22 Maj 2018

1 Maji - festë apo protestë në Kosovë

Shkruar nga Shpëtim Morina

Festa e 1 Majit njihet në gjithë botën si festa e punëtorëve. Si e tillë kjo festë manifestohet në mënyra të ndryshme.

Në vendet evropiane, me një zhvillim ekonomik stabil kjo datë shënon shprehje të pakënaqësisë nga ana e punëtorëve.

Kjo datë si e tillë, vendeve evropiane ju shërben si sensibilizim në mbrojtje të të drejtave të punëtorëve.

Sindikatat janë mekanizmat kryesor për afirmimin e këtyre të drejtave dhe ndikimi i tyre në shtetet e zhvilluara është mjaftë i madhë.

 Në vendin tonë kur papunësia është në shkallën më të lartë në rajon dhe Evropë, ku sipas  të dhënave të Agjencisë Statistikore të Kosovës (ASK), deri në tre mujorin e tretë të vitit 2017 kanë treguar qe shkalla e papunësisë në Kosovës është 30.2%.

Kjo përqindje mund të jetë shumë më e madhe në krahasim me këto të dhëna sepse në Entin e Punësimit nuk janë regjistruar një numër i madhë i të papunëve.

Ndryshe, sipas rezultateve të dala nga publikimi i ASK-së, dy të tretat e popullsisë në Kosovë janë popullsi në moshë pune.

Në popullsinë e moshës së punës përfshihen moshat 15-64 vjeçare. Papunësia më e theksuar është te femrat me 38.0 %, krahasuar me meshkujt, 27.8%.

 Shkalla më e theksuar e papunësisë është te grup moshat 15-24 vjeçare me 53.3%.

Punësimi me i lartë është te meshkujt (48.1%), ndërsa punësimi te femrat është 12.5%.

Femrat janë të punësuara, kryesisht në sektorët e arsimit, kujdesit shëndetësor dhe tregtisë, me 47.9% të tyre, ndërsa meshkujt janë kryesisht të punësuar në sektorët e ndërtimtarisë, prodhimit dhe tregtisë, me 47.0%.

Sektorët ekonomikë, që prijnë me punësim, vazhdojnë të jenë: tregtia me 14.9%; ndërtimtaria me 13.8%; prodhimi me 13.3%; dhe arsimi me 9.2%.

Ndërsa, sektorët e tjerë marrin pjesë me përqindje më të vogël në punësim.  Sa u përket të punësuarve me kontrata, del se 28.1% e personave të punësuar kanë kontratë të përhershme në punën e tyre kryesore, ndërkohë që 71.9% kanë kontratë të përkohshme            
            
Duke pasur parasysh statistikat e mësipërme të papunësisë në vendin tonë, duke marrë për bazë shkeljen e drejtave të punëtorëve në shkallë të madhe nga ana e punëdhënësve privat, duke marr në konsideratë që rinia me përgatitje të lartë dhe superiore nuk vijnë në konsiderim të gjejnë një vend pune në bazë të përgatitjes së tyre profesionale, respektimi në nivelin më të ulët të Ligjit të Punës nga ana e punëdhënësve privat e publik, atëherë mund të konstatohet që vendi ynë ka më së paku luksin që të festoj në këtë ditë.

Kjo ditë duhet që e gjithë klasa punëtore e jo punëtore të protestoj për hapjen e vendeve të lira të punës, ata që punojnë të i’u respektohen drejtat e punëtorëve që ja u siguron Kontrata Kolektive dhe Ligji i Punes, të ngritet vetëdija për punësimin e rinisë dhe moslejimin që kuadrot më profesionale të dalin nga vendi ynë dhe ekspertizat e tyre të vlerësohen nga shtetet rajonale e evropiane.

Kosova është një vend i vogël me nevoja shumë të mëdha për këto kuadro sidomos në shëndetësi ku shumë specializantë janë duke lëshuar vendin e tyre për një jetë më të mirë në Gjermani e vendet e tjera të zhvilluara.

Anomalia tek ne është që kuadrot shkojnë nga vendi ynë ndërsa pacientët tonë duhet të mjekohen në vendet fqinje si në Maqedoni, Shqipëri, Mal të Zi etj.

Pra kur merren parasysh këto rrethana mund të konstatohet që qeveritë prej fillimi e deri tani asnjë strategji nuk kanë hartuar në mënyrë që profesionistët e të gjitha fushave akademike të cilësohen si pasuri kombëtare dhe t’u ipet hapësira e jo që të tillët të refuzohen kur nevojat e këtij vendi janë pikërisht për të tillë njerëz.

             Përfundimisht mund të konstatoj që orientimi i punësimit të të rinjëve vetëm në administratë publike nga ana e qeverive të Kosovës në vite, ka qenë një strategji totalisht e gabuar dhe që është e kundërt me rekomandimet e BE-së.

Zhvillimin ekonomik, përspektivën e rinisë së një shteti e siguron prodhimi, këtë gjë shpresoj t’a kenë kuptuar njëherë e përgjithmonë kjo klasë politike e jona.

Strategjitë e mirëfillta duhet të realizohen nga ekspertët e fushave përkatëse dhe rinia jonë duhet ta ketë të ardhmen e vendit tonë në duartë e tyre.


