16 Shtator 2019

Amazona nuk mund të thith gazrat serrë të shtuara në të ardhmen

Mynich, 28 gusht - Një grup shkencëtarësh gjermanë kanë paralajmëruar se pyjet e shiut në Amazonë nuk mund të thithin gazrat serrë të shtuara në të ardhmen.

Amazona konsiderohet si një filtër gjigant që përthith gazrat serrë të prodhuar nga ne.

Nëpërmjet fotosintezës, pyjet përdorin dritën e diellit për të thithur dioksidin e karbonit dhe çliruar oksigjen.

Sipas vlerësimeve nga Paneli Ndërkombëtar mbi Ndryshimin e Klimës, pyjet e shiut të Amazonës thithin një të kartërtën e dioksidit të karbonit të lëshuar çdo vit nga karburantet fosile.

Tani, një studim nga Universiteti Teknik i Mynichut paralajmëron se ky përfitim që njerëzimi ka nga Amazona do të arrijë një kufi në të ardhmen nëse ne vazhdojmë rritjen e nivelit të dioksidit të karbonit.

Profesore Katrin Fleischer nga Universiteti Teknik i Mynihut paralajmëron se aftësia e Amazonës për thithjen e dioksidit të karbonit mund të mos mbetet e qëndrueshme.

Sipas Fleischer-it, në shumë rajone të Amazonës, ekosistemi ka një histori prej miliona vitesh dhe toka e saj është e pasur me lëndë ushqyese.

"Pyjet globale na kanë dhënë kohë, kanë kompensuar disa nga lëshimet tona, nëpërmjet veprimeve si thithja e këtyre lëshimeve. Nëse ky shërbim përfitues që na kanë bërë pyjet e shiut të Amazonës, do të zhduket, ndryshimi i klimës globale do të bëhet më i shpejtë sesa e mendojmë ne tani."

Fleischer-i tha që, nëse paralajmërimi i tyre është i saktë, klima e Tokës do të nxehet më shpejt sesa është menduar në studimet e kaluara.

Modeluesit e ekosistemit thanë se dioksidi i karbonit shtesë mund të thithet nga pyjet dhe të transformohet në biomasë, nëse ekziston fosfori i mjaftueshëm, që vepron si lëndë ushqyese për pyjet.

Profesor Marcos Silveira Buckeridge është drejtor i Institutit të Bioshkencës të Universitetit të Sao Paulo-së në Brazil.

Ai vuri në dukje se rëndësia e përqendrimit të fosforit si lëndë ushqyese në tokë.

"Në Amazonë, fosfori është substancë kufizuese e normës dhe një lëndë ushqyese që kufizon normën në tokë. Prandaj, nëse pyjet po rriten më shumë, kjo ndodh meqenëse më shumë dioksid karboni është prodhuar në atmosferë. Nëse kjo arrin kufirin përqendrimit të fosforit si lëndë ushqyese në tokë, një gjë e till mund të ndalojë procesin e fotosintezës dhe të rritjes së pyjeve në të ardhmen."

Znj. Fleischer tha se përveç kufizimeve të lëndëve ushqyese aktuale në pyjet e shiut, kërcënimet nga shpyllëzimi dhe zgjerimi bujqësor duhet të trajtohen shumë seriozisht.

Universiteti Teknik i Mynihut dhe qeveria braziliane kanë nisur një projekt të quajtur "Amazon FACE".

Kalendari

Ngjarjet e datës 16 shtator 2019 - Fillon edicioni i dytë i konferencës më të madhe për zhvillimin e qëndrueshëm në rajon më temë 'Mbrojtja e mjedisit: kërkim për qeverisje të mirë dhe thirrje për bashkëpunim rajonal'. (Hotel Emerald, ora 9:30)

- Kryetari i Komunës së Prizrenit, Mytaher Haskuka, do të marr pjesë në përurimin ei analizave të reja laboratorike në QMF-në në Reçane, ku i pranishëm do të jetë edhe drejtori i Drejtorisë së Shëndetësisë, Visar Shehu.(Reçane, ora 9:30)

- Nën moton “Pjesëmarrja“, për të 11-in vit me radhë, Kuvendi i Republikës së Kosovës shënon Ditën Ndërkombëtare të Demokracisë ku qytetarë, studentë dhe nxënës do të vizitojnë ndërtesën e legjislativit të vendit dhe do të njihen me punën e përfaqësuesve të tyre të zgjedhur. (Ndërtesa e Kuvendit, ora 9:30)

- Komuna e Prizrenit bën hapja e Javës 'Shtigjeve të Lirisë' ku do të ketë fjalë rasti edhe nga kryetari i Komunës, Mytaher Haskuka. (Prizren, ora 10:30)

- Në kuadër të Ditës Ndërkombëtare të Demokracisë bëhet hapja e panairit të organizatave të shoqërisë civile. (Oborri i Kuvendit, ora 10:50)

- Partia Demokratike dega në Prizren, do të mbajë një koferencë për media. (Zyrët e PDK-së në Prizren, ora 11:00)

- Në kuadër të Ditës Ndërkombëtare të Demokracisë mbahet kuizi i demokracisë. (Holli i Kuvendit, ora 11:30)

- Lëvizja FOL organizon diskutimin e parë në kuadër të Forumit FOL Hapur me kandidatët për Kryeministër/e të Kosovës. E ftuara e parë do të jetë znj. Vjosa Osmani, Kandidate për Kryeministre nga Lidhja Demokratike e Kosovës. (Zyrat e Lëvizjes FOL, ora 12:00)

- Kryetari i Komunës së Prizrenit, Mytaher Haskuka, do të marr pjesë në aktivitetin në Nashec tek lapidari i komandantit Remzi Ademaj. (Nashec, ora 12:00)

- Ministri i Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, Fatmir Matoshi, do të pres në takim Ministrin e Ministrisë së Mjedisit Jetësor dhe Planifikimit Hapësinor nga Republika e Maqedonisë së Veriut, Naser Nuredini, me të cilin do të bisedojnë rreth bashkëpunimit mes dy shteteve në fushat përkatëse. (Kabineti i Ministrit Matoshi, ora 12:30)

- Në kuadër të Ditës Ndërkombëtare të Demokracisë mbahet debat publik “Transparenca dhe pjesëmarrja qytetare në Kuvend”.  (Ndërtesa e Kuvendit, salla 405, ora 13:30)

- Kandidatja e LDK-së për Kryeministre, Dr. Vjosa Osmani, takohet me strukturat dhe qytetarët e Istogut. (Qendra e qytetit te Istogut, ora 16:00)

- Mbahet ceremonia e varrimit të veprimtarit të shquar romë, Nexhip Menekshe. (Varrezat e Prizrenit, ora 16:00)

- Mbahet ceremonia solemne e hapjes zyrtare të zyrës së re qëndore të Bankës Raiffeisen. (Zyra e re ndodhet në rrugën Robert Doll, ora 17:30)

- Kandidatja e LDK-së për Kryeministre, Dr. Vjosa Osmani viziton vendlindjen e Presidentit Historik Dr. Ibrahim Rugova, në Cerrcë dhe takohet me strukturat dhe banorët e fshatit.. (Fshati Cerrcë, ora 18:00)