17 Janar 2019

Prodhimi industrial i Turqisë ka rënë në nivelin më të ulët

Ankara, 18 dhjetor - Prodhimi industrial i Turqisë ka rënë në nivelin më të ulët të nëntë viteve të fundit, sipas shifrave të sapopublikuara.

Të dhënat janë pjesë e statistikave të publikuara të hënën që flasin për rezultate ekonomike negative, ndërkohë që vendi është nën ndikimin e rënies së ndjeshme të lirës.

Instituti turk i Statistikave tha se prodhimi industrial në muajin tetor shënoi një rënie prej 5.7 për qind në krahasim me vitin e kaluar. Kjo pasoi një rënie prej 2.4 për qind në shtator. Të dhënat e fundit i kapën në befasi shumë institucione financiare ndërkombëtare.

Sipas statistikave të fundit, shkalla e papunësisë ka arritur mbi 11 për qind. Mes të rinjve, papunësia është mbi 21 për qind. Që nga fillimi i vitit, numri i të papunëve është rritur nga 3 milion në gati 3.8 milion.

Ekonomia turke është tronditur nga rënia e lirës, e cila ka humbur gati një të tretën e vlerës. Kjo rezultoi në një rritje të inflacionit në më shumë se 20 për qind, duke detyruar bankën qendrore të rritë normat e interesit në 24 për qind.

Për Turqinë nuk janë të panjohura goditjet ekonomike të shkaktuara nga rënia e mprehtë e monedhës. Në të kaluarën, ekonomia, pas një recesioni të rëndë, zakonisht është rimëkëmbur shpejt. Por analistët paralajmërojnë se këtë herë mund të jetë ndryshe.

Gjatë 15 viteve të fundit të bumit ekonomik, kompanitë turke shfrytëzuan normat e ulta të interesit në botë dhe morën shumë hua, si në monedhën vendase ashtu edhe në ato të huaja. Tani që Turqia parashikohet të përballet me një recesion të dhimbshëm, analistët paralajmërojnë se borxhi i kompanive po bëhet një problem i madh për bankat e vendit.

Si rezultat i kësaj, bankat nuk mund të japin kredi të reja, thonë ekspertët, të cilët shtojnë se ky është një rreth vicioz nga i cili nuk ka rrugëdalje.

Presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan ka përjashtuar ndihmën e FMN-së. Analistët thonë se zoti Erdogan do të ngurrojë të kërkojë ndihmë ndërkombëtare, sepse dhënia fund e varësisë së Turqisë nga mbështetja e FMN-së konsiderohet si një nga arritjet e tij më të rëndësishme.

Por tani që Turqia ndodhet përballë recesionit, analistët paralajmërojnë se Partia AKP e Erdoganit përballet me një betejë të vështirë për zgjedhjet vendore të marsit, për kontrollin e qyteteve kryesore.

Qytetet e mëdha të Turqisë janë të vetmet ku partitë e opozitës mund të ushtrojnë pushtet. Zoti Erdogan i ka shpallur zgjedhjet lokale një përparësi në politikat e tij. Analistët thonë se banka qendrore e Turqisë mund të përballet me një presion në rritje nga Presidenti për të ulur normat e larta të interesit që arrijnë në 24 përqind, me qëllim që të lehtësohet dhimbja ekonomike në prag të zgjedhjeve të marsit. 

Kalendari

Ngjarjet e datës 17 janar 2019 - Kryeministri Ramush Haradinaj bën homazhe te Shtatorja e Gjergj Kastriotit Skënderbeut, me rastin e 550 vjetorit të vdekjes. (Shtatorja e heroit Gjergj Kastrioti Skënderbeu, Prishtinë, ora 9:00)

- Kryetari i Sindikates së Bashkuar të Arsimit, Shkencës, Rrahman Jasharaj do t'i vizatoj grevistët e komunës së Malishevës. (Gjimnazi “Hamdi Berisha” në Malishevë, ora 9:15)

