25 Shtator 2018

Ekonomia e Kosovës po rritet me ritëm të shëndoshë

Prishtinë, 11 prill -  Ekonomia në Kosovë është rritur sipas vlerësimeve për 4.4 përqind në vitin 2017, që paraqet ngritje në krahasim me rritjen prej 4.1 përqind në vitin 2016, e shtyrë kryesisht nga investimet dhe eksportet, që përkrahën krijimin e vendeve të punës, sipas raportit më të fundit të Bankës Botërore për ekonominë në Ballkanin Perëndimor, të titulluar “Ndjeshmëritë ngadalësojnë rritjen”.

Parashikimi për Kosovën është pozitiv, me një shkallë të projektuar të rritjes prej 4.8 përqind ndërmjet viteve 2018-2020. Trendi pozitiv i punësimit në Kosovë po ashtu pritet të rritet në vitin 2018. Shërbimet, ndërtimtaria dhe manufaktura pritet të shtojnë vende pune nëpërmjet rritjes më të madhe. Mirëpo, nëse shkalla e pjesmarrjes në fuqinë punëtore rritet sikurse në vitet 2016 dhe 2017, atëherë papunësia mund të rritet edhe më shumë në vitin 2018. 

“Ekonomia e Kosovës po rritet me ritëm të shëndoshë dhe mbi mesataren rajonale mirëpo për të krijuar më shumë vende pune dhe për të mbyllur hendekun me Evropën kërkohet një prodhimtari më e lartë dhe konkurrueshmëri më e mirë jashtë vendit”, tha Marco Mantovanelli, Menaxheri i Bankës Botërore për Kosovën.

Rritja në Ballkanin Perëndimor (Shqipëri, Bosnjë dhe Hercegovinë, Kosovë, IRJ Maqedoni, Mali i Zi dhe Serbi) ka rënë në vitin 2017, pavarësisht nga krijimi i 190.000 vendeve të reja të punës në nëntëmujorin e parë të vitit. Sipas raportit, shkalla e rritjes së PBB-së në rajon ra nga 3,1 për qind në 2016 në afërsisht 2,4 për qind në 2017, pas një dimri të ashpër dhe një niveli më të ulët investimesh. Rritja parashikohet të rritet përsëri në 3,2 për qind në vitin 2018 dhe 3,5 për qind në 2019.

“Trendi që shohim në rajon është pozitiv,” thotë Linda Van Gelder, Drejtoreshë Rajonale për Ballkanin Perëndimor në Bankën Botërore, “gjithnjë e më shumë njerëz po gjejnë punë dhe pagat janë me trend rritës. Por rritja ekonomike është e cenueshme nga tronditjet e brendshme dhe të jashtme, siç e ka konfirmuar ngadalësimi i saj në vitin 2017. Rritja që parashikojmë për vitet e ardhshme varet nga një kombinim i duhur i politikave dhe rregullave për të mbështetur rritjen ekonomike dhe zbutur dobësitë ndaj tronditjeve.”

Një dimër veçanërisht i ftohtë kërkoi më shumë importim të energjisë, projektet e mëdha të infrastrukturës kërkuan më shumë pajisje nga jashtë dhe rritja e konsumit solli rritje të importit të mallrave—çka kanë çuar në një rishikim të lehtë në ulje të vlerësimit të shkallës së rritjes për vitin 2017 nga parashikimi i mëparshëm, nga 2,6 për qind në 2,4 për qind.

Rritja e PBB-së nga 3 deri në 4,4 për qind në Shqipëri, Bosnjë dhe Hercegovinë, Kosovë dhe Malin e Zi u zbut nga shkallë zero e rritjes në IRJ Maqedoni dhe rritje prej vetëm 1,9 për qind në Serbi, e cila është edhe ekonomia më e madhe në rajon.

Parashikimi i përgjithshëm është pozitiv, me rimëkëmbjen e rritjes ekonomike në Serbi dhe IRJ-në e Maqedonisë, me rritjen e investimeve në Bosnjë-Hercegovinë dhe Kosovë, ndërsa rritja në Shqipëri dhe Malin e Zi ka paksa rënie me mbylljen e projekteve të mëdha të investimeve dhe me vijimin e konsolidimit aq të nevojshëm fiskal në Malin e Zi.

Punësimi, sidomos në sektorin e tregtisë me shumicë dhe pakicë, është në rritje në rajon, ku të gjashta vendet e rritën numrin e vendeve të punës në vitin 2017. Norma mesatare e punësimit për Ballkanin Perëndimor është gradualisht në rritje, duke arritur nivelin 42,6 për qind në muajin shtator 2017.

Papunësia në rajon qe 5,6 për qind më e ulët se një vit më parë, ndërsa papunësia te të rinjtë ra nga 37,5 për qind në 2016 në 31,5 për qind në 2017. Por, sipas raportit, ritmi i krijimit të vendeve të punës është duke u ngadalësuar, ku rritja e punësimit në terma vjetorë ka rënë nga 4,5 për qind në 2016 në 3,2 për qind në shtator 2017.

