24 Shtator 2018

Kapitullimi i diplomacisë ekonomike në Kosovë

Shkruar nga Lulzim A. Beqiri

Diplomacia ekonomike ka të bëjë me tërheqjen e investitorëve të huaj, gjithashtu një tërheqje më e madhe e vëmendjes dhe interesimit edhe të institucioneve ndërkombëtare financiare, të cilat e kanë përkrahur vendin tonë tash e 19 vite nga përfundimi i luftës.

Pra roli i diplomacisë ekonomike është të ruaj reputacionin e vendit karshi investitorëve të huaj por edhe të vendit sidomos në kohë krizash, siç kishim rastin e arrestimit  të ashtuquajturit zyrtar i Qeverisë së Serbisë për Kosovën Marko Gjuriq, dhe depërtimi i 6 shtetasve turq të akuzuar për pjesëmarrje në grusht shtet në Turqi,  sepse shumë vende të rajonit po e përdorin diplomacinë ekonomike për të tërhequr investime të huaja në vendet e tyre dhe ato kanë rezultuar në këtë aspekt.

Për këtë qëllim angazhohen departamente të veçanta në kuadër të ministrive të jashtme, por edhe në vizita të liderëve shtetërorë pjesë e delegacionit janë shpesh edhe grupe të bizneseve të suksesshëm dhe përfaqësues të odave ekonomike, të cilat përfaqësojnë bizneset.

Është e çuditshme lufta e ashpër e disa mediave dhe krerëve të shtetit ndaj Turqisë,  një duhet me ditë populli turk nuk është naiv, nuk ka faj një popull nëse aktualisht ka një president a kryeministër të keq apo edhe të mirë,  prandaj duhet pasur kujdes, sepse investimet turke në Kosovë kalojnë mbi 380 milionë euro, me mbi 800 biznese të regjistruara, aktualisht Turqia është duke përgatit rreth 140 ushtarak djem dhe vajza nga Kosova të cilët janë duke marr mësimet e duhura në mënyrë që t’i kthehen vendit dhe të jenë në shërbim të tij.

I kuptoj drejt analistët, por krerët e vendit me gjithë këto kërcënime ndaj shteti mik turk në vend që ti kryejnë detyrat e veta është e pakuptim njëherit skandaloze, pavarësisht se çka ka ndodh, personalisht nuk pajtohem me mënyrën e arrestimit dhe depërtimit të tyre, por kjo është në duart e AKI-së dhe të shtetit, nuk ka vend për deklarata politike, andaj diplomacia ekonomike duhet t’i ndez motorët dhe të fokusohet që të ruaj perceptimin që investitorët e huaj kanë krijuar për vendin, sidomos një kujdes i veçantë ndaj investitorëve turq.

Kosovën e presin shumë sfida në një të ardhme të shpejt, kemi para vetes anëtarësimet në UNESCO, INTERPOL, NATO, e shumë organizma ekonomik e politik ndërkombëtare,  andaj duhet maturi dhe diplomaci të matur, se pari duhet që ti kryejmë detyrat tona të shtëpisë dhe njëherit të i ruajmë miqtë strategjik në këtë rast edhe me shtetin turk.

Duke e marrë parasysh këtë situatë, duhet që të ketë një angazhim më të madh të institucioneve sa i përket diplomacisë ekonomike. Për të pasur një strategji për diplomaci ekonomike të mirëfilltë dhe nëse mendohet se ajo duhet te ketë sukses, nevojitet një bashkëpunim edhe me mekanizmat ekonomike që veprojnë në Kosovë.

Ministria e Punëve  të Jashtme duhet të funksionalizojë ato departamente dhe të ketë një koordinim më i mirë në mes të ministrive përkatëse, Qeverisë dhe organizatave biznesore. Shumë rrallë ndodh që një lider kosovar merr biznesmenë me vete në udhëtimet e tij në shtete të ndryshme siç është praktikë nga shumë liderë botëror, ne po vetëkënaqemi që kemi buxhetin më të madh në histori rritjen më të madhe, stabilitetit më të madh por njëherit jemi vendi me papunësi më të madhe dhe mirëqenie më të ulët.

Liderët kosovar kanë ra pre e mediave dhe janë duke shkaktuar vendit izolim, çdo ditë sillen sikur të mos kenë këshilltar ose nëse kanë nuk i konsultojnë, pra qeverisja nuk bëhet me kërcënime e me patriotizma tani të tejkaluar, pikërisht kjo elitë politke ka ekstradua disa ish Ushtarak të UÇK-së në Maqedoni, dhe dy nga ta janë dënuar me burgim të përjetshëm, edhe askush nuk kërcënojë shtetin Maqedonas,   s’ka vend për patriotizëm të rrem, 1/3 e vendit nuk administrohet nga institucionet e Kosovës, ndërsa në anën tjetër kërcënojmë super fuqi ekonomike, ushtarake e politike siç është shteti turk.

T’ia lemë këtë punë në duar të drejtësisë sepse e keni traumatizuar opinionin që nuk përziheni në punët e drejtësisë, pra krijoni ura lidhëse të Kosovës me popujt e përparuar. Turqia është një prej shteteve me prezencën më të madhe të investimeve direkte në Kosovë.

