20 Korrik 2018

Ideja e Jevtiçit për komunën e Prelluzhës në funksion të fushatës

Shkruar nga Bahri Bivolaku

Fshati Prelluzhë është fshat i komunës së Vushtrrisë. Ky fshat është i banuar me popullatë shumicë të etnisë serbe, por në të cilën jetojnë në një lagje edhe romët, por ka edhe shqiptarë.

Fshati është i shtrirë në mes dy lumenjëve Sitnicës dhe Llapit, të cilët më poshtë bashkëdyzohen. Toka në të cilën është e shtrirë fshati është pjellore dhe zotërohet nga shqiptarët e serbët.

 Ky fshat i tëri kufizohet me fshatra të banuara nga shqiptarët, që dikur e bënin një bashkësi lokale.

Në Prelluzhë vepron Këshilli i Fshatit, Këshilli Lokal për Siguri në Bashkësi, këshill ky në të cilin prelluzhanët përfaqësohen me një përfaqësues sikur edhe gjashtë fshatrat tjera përreth të banuara me shqiptarë. Në fshatin Prelluzhë veprojnë zyrat e shtetit të Kosovës, por edhe ato të Serbisë.

Banorët e këtij fshati bëjnë jetën mes këtyre dy realiteteve dhe një gjysmë integrimi institucional. Kanë një përfaqësues, pra ansambleist në Kuvendin Komunal të Vushtrrisë.

Liria e lëvizjes së tyre në tërë territorin e Vushtrrisë, por edhe të Kosovës është term që me vite është i harruar dhe banorët nuk jetojnë të getoizuar. Supozohet se fshati t’i ketë rreth 2500 banorë, sipas tyre.

Por, është e vështirë të vërtetohet, pasiqë në regjistrimin e fundit të popullësisë dolën të jenë pak mbi 350 qytetarë të këtij nacionaliteti.

Të ndihmuar nga shteti i Serbisë, mbajnë sistemin arsimor në dy nivelet, gjersa për superiorin udhëtojnë drejtë në jugun e Mitrovicës, në Prishtinë dhe Serbi.

 Pozicion i ngjajshëm është edhe në sistemin shëndetësor dhe këto realitete gjithsesi duhet të zhbëhen me veprime politike.

Në fshat ekziston dhe vepron shoqëria kulturore Abrasheviç, klubi i futbollit Radnik, por që ende mbetet për t’u dëshiruar që plotësisht të kyçen në jetën institucionale të komunës. Në zyrën për komunitete të Vushtrrisë janë të punësuar mbi 15 qytetarë të nacionalitetit serb, romë etj.


Ideja për krijim të komunës së Prelluzhës, ide e regresit dhe getoizimit e jo hapjes e zhvillimit


Në aneksin e planit të Ahtisarit është e vërtetë se në një nga nenet e tij, sa më kujtohet neni 12 lihet mundësia ligjore e krijimit të komunave të reja nëse plotësohen ca kushte apo kritere dhe ky fshat me ca të komunës së Obiliqit mendojnë që mund të krijojnë komunë, por realiteti nuk është i tillë, as ai gjeografik, demografik e më së paku ai ekonomik.

Ideja e tillë për krijim të komunës së Prelluzhës është ide e regresit dhe e getoizimit dhe si e tillë nuk u shërben vet banorëve të varfër të kësaj ane për hapje, integrim të plotë dhe zhvillim ekonomik.

Që në kohën e hartimit të planit të Ahtisarit dhe ekzistencës së kësaj klauzole, publikisht pata reaguar se ky lloj decentralizimi që mëton të zbatohet në Kosovën e vogël nuk është perspektiva e saj dhe se do të duhej të dështojë nga arsyeja e mosqëndrueshmërisë, para së gjithash ekonomike.

Kjo edhe po ndodhë në komunat e vogla, të cilat nuk po arrijnë ta bartin koston e ekzistencës së tyre. Pushtetet lokale, Qeveria e Kosovës, por edhe delegacionet e Kosovës  në bisedimet me Serbinë në Bruksel duhet të punojnë që realitetet e pushtetit serb në këto fshatra të zhbëhen dhe Kosova, përkatësisht pushtetet lokale të marrin obligimet e tyre institucionale.

Prelluzha nuk mund të ndalet së krijuari komunë me grafite të shkruara mureve të hapësirave publike të Vushtrrisë e as me deklarime populliste të kohës së viteve të 90-ta.

Pushteti lokal bashkë me atë qendror duhet të sillen karshi problemeve të tilla me ofertë të qartë të zhvillimit ekonomik e mirëqenies së fshatarëve e konkretisht të fshatit Prelluzhë, fshat ky që lidhë dhjetëra fshatra tjera shqiptare, drejt kryeqendrës së Kosovës.