Për ta fuqizuar krijimin e vendeve të reja të punës dhe për ta nxitur rritjen e qëndrueshme në periudhën afatmesme, raporti kërkon ndërmarrjen e reformave strukturore të guximshme. Tronditjet e lidhura me motin, si dimrat e ashpër dhe fatkeqësitë e papritura natyrore, si edhe dobësitë specifike të vendeve, si pasiguria politike, vijojnë ta rrezikojnë rritjen në rajon.

Vendet mund t’i luftojnë efektet e këtyre cenueshmërive duke zbatuar reforma që nxisin zhvillimin e sektorit privat dhe uljen e pengesave ndaj pjesëmarrjes së fuqisë punëtore. Politikat që rrisin kapitalin fizik dhe atë njerëzor, nxisin punësimin dhe përmirësojnë institucionet e tregut mund ta ngrenë njëkohësisht potencialin e rritjes të vendeve të rajonit dhe ta ulin pabarazinë.

Kalendari

Ngjarjet e datës 25 shtator 2018

- Instituti Demokraci për Zhvillim me mbështetje të Departamentit Federal të Punëve të Jashtme të Zvicrës dhe Ambasadës Zvicerane në Kosovë organizon diskutimin mbi temën “Reforma zgjedhore e papërfunduar: Çfarë më tutje?”. (Swiss Diamond Hotel, ora 10:00)

- Ministri i Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Kujtim Gashi pret në takim Presidentin e Federatës Evropiane të Sportit Universitar, Adam Roczek. (Kabineti i ministrit, ora 9:45)

- Mbahet mbledhja e Komisionit për Mbikëqyrjen e Financave Publike në të cilën do të diskutohet për auditimin e raporteve fiannciare dhe atyre të deklarimit financiar të subjekteve politike. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 302, ora 11:00)

- Shoqata "Pema Kovrage" në bashkëpunim me Ministrinë e Bujqësisë dhe Kuvendit Komunal të Istogut organizon ditën tradicionale të vjeljes së mollës. (Fshati Kovrage në Istog, ora 11:00)

- Mbledhja e Komisionit për Zhvillim Ekonomik, Infrastrukturë, Tregti, Industri dhe Zhvillim Rajonal në të cilën do të behët shqyrtimi i Projektligjit për ratifikimin që themelon Komunitetin e Transportit dhe Shqyrtimi i raportit për Projektligjin për Efiçiencë të energjisë. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 303, ora 11:00)

- Ministri i Drejtësisë, Abelard Tahiri, së bashku me kryesuesin e Këshillit Gjyqësor të Kosovës, Nehat Idrizi, kryesuesin e Këshillit Prokurorial të Kosovës, Blerim Isufaj mbajnë një konferencë për media në të cilën do të prezantojnë planin e përbashkët  “Drejtësia 2020”. (Ndërtesa e Qeverisë, ora 11:30)

- Me rastin e lansimit të sistemit bashkëpunues për menaxhimin e performancës, "Drejtësia 2020",  i dezajnuar për të përmirësuar funksionimin e institucioneve të drejtësisë përmes zgjidhjes strategjike të problemeve, Ambasadori Delawie do tu drejtohet të pranishmëve. (Ndërtesa e Qeverisë, ora 11:30)

- Kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Berat Rukiqi viziton qendrën tregtare Albi Mall. (Qendra tregtare Albi Mall në Veternik, ora 11:30)

- Mbahet mbledhja e Komisionit për Bujqësi, Pylltari, Zhvillim Rural, Mjedis e Planifikim Hapësinor në të cilën do të behët shqyrtimi shqyrtimi i Projektligjit për Mbrojtjen e Ajrit nga Ndotja. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 302, ora 13:00)  

- Me rastin e premierës së koreodramës “KUMT”, të autorit, Gjergj Prevazi, Ansambli Kombëtar i Këngëve dhe Valleve ‘Shota’ mbanë konferencën për media. (Foajeu i Teatrit Kombëtar të Kosovës, ora 14:00)

- Komuna e Klinës do të filloj punimet për  ndërtimin e urës në lagjen Mustafaj të fshatit Ujmirë të Komunës së Klinës. (Fshati Ujmirë, ora 14:00)

- Kryetari i Komunës së Gjilanit, Lutfi Haziri, takohet me zv.ministrin e Ministrisë së Punëve të Jashtme të Republikës së Kosovës, Besnik Hoti. (Zyra e Kryetarit, ora 14:00)

- Me rastin e përvjetorit të 10-të themelimit të Odës Tregrare Kosovaro Turke mbahet kokteji. (Hotelin Swiss Diamond, ora 18:00)

- Shfaqet prova gjenerale e premierës së koreodramës “KUMT”, të autorit, Gjergj Prevaz e cila i kushtohet heroit tonë kombëtar Gejrgj Kastrioti-Skënderbeu. Teatrit Kombëtar të Kosovës, ora 20:00)