      
 
 

Kalendari

Ngjarjet e datës 22 Maj 2018 - Ministri i Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë, Shyqiri Bytyqi, do të vizitojë komunën e Kaçanikut, ku do të takohet me kryetarin e Komunës, Besim Ilazi. (Zyra e kryetarit Ilazi, ora 9:00)

- Ministri i Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë, Shyqiri Bytyqi, do të vizitojë shkollën fillore dhe të mesme të ulët “Jusuf Gërvalla” në Biqec. (Objekti i shkollës në Biqec, ora 9:45)

- Instituti për Politika Zhvillimore organizon tryezën ”Sistemi Pensional në Kosovë: sfidat dhe mundësitë”. (Hotel Sirius, ora 10:00)

- Në kuadër të kampanjës “Drejtësia dhe biznesi” Ministri i Drejtësisë, Abelard Tahiri, së bashku me përfaqësues nga KIESA dhe Oda Ekonomike Amerikane, do të takojnë bizneset nga rajoni i Mitrovicës. (Hotel Palace në Mitrovicë, ora 10:00)

- Mbahet mbledhja e Komisionit për Mbikëqyrjen e Financave Publike në të cilen do të behët shqyrtimi i raportit të Auditimit për PVF-të e Autoritetit të Aviacionit Civil, shqyrtimi i raportit të Auditimit për PVF-të e Organit Shqyrtues të Prokurimit, etj. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 303, ora 10:00)

- Komisioni për të Drejtat e Njeriut, Barazi, Gjinore, Persona të Pagjetur dhe Peticione, nesër, më 22 maj 2018, viziton Burgun e Dubravës, me rastin e shënimit të përvjetorit të masakrës së vitit 1999. (Dubravë​, ora 10:15)

- Ministri i Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë, Shyqiri Bytyqi, do të vizitojë shkollën e mesme “Feriz Guri dhe Vëllezërit Qaka”. (Objekti i shkollës, ora 10:30)

- Oda Ekonomike e Kosovës publikon studimin “Bottleneck” me qëllim identifikimin e barrierave që pengojnë të bërit biznes në vendin tonë. (Oda Ekonomike e Kosovës, ora 11:00)

- Nënshkruhet memorandum bashkëpunimi mes MKRS-së dhe OJQ George Williams Youth Association in Kosovo me qëllim financimi në projektin “Qendra e edukimit jo-formal për rini” me lokacion në fshatin Pjetërshan në komunën e Gjakovës. (Ministria e Kultures, Rinise dhe Sportit, ora 11:00)

- Mbahet mbledhja e Komisionit për Zhvillim Ekonomik, Infrastrukturë, Tregti, Industri dhe Zhvillim Rajonal në të cilen do të behët shqyrtimi i Raportit vjetor të Komisionit të Pavarur për Miniera dhe Minerale, shqyrtimi i Projektligjit për Masat Mbrojtëse në Importe, etj. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N204, ora 11:00)

- Me rastin e shënimit të 19-vjetorit të masakrës së Dubravës bëhen homazhe në nderim të burgosurve të vrarë në burgun e Dubravës nga forcat paramilitare serbe. (Dubravë, ora 11:00)

- Kryetari i Gjilanit, Lutfi Haziri, pret në takim futbollistët e FC Drita, të cilët të dielën u shpallën kampion. (Zyra e Kryetarit, objekti i ish-gjykatës, ora 12:00)

- Ambasadori i Republikës së Shqipërisë në  Kosovë, Qemal Minxhozi viziton komunën e Dragashit, ku do të pritet nga kryetari i komunës, z. Shaban Shabani (Komuna e Dragashit, ora 12:30)

-  Ministri për Punë dhe Mirëqenie Sociale, Skender Reçica dhe Ministri për Komunitete dhe Kthim, Dalibor Jetviq raportojn para Komisionit për të Drejtat, Interesat e Komuniteteve dhe për Kthim lidhur me implementimin e projektit për ndërtimin e shtëpive për komunitetin joshumicë. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 303, ora 13:00)

- Ministrja e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor Albena Reshitaj do të vizitojë komunën e Vitisë, ku bashkë me kryetarin e komunës do të nënshkruajnë një memorandum bashkëpunimi për realizimin e një projekti në fushën e mjedisit. (Objekti i komunës së Vitisë, ora 13:00)

- Zëvendëskryeministri i Kosovës, Fatmir Limaj bashkë me shefen e Zyrës së BE-së në Kosovë, Natalyia Apostolova dhe Ambasadorin e Republikës së Shqipërisë në Kosovë, Qemal Minxhozi, marrin pjesë më inaugurimin e rrugës Krushevë-Shishtavec, e financuar nga BE.. (Krushevë, Komuna Dragashit, ora 15:00)

- Shefja e Zyrës së BE-së në Kosovë, Natalia Apostolova së bashku me autoritetet e Kosovës do të përurojnë rrugën e ndërtuar rishtas midis Krushevës dhe Shishtavecit, që lidh Kosovën dhe Shqipërinë, të financuar nga Bashkimi Evropian. (Vendkalimi kufitar mes fshtarave Krushevë dhe Shishtavec Komuna e Dragashit, ora 15:00)

- Drejtori i misionit të USAID-it Xhejms Houp do të flasë me rastin e ceremonisë zyrtare që do të shënojë partneritetin me Cacttus Education. (Cacttus Education, rr. Bashkim Fehmiu. Arberia 3, BC2/11, nr. 4,  ora 16:45)

- Dega e OVL te UÇK-së në Kaçanik në bashkëpunim me SHIL, SHFD, institucionet komunale organizon orë përkujtimore me rastin e 19 të rënies heroike të dëshmorëve: Danush Kurtaj, Mejdi Dalloshi, Tefik Raka, Avdylgafurr Luma dhe Suad Brava, të rënë në Masakrën e Dubravës së Istogut me 22 maj ’99. (Shtëpia e Kulturës “Xheladin Kurtaj” në Kaçanik, ora 17:00)

- Bëhen homazhe me rastin e 19 të rënies heroike të dëshmorëve të rënë në Masakrën e Dubravës së Istogut me 22 maj ’99. (Varrezat e dëshmorëve dhe martirëve, ora 18:30)