 Hapja dhe qëndrimet politike të përgjegjshme institucionale janë rruga për të penguar idetë e tilla, të tjerat janë rrugë politike të barrikadimeve, të cilat nuk përkojnë me politikën e Kosovës së vitit 2017.

Kalendari

Ngjarjet e datës 20 Korrik 2018 - Në Universitetin “Kadri Zeka ” në Gjilan mbahen provimet pranuese. (Universiteti “Kadri Zeka” në Gjilan, ora 9:00)

- Ministri i Kulturës, Rinisë dhe Sporti, Kujtim Gashi merr pjesë në vendosjen e gurthemelit të Pishinës Olimpike në në Prizren, investim i Ministrisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit. (Palestra Sportive “Sezai Surroi” Prizren, ora 10:30)

- Nisin punimet për ndërtimin e rrugës  në fshatin historik - turistik Belle. (Kilometri i-të  përgjatë rrugës në grykën e Deçanit  afër hotel Kalaja, ora 10:00)

- Policia e Kosoves fillon shpërndarjen e broshurave sipas projektit "Për një vit më të sigurt në trafik” me qëllim të sensibilizimit të pjesëmarrësve në trafikun rrugor, qoftë ata vendor, bashkatdhetarët dhe të huajt që hyjnë dhe qarkullojnë npër rrugët e Kosovës. (Pikë Kalimi Kufitar në Merdar, ora 11:00)

- Presidenti i Republikës së Kosovës, Hashim Thaçi, do të bashkëbisedojë me studentë të Universitetit të Prishtinës “Hasan Prishtina”. (Kabineti i Presidentit, ora 11:30)

- Kryeministri Ramush Haradinaj vizitë pune në Komunën e Lipjanit. (Objekti i Komunës, ora 11:30)

- Komuna e Shtërpcës, Agjencia Austriake për Zhvillim dhe Programi i Kombeve të Bashkuara për Zhvillim organizojnë ceremoninë e hapjes së ndërmarrjes sociale "Shoqata e Pavarur e Grave Sevcë" në fshatin Sevcë. (Ambientet e Ndërmarrjes Sociale në fshatin Sevcë, Komuna e Shtërpcës, ora 11:30)

- Ministri i Punëve të Jashtme i Republikës së Kosovës, Behgjet Pacolli do të pret në takim homologun e tij nga Republika e Maqedonisë, Ministrin e Punëve të Jashtme, Nikola Dimitrov. (Ndërtesa e MPJ-së, ora ora 13:15 - vetëm pamje)

- Ministri i Financave Bedri Hamza dhe menaxheri i Bankës Botërore për Kosovën Marco Mantovanelli nënshkruajn marrëveshje për financimin e projektit të Ekonomisë Digjitale në Kosovë në vlerë prej  20.7 milion euro. (Ndërtesa e Qeverisë, kati 11, ora 14:00)

- Ministri i Punëve të Jashtme i Republikës së Kosovës, Behgjet Pacolli do të pret në takim homologun e tij nga Republika e Maqedonisë, Ministrin e Punëve të Jashtme, Nikola Dimitrov mbajn konferencë për media do të mbahet. (Ndërtesa e MPJ-së, ora 14:00)

- Kryeparlamentari Kadri Veseli pret në takim ministrin e Jashtëm të Maqedonisë, Nikola Dimitrov. (Kabineti i Kryeparlamentarit, ora 14:30 - vetëm pamje)

- Kryeministri Ramush Haradinaj pret në takim ministrin e Jashtëm të Maqedonisë, Nikola Dimitrov. (Ndërtesa e Qeverisë, ora 15:10 - vetëm pamje)

- Në përkujdesjen e Komunës së Deçanit Kryetarit, Bashkim Ramosaj në bashkëpunim më zyrën e diasporës organizohet hapja e  panairit - verorë  2018. (Qendra e qytetit të Deçanit, ora 16:00)

- Asociacioni i Agjencive për Zhvillim Rajonal organizon ceremoninë përmbyllëse të dhënies së Granteve. (Hotel Sirius, ora 17:00)

- Rritja e vetëdijës mbi migrimin, refugjatët dhe viktimat e konfliktit, si dhe eksplorimi i kulturës dhe identitetit përmes artit publik, bisedave dhe tregimeve, janë karakteristikat kryesore të ngjarjes 'Arti i Migrimit' që do të mbahet në Prishtinë. (Miqt Pub pranë Swiss Diamond Hotel, ora 17:00)