDK-së dhe Kryetarit të Komunës së Pejës Gazmend Muhaxherit në 17 vjetorin e vrasjes, organizohen homazhe në nderim të jetës dhe veprës së ish-deputetit të Republikës së Kosovës, Komandantit të Shtabit Rajonal Rugova, Heroit Smajl Hajdaraj. (Tek varrezat e fshatit Zahaq të Pejës, ora 12:00)

- Në 37 vjetorin vrasjes së heronjve të kombit Jusuf e Bardhosh Gërvalla, Grupi Parlamentar i LDK-së, në nderim të jetës dhe veprës së tyre do të vendos kurora lulesh tek varrezat e heronjve. (Fshati Dubovik në Deçan, ora 12:30) 

- Kryeministri Ramush Haradinaj pret në takim Komisionerin Evropian për Politika të Fqinjësisë dhe Negociata të Zgjerimit, Johannes Hahn. (Ndërtesa e Qeverisë, ora 16:45 - vetëm pamje)
 
- Kryeministri Ramush Haradinaj merr pjesë në ceremoninë e organizuar me rastin e përmbylljes së aktiviteteve në 550 vjetorin e Vitit Mbarëkombëtar të Skënderbeut. (Sheshi 21, ora 18:00)

- Dega e LDK-së në Pejë do të bëjë ndezjen e qirinjve në vendin e vrasjes te ish-deputetit të Republikës së Kosovës, Komandantit të Shtabit Rajonal Rugova, Heroit Smajl Hajdaraj. (Lagja “Fidanishte” në Pej, ora 19:50)