- Ministri i Financave Bedri Hamza dhe udhëheqësi i Divizionit për Slloveninë, Kroacinë, dhe Ballkanin Perëndimor në Bankën Evropiane për Investime Matteo Rivellini nënshkruaj Marrëveshje Grant për Mbështetje të Projektit për Ndërtimin e Autostradës Kijevë-Zahaq. (Ndërtesa e  Qeverisë, kati 11, ora 9:30)

- Kryetari i Sindikates së Bashkuar të Arsimit, Shkencës, Rrahman Jasharaj do t'i vizatoj grevistët në çerdhen e komunës së Malishevës. (Objekti i çerdhes në Malishevë, ora 9:45)
 
- Kryeministri Ramush Haradinaj zhvillon takim pune me përfaqësuesit e Odës Ekonomike Gjermane. (Hotel Emerald, ora 10:00)

- Misioni i OSBE-së do të publikojë raportin mbi gjendjen e strehimoreve për viktimat e dhunës në familje në Kosovë. (Hotel Swiss Diamond, ora 10:15)

- Kryetari i Sindikates së Bashkuar të Arsimit, Shkencës, Rrahman Jasharaj do t'i vizatoj grevistët e shkollës fillore “Ganimete Tërbeshi” në Astrazub të komunës së Malishevës. (Astrazub, ora 10:40)

- Administrata Tatimore e Kosovës nesër do të shënoj 19 vjetorit të themelimit të saj. (Qendra e Shërbimit të Tatimpaguesve, ish-ndërtesa e Gërmisë, ora 11:00)

- Mbahet takimi i përbashkët në mes kryetarit të Komunës së Gjilanit Lutfi Haziri dhe Kryeshefit Ekzekutiv të KRU"Hidromorava" Muhamet Suliqi, du do të zyrtarizohet Njësitit për Implementimin e Projektit - Impiantit dhe Kolektorëve  për ujëra të zeza. (Zyra e Kryetarit Haziri, ora 11:00)
 
- Kryeministri Ramush Haradinaj merr pjesë në shënimin e 19-vjetorit të themelimit të Administratës Tatimore të Kosovës. (Qendra e Shërbimit të Tatimpaguese, ish ndërtesa e Gërmisë, ora 11:00)

- Ministri i Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Kujtim Gashi, do të bëjë hapjen zyrtare të Zyrës për programin “Evropa Kreative Kosovë”. (Biblioteka Kombëtare të Kosovës “Pjetër Bogdani”, ora 11:00)

- Nën organizimin e Grupit Parlamentar të LDK-së dhe Kryetarit të Komunës së Pejës Gazmend Muhaxherit në 17 vjetorin e vrasjes, organizohen homazhe në nderim të jetës dhe veprës së ish-deputetit të Republikës së Kosovës, Komandantit të Shtabit Rajonal Rugova, Heroit Smajl Hajdaraj. (Tek varrezat e fshatit Zahaq të Pejës, ora 12:00)

- Në 37 vjetorin vrasjes së heronjve të kombit Jusuf e Bardhosh Gërvalla, Grupi Parlamentar i LDK-së, në nderim të jetës dhe veprës së tyre do të vendos kurora lulesh tek varrezat e heronjve. (Fshati Dubovik në Deçan, ora 12:30) 

- Kryeministri Ramush Haradinaj pret në takim Komisionerin Evropian për Politika të Fqinjësisë dhe Negociata të Zgjerimit, Johannes Hahn. (Ndërtesa e Qeverisë, ora 16:45 - vetëm pamje)
 
- Kryeministri Ramush Haradinaj merr pjesë në ceremoninë e organizuar me rastin e përmbylljes së aktiviteteve në 550 vjetorin e Vitit Mbarëkombëtar të Skënderbeut. (Sheshi 21, ora 18:00)

- Dega e LDK-së në Pejë do të bëjë ndezjen e qirinjve në vendin e vrasjes te ish-deputetit të Republikës së Kosovës, Komandantit të Shtabit Rajonal Rugova, Heroit Smajl Hajdaraj. (Lagja “Fidanishte” në Pej, ora 19:50)