22 Tetor 2017

Ministrja Reshitaj dhe “një planifikim i duhur hapësinor”

Shkruar nga Ylber Vokshi-Ylli

Në një prononcim publik gjatë një takimi me kryeministrin Haradinaj e para e MMPH-së ( Ministria e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor ),deklaroi se Kosovës i duhet ”një planifikim i duhur hapësinor” dhe kjo çështje do të jetë prioritet i ministrisë që do ta udhëheqë ajo.

Pas tërë asaj çka  ishim në gjendje ti bëjmë territorit të vendit tonë kjo deklaratë befason për të mirë, por duhet me qenë realist për me konkluduar sa është realiste kjo deklaratë e Ministres, pasi kthimi i situatës ku  do  të respektohen ligjet ,normat dhe standardet ndërkombëtare të planifikimit hapësinor ati urban dhe arkitektonik do jetë shumë vështirë të aplikohen, pasi për 18 vite ato nuk janë respektuar, mu nga kjo klasë politike që deri me tani e ka udhëhequr Kosovën.

 Për atë e kemi kaosin me ndërtime në vendbanimet urbane dhe rurale në tërë vendin, ku kualiteti i jetës është shumë i varfër.

Në shekullin e ri në Kosovë është ndërtuar ashtu si kanë diktuar individët e privilegjuar, grupet e ndryshme të interesit,të përkrahura nga klasa ynë politik në pushtetin lokal dhe qendror.

Ajo çka është ma tragjike ka munguar kontrolli shtetërorë, që ka ndikuar direkt në kualitetin dhe SIGURIN e ndërtimeve në të gjitha anët e Kosovës.

 Të jetë ironia ma e madhe mu partia e kryeministrit Haradinaj (AAK) që nga fillimi i funksionimit të MMPH (2002) e ka udhëhequr këtë Ministri deri në vitin 2007.

Menaxhimi skandaloz me keqpërdorime të mëdha me hapësirën dhe urbanistikën e vendit në ato 6 vite, ishte bazament i mirë që të ketë vazhdimësi kriminale edhe nga pasardhësit e tyre deri në ditët e sodit.

Pretendimet e Ministres Reshitaj për ”një planifikim të duhur hapësinor”aq janë abstrakte,po duken të pa mundura për momentin pasi kërkojnë sakrifica dhe veprime të dhimbshme, për të iu kthye rrugës së drejtë  në respektimin e ligjeve,normave dhe standardeve të planifikimit hapësinor,urbanizmit dhe arkitekturës në tërësi.

Këtë e vërtetojnë veprimet dhe lejimet 18 vjeçare të kësaj klase aktuale politike, e cila nuk është në gjendje ti bënë ndryshimet e duhura.

Vetëm ndryshmet rrënjësore politike dhe ardhjen e një gjenerate e re të politik-bërësve të pa komprometuar,të bazuara në profesionalizëm dhe të arriturat shkencore të botës së civilizuar, do të jepte shpresë se fusha e planifikimit hapësinor dhe urbanizmi do  të ndryshoi për të mirë edhe tek ne.

Ndoshta një shpesë e vogël ekziston për ndryshime pozitive, nga e dhëna se z.Haradnaj ka pasur kohë të mjaftueshme dhjetë (10 ) vjeçare në opozitë parlamentare, me pa gabimet e mëdha që janë bërë në ato vite dhe si degradoi në ekstrem funksionimi i kësaj Ministrie deri në ditët e sodit nga qeveritë pasardhëse, me pasoja tronditëse për tërë territorin e vendit që do të reflektohet negativisht në të ardhmen tonë.

Për të riparuar situatën e krijuar,atë që ka mundësi teknike, do të duhen intervenime të dhimbshme në hapësirë e cila kërkon kohë dhe shpenzime të mëdha materiale.

Në të kundërtën duhemi me i detyruar gjeneratat reja  me jetuar në kushtet primitive urbane dhe rurale që iu kemi krijuar në shekullin 21.

Isha pjesë e kësaj Ministrie që nga fillimi që si profesionist i fushës së planifikimit hapësinor dhe urban, sado pak me të tjerët të kontribuoj në formësimin dhe funksionalizimin e saj, që duhej të kishte trajtim të veçantë në procesin e forcimit të shtetit të Kosovës.

Ferrin profesional që e përjetova atyre viteve (5) më detyroi që të reagoi haptas, pasi kurrsesi nuk u pajtova me mënyrën e punës dhe mospunës në atë dikaster shtetëror, që për fat të keq ka vazhduar deri në ditët e sodit.

