24 Shtator 2018

Qytetet më të gjelbra e të shëndetshme, janë vende më të lumtura për të jetuar

Romë, 23  mars - Investimi në hapësira të gjelbra mund të ndihmojë transformimin e qyteteve në hapësira banimi më të qëndrueshme, të jetueshme, të përshtatshme, të barabarta dhe të këndshme për të jetuar, tha FAO përpara Ditës Ndërkombëtare të Pyjeve.

Nëse planifikohen dhe menaxhohen mirë, qytetet mund të jenë vende të mëdha për të jetuar, por shumë zhvillime urbane shkaktojnë kërdi mjedisore - përfundimisht duke çuar në probleme të tilla si temperatura të larta, përmbytje dhe ndotje të ajrit.

Kostoja për qytetarët është përkeqësuar mirëqenien. Shpenzimet për planetin përfshijnë rritjen e emetimeve të gazrave serrë, degradimin e tokave dhe rrugëve ujore, sipas botimit Unasylva të FAO për pyjet, numri i fundit i të cilit i kushtohet pylltarisë urbane në kremtimin e Ditës Ndërkombëtare të Pyjeve.

"Pyjet dhe pemët e menaxhuara mirë brenda dhe rreth qyteteve sigurojnë habitate, ushqim dhe mbrojtje për shumë bimë dhe kafshë, duke ndihmuar në ruajtjen dhe rritjen e biodiversitetit", tha drejtori i përgjithshëm i FAO, José Graziano da Silva në mesazhin e tij me rastin e kësaj dite.

Ai theksoi nevojën "të bashkohen forcat për të mbrojtur pyjet dhe pemët për të bërë mjediset urbane më të qëndrueshme".

Qytetet kanë nevojë për pyje dhe pemë

Më shumë se gjysma e popullsisë së botës tani jeton në qytete dhe deri në vitin 2050 pothuajse 70 për qind e botës do të urbanizohet.

Megjithëse qytetet zenë vetëm tre për qind të sipërfaqes së Tokës, ata konsumojnë 78 për qind të energjisë dhe lëshojnë 60 për qind të dioksidit të karbonit.

Hapësirat me pemë