02 Dhjetor 2022

10 vjet në mërgim, lufta e gjatë e gazetarit për drejtësi

Shkruar nga Vedat Xhymshiti

Më 14 janar të vitit 2012, teksa po fotografoja një protestë në afërsi të kufirit juglindor të Kosovës, u sulmova nga një polic, i cili më goditi aq fort me bërryl, saqë më kishte nokautuar.

Në maj të vitit 2012, unë ngrita një padi kundër qeverisë së Kosovës dhe Ministrisë së saj të punëve të brendshme, duke kërkuar drejtësi dhe llogari për veprimet e zyrtarit policor. Dy ditë më vonë u detyrova të ikja jashtë vendit, pasi individë të shqetësuar ndaj padisë sime më kërcënuan me vrasje.

Në prill 2015, ndërsa isha në Londër për të marrë pjesë në një konferencë, shtëpia ime u bastis edhe një herë. E shqetësuar për sigurinë time, familja ime më këshilloi të mos kthehesha.

Pasi kërkova pa sukses azil në disa vende të tjera, në dhjetor të vitit 2016 pata sukses në aplikimin tim në Britani të Madhe, falë ndihmës së Amnesty International, dhe shtatë vjet më vonë m'u dha leje qëndrimi i përhershëm.

14 maji 2022 shënon 10 vjetorin e luftës sime të vazhdueshme për drejtësi dhe 16 maji shënon një dekadë që kur fillimisht më duhej të ikja nga frika për sigurinë e jetës sime. Nuk e di se çfarë dhe cila është e ardhmja për mua, por çfarëdo që të ndodhë, një gjë është e sigurt: unë nuk do të dorëzohem.

Motivi i keq

Autori i sulmit ishte Faruk Ibrahimi, një zyrtar policor të cilin e identifikova si shofer personal të komandantes së policisë për rajonin e Gjilanit – një njësi të cilën e kisha nën llupën e hulumtimit gazetaresk mbi akuzat dhe dyshimet për përfshirje në krim të organizuar. Nuk arrita ta kryej atë hulumtim pas atentatit me vdekje dhe një sërë kërcënimesh nga bashkëshorti i komandantes se tentativa do të përsëritej. Ky ishte pa dyshim qëllimi i tyre që unë të mos hulumtoja dyshimet e pretenduara.

Gjyq pa fund

Në shtator të vitit 2015, Gjykata Komunale në Kosovë vendosi të pranonte se unë isha lënduar fizikisht dhe psikologjikisht, por refuzoi të pranonte se të drejtat e mia të njeriut – të garantuara me Kushtetutën e vendit – ishin shkelur nga shteti. Në nëntor 2015, pasi nuk pranoi të adresonte se kush më kishte shkaktuar dëm, e çova çështjen time në Gjykatën e Apelit. Më 16 nëntor 2021, gjykata e anuloi të gjithë aktvendimin e Gjykatës Komunale, duke e kthyer rastin përsëri në një gjykatë më të ulët për ridëgjim.

Davidi kundrejt Golias
Mjedisi mediatik i Kosovës është i ndotur nga ndërhyrjet politike, korrupsioni endemik dhe kontrolli financiar nga sindikatat e krimit të organizuar të cilat udhëhoqën vendin për 21 vjet.

Edhe sot, gazetarët që guxojnë të kritikojnë autoritetet quhen ‘tradhtarë’, ‘spiunë’, ‘simpatizues serbë’ ose thjesht ‘budallenj’. Të paktën tetë janë vrarë gjatë kryerjes së detyrave të tyre dhe askush nuk është mbajtur përgjegjës. Në vitin 2004, gazetarja hulumtuese Fatmire Terdeci u qëllua në shpatull teksa ishte shtatzënë.

Unë besoj se jam gazetari i parë që e çoj Republikën e Kosovës para një gjykate për t’u përballur me drejtësinë lidhur me përgjegjësinë e tyre për të më lejuar të bëj punën time në siguri. Me shumë mundësi, unë do të jem i pari që do ta çoj Republikën e Kosovës në një proces të ndarë gjyqësor për t’u përballur me drejtësinë pasi si pasojë e dështimit të ofrimit të sigurisë për mua si qytetar dhe gazetar – unë jam detyruar të jetoj në mërgim tash e dhjetë vjet.