Trajtimi i problematikës që i takon kësaj Ministrie në këto vite ishte skandaloz me pasoja katastrofave, posaçërisht në fushën e planifikimit hapësinor dhe urban që ka krijuar një situatë kaotike, dhe përfundoi me 350 000 ndërtime pa leje në një pjesë të Kosovës, të cilat ende po ndodhin në disa pjesë të vendit.

Ka shumë probleme të mëdha që kjo Ministri duhet ti trajtoi seriozisht në periodën vijuese nën udhëheqjen e z.Reshitaj,që së paku të filloi të funksionoi ashtu si e kërkojnë normat dhe standardet ndërkombëtare në fushën Planifikimit Hapësinor,do të iu rikujtoj disa ma të rëndësishmet :

Rishikimi të gjitha ligjeve aktuale që kanë të bëjnë me fushën e ndërtimit e posaçërisht ligji i Ndërtimit dhe Planifikimit Hapësinor të bëra në vitin 2012 dhe 2013, të cilët tërësish e pa nevojë e ndryshuan këtë veprimtari, kinse në emër të reformave progresive në fushën e ndërtimeve. Në thelb vetëm krijuan një situatë konfuze, e cila nuk është përcjell me përpilimin e akteve nënligjore as sot e kësaj dite për ti bërë ato funksionale.

Rishikimi i të gjitha dokumenteve ekzistuese hapësinore,përpilimi i të rejave realiste dhe të zbatueshme, e jo si deri me tani formale dhe që nuk ishin të bazuara në gjendjen faktike në terren.

Monitorimi i realizimit të tyre si në nivelin qendror ashtu edhe në atë lokal. Kjo çështje  u tregua shumë e dëmshme, pasi u lejuan komunat që në mënyrë të kundër ligjshme të bëjnë çka të donë me urbanistiken e tyre.

Realizimi i kontrollit shtetëror të kësaj veprimtarie në nivelin qendror dhe lokal. Ky trup ishte themeluar në vitin 2010, por Qeveria Kosovës as që ishte e interesuar për dokumentet që i kishte bërë Këshilli për Planifikim Hapësinor i Kosovës deri në vitin  2013, kur në mënyrë perfide arritën ta largojnë dhe ta  shuajnë tërësisht këtë  institucion profesional në të dy nivelet shtetërore,që do t’i ndihmonte Shtetit për të avancuar dhe kontrolluar problematikën Hapësinore,Urbane dhe Arkitektonike,  përkundër kundërshtimeve të shumta me argumente të profesionistëve.

Kontrolli shtetëror i veprimtarisë së profesionistëve me anën e LICENCIMIT të tyre,proces i cili në mënyrë të turpshme u pezullua, pas punës dhe përgatitjeve disa vjeçare në Ministri. Ende sot pjesëmarrësit në procesin e ndërtimit nuk detyrohen ti japin përgjegjësi shtetit fal gupeve mafioze të interesit.

Trajtimi i ndërtimeve pa leje duhet tërësisht ndryshuar pasi “lojërat” e luajtura deri me tani që 18 vite u treguan të suksesshme. Propozimet për legalizime skajsmerishtë do të dëmtojnë shtetin dhe funksionimin normal të tij në të ardhmen.

Ka edhe shumë çështje tjera që duheni trajtuar seriozisht por në ketë shkrim të shkurtë kamë potencuar vetëm disa ma të rëndësishmet ,që qeverisja e ardhshme e Ministres Reshitaj domosdo duhet trajtuar dhe tejkalua,duke u bazuar në kërkesat reale të popullit të Kosovës për zhvillimin e territorit shtetëror. 

Kalendari

Ngjarjet e datës 22 Tetor 2017

- Kryetarja e KQZ-së, Valdete Daka do të votojë në Prishtinë ku me pas do të jap deklaratë për media për fillimin e votimit në Republikën e Kosovës. (Qendra e Votimit 1907E, në Fakultetin Teknik, ora 07:00)

- Komisioni Qendror i Zgjedhjeve mban konferencën e parë për media lidhur me hapjen e vendvotimeve. (Qendra Mediale të KQZ-së në ndërtesen e KQZ-së, ora 8:00)

- Demokracia në Veprim mban konferencen e parë për media për hapjen e vendvotimeve. (Qendra për media e DnV-së në Hotel Sirius, ora 9:00)

- Deputetit i Lëvizjes Vetëvendosje Albin Kurti voton në Prishtinë. (Vendvotimi në Fakultetin Juridik, ora 9:00)