Njëherësh është një ndër shtetet e para që ka njohur Kosovën me shpalljen e pavarësisë në shkurt të vitit 2008. Ministria e Tregtisë duhet që të vizitoj bizneset turke në Kosovë dhe të ju garantoj mbështetje dhe garanci që shteti i Kosovës i mirëpret dhe krijon ambient të favorshëm për afarizmin e tyre.

Si shtet i ri dhe me një demokraci të brishtë duhet të jemi të kujdesshëm ndaj partnerëve strategjikë sepse kemi nevojë për një ngritje dore në OKB në shumë procese që na presin. Qeveritë e Kosovës duhet të kryejnë detyrat e veta dhe të dëshmojnë miqësi të vazhdueshme ndaj shteteve mike në këtë rast edhe shtetin turk sepse Turqia në vazhdimësi ka dëshmuar përkrahje politike, ekonomike dhe në ndihmat financiare në ngritjen e kapaciteteve teknike dhe kadrovike për FSK-në dhe njëherit është ndër shtetet me investimet më të mëdha.
 

Kalendari

Ngajrjet e datës 24 shtator 2018

- Mbahet mbledhja e Komisionit për Administratë Publike, Qeverisje Lokale dhe Media në të cilën do të behët shqyrtimi i Projektligjit për Transmetuesin Publik të Kosovës, shqyrtimi i Projektligjit për Pagat në Sektorin Publik, etj. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N204, ora 10:00)

- Misioni i OSBE-së do të publikojë dy raporte që kanë të bëjnë me legjislacionin dygjuhësh dhe respektimin e të drejtave gjuhësore në Policinë e Kosovës, në kuadër të aktiviteteve të shumta për shënimin e Ditës Evropiane të Gjuhëve. (Swiss Diamond Hotel, ora 10:30)

- Grupi për Studime Juridike dhe Politike organizon tryezën e Diskutimit me temë "Monitorimi i Planit Strategjik të KPK-së: Ku po qëndron sistemi prokurorial në luftën kundër korrupsionit dhe krimit ekonomik?". (Hotelin Swiss Diamond, ora 10:30)

- Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit mban ceremonin e ndarjes së certifikatave për të rinj për shkathtësitë e buta. (Salla e konferencave Orion, përballë Kino ABC, ora 10:30)

- Në kuadër të Javës së Sportit Evripian Federate e çiklizimit te Kosovës organizon garën e hapur çiklistike për të gjitha kategoritë dhe grupmoshat nga 20 deri 100 km. (Gjilan, ora 11:00)

- Ministri i Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë, Shyqiri Bytyqi do të shoqëroj Drejtoreshën e Korpusit të Paqës, Dr. Darlene Grant, gjatë vizitës ku ata do të përcjellin një Vullnetare të Korpusit të Paqës në punë në shkollën e saj në një fshat të Kosovës. (Shkolla fillore “Nëna Tereza”, fshati Vranidoll, ora 11:15)

- Organizata ETEA, në bashkëpunim me Komunën e Prishtinës, do ta organizojë “Ditën e Librit të Ndaluar” me temën “Librat digjen, (por) idetë jo”, si përgjigje ndaj cenzurës, me theks të veçantë te cenzurimi i librave. (Sheshi “Zahir Pajaziti”, ora 12:00)

- Kryetari i LDK-së, Isa Mustafa mban mbledhje me Grupin Parlamentar të LDK-së. (Hotel Sirius, ora 12:00)

- Mbahet mbledhja e Komisionit për Shëndetësi, Punë dhe Mirëqenie Sociale në të cilën do të behët shqyrtimi i Projektligjit për ratifikimin e Marrëveshjes për sigurime sociale ndërmjet Republikës së Kosovës dhe Konfederatës së Zvicrës, ndërmjet Republikës së Kosovës dhe Mbretërisë së Belgjikës. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 302, ora 13:00)

- Kryetari i LDK-së, Isa Mustafa mban mbledhje me kryesinë e LDK-së. (Hotel Sirius, ora 14:00)

- Ministri i Financave Bedri Hamza dhe drejtoresha për Eksport në UniCredit Bank Austria AG Sabina Eder do të nënshkruajnë marrëveshjen për kredi në vlerë prej 5.349 milionë euro për financimin e projektit të trajtimit të ujërave të zeza në Komunën e Podujevës. (Ndërtesa e  Qeverisë, kati 11, ora 15:00)

- Mbahet diskutim i hapur me shkrimtarin dhe publicistin Veton Surroi mbi temën “Librat digjen, (por) idetë jo” me moderim nga Liridona Sijarina. (Lapidariumi i Muzeut Kombëtar të Kosovës, ora 15:00)

- Anëtarët e Komisionit për të Drejtat e Njeriut, Barazi Gjinore, për Persona të Pagjetur dhe Peticione takohen me Robert Gajda, Komisioner për Mbrojtjen nga Diskriminimi në Republikën e Shqipërisë.  (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 302, ora 15:00)

- Organizohet shfaqja e filmit “Fahrenheit 451” në bashkëpunim me “Film n’park”. (Parku i Qytetit të Prishtinës, ora 19:00)