Vedat Xhymshiti është një gazetar i mërguar nga Kosova që jeton dhe punon në Britaninë e Madhe për shtatë vitet e fundit. Si fotoreporter ai fokusohet në politikën e racës, gjinisë, identitetit, migrimit dhe zhvendosjes së njerëzve për shkak të ndryshimeve klimatike dhe konflikteve të armatosura. Puna e tij është botuar në The New York Times, Time, The Washington Post, The Guardian, Le Monde, Paris Match, Der Spiegel, Welt, Vice dhe Vanity Fair. Xhymshiti është themeluesi i VX Pictures dhe një mësues i njohur në fushën e fotografisë, gazetari vizuale, etikës dhe sipërmarrjes profesionale. 

Kalendari

Ngjarjet e datës 2 dhjetor 2022

- Grupi i Miqësisë me Mbretërinë e Bashkuar takohet me delegacionin nga Parlamenti i Mbretërisë së Bashkuar. (Ndërtesa e Kuvendit, salla C301,ora 9:15)

- Ministrja e Drejtësisë, Albulena Haxhiu, nesër në kuadër të fushatës globale "16 Ditët e Aktivizmit Kundër Dhunës me Bazë Gjinore" do të lansoj Kurrikulën për Programet e Trajtimit të Dhunës. (Hotel Sirius, ora 10:00)

- Komisioni për Administratë Publike, Pushtet Lokal, Media dhe Zhvillim Rajonal shqyron Projektligjin për Zyrtarët Publik dhe Projektligjin për Pagat në Sektorin Publik. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N506, ora 10:00)

- Ministria e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural organizon konferencën me donatorët për sektorin e bujqësisë me titull "Orientimet Strategjike për Zhvillimin e Sektorit të Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural”. (Hotel “Swiss Diamond”, ora 10:00)

- UNFPA Zyra në Kosovë organizon trajnim me gazetarë që do të trajtoj temën e menaxhimit të krizave të komunikimit, si dhe raportimin medial lidhur me Regjistrimin e popullsisë. (Prishtinë, ora 10:00)

- Komisioni për Punë të Jashtme dhe Diasporë takohet me delegacionin nga Parlamenti i Mbretërisë së Bashkuar. (Ndërtesa e Kuvendit, salla C301, ora 10:30)

- Në kuadër të Festivalit Ndërkombëtar të Filmit “Art Without Limit International Film Festival” mbahet programi i për fëmijë, ku do të shfaqen filmat e animuar me pjesmarrës nxënësit e disa shkollave të Prishtinës dhe Lipjanit ku dhe do të ketë performancë me titull “Terapia muzikore” nga qendra burimore “Përparimi” në Prishtinë dhe një performancë nga një këngëtare e re Tirana e cila është anëtare e Down Syndrome në Tiranë! (Kino Armata, ora 11:00)

- Komisioni Hetimor Parlamentar në lidhje me procesin e vendimmarrjes në sektorin e energjisë për periudhën 2006-2022, në nivelin legjislativ, ekzekutiv, rregullator dhe në ndërmarrje publike interviston Alpin Dogan, Kryeshef Ekzekutiv në KEDS; Serhat Mesut Dinc, Kryeshef Ekzekutiv në KESCO dhe  Alper Erbas, Kryeshef Ekzekutiv në KEDS për periudhën 2019-2021. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N204, ora 13:00)
 
- Shefi i misionit përcjellës të zgjedhjeve të Bashkimit Evropian, Lukas Mandl, së bashku me ambasadorin e BE-së, Tomáš Szunyog, do të mbajnë një konferencë për shtyp për të prezantuar gjetjet preliminare dhe konkluzione mbi gjendjen e zbatimit të rekomandimeve të Misionit të BE-së për Vëzhgimin e Zgjedhjeve 2021. (Hotel Sirius, ora 14:15)

- Organizata jo-qeveritare "You Can Do" organizon ngjarjen "Darka e Erret" ku zyrtar lokal edhe ndërkombëtar , profesorë e aktivistë do të darkojnë në erresirë totale dhe te diskutojnë rreth pozites se personave me aftesi te kufizuar në shoqëri dhe hapat konkret qe duhet te ndermeren për ketë komunitet. (Restaurant LUXOR në magjistralen Prishtinë - Obiliq, ora 17:00)