- Kandidatja për Kryetare të Komunës së Mitrovicës nga radhët e Partisë Demokratike të Kosovës, znj.Valdete Idrizi do të shpreh të drejtën e votës në Mitrovicë. (Shkolla Fillore “Andon Z. Çajupi”, ora 9:00)

- Kandidati për Kryetar të Prishtinës, Arbër Vllahiu, do të votojë në Prishtinë. (Vendvotimi në Shkollën e Mesme “Sami Frashëri” , ora 9.30)

- Banorët e lagjes jashari nga prekazi dalin në mënyrë të organizuar për të votuar. (Nisja nga kompleksi memorial "Adem Jashari" në Prekaz, ora 10:00)

- NISMA për Kosovën thërret konferencë për medie në lidhje me zgjedhjet lokale që po mbahen sot në nivel vendi. (Selia qendrore e NISMA për Kosovën, ora 10:00, shtyhet, ora 12:30)

- Kandidati për kryetar të Gjilanit, Lutfi Haziri, voton në Gjilan ku me pas edhe do të deklarohet për mediat. (Shkolla fillore “Abaz Ajeti”, ora 10:00)

- Kryeministri i Republikës së Kosovës, Ramush Haradinaj me bashkëshorten Anita Haradinaj, do të votojnë në Prishtinë. (Shkolla e Mjekësisë “Ali Sokoli”, ora 10:00)

- Kandidati i Lëvizjes Vetëvendosje për Kryetar të Prishtinës, Shpend Ahmeti voton në Prishtinë. (Shkolla Fillore, "Faik Konica", ora 10:00)

- Kandidati i NISMA’s për kryetar të Prishtinës, Shyqiri Bytyqi, voton në Prishtinë. (Shkolla fillore “Faik Konica”, ora 11:00)

- Kandidatit për Kryetar të Komunës së Prishtinës nga AKR, Selim Pacolli do të votojë në Hajvali. (Shkolla fillore "Shkendija", ora 10:00)

- Kandidatit i LDK-së për kryetar të Lipjanit, Imri Ahmeti do të votoj në në fshatin Poturovc të  Lipjanit. (Qendra e Votimit në Poturovc, ora 10:00)

- Kandidati për kryetar të Prishtinës, Lirak Celaj, do të votojë në Prishtinë. (Shkolla Fillore "Gjergj Fishta", ora 10:30)

- Ambasadori i Shteteve të Bashkuara, Greg Delaëie viziton qendrën e thirrjeve të Demokracia në Veprim. (Hotel Sirius, ora 11:00)

- Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje, Visar Ymeri, voton në Prishtinë. (Shkolla Fillore, "Faik Konica", ora 11:00)

- Komisioni Qendror i Zgjedhjeve mban konferencën e dytë lidhur me pjesëmarrjen në votime deri në ora 11:00. (Qendra Mediale të KQZ-së në ndërtesen e KQZ-së, ora 11:30)

- Kryetari i NISMA për Kosovën, Fatmir Limaj, voton në Prishtinë. (Shkolla fillore “Faik Konica”, ora 12:00)

- Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës gjatë ditës së sotme do të mbajë konferencën e parë për media. (Selia Qendrore e AAK-së, ora 12:00)

- Demokracia në Veprim mban konferencen e dytë për media për daljen dhe mbarëvajtjen e votimit. (Hotel Sirius, ora 14:00)

- NISMA për Kosovën mban konferenca e radhës për medie. (Selia qendrore e NISMA për Kosovën, ora 15:00)

- Komisioni Qendror i Zgjedhjeve mban konferencën e tretë lidhur me pjesëmarrjen në votime deri në ora 15:00. (Qendra Mediale të KQZ-së në ndërtesen e KQZ-së, ora 15:30)

- Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës gjatë ditës së sotme do të mbajë konferencën e dytë për media. (Selia Qendrore e AAK-së, ora 16:00)

- Demokracia në Veprim mban konferencen e tretë për media për daljen dhe mbarëvajtjen e votimit. (Hotel Sirius, ora 18:00)

- Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës gjatë ditës së sotme do të mbajë konferencën e tretë për media. (Selia Qendrore e AAK-së, ora 18:00)

- NISMA për Kosovën mban konferenca e radhës për medie. (Selia qendrore të NISMA për Kosovë, ora 18:30)

- Komisioni Qendror i Zgjedhjeve mban konferencën e katertë lidhur me pjesëmarrjen në votime deri në ora 19:00. (Qendra Mediale të KQZ-së në ndërtesen e KQZ-së, ora 20:00)

- Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës gjatë ditës së sotme do të mbajë konferencën e katertë për media. (Selia Qendrore e AAK-së, ora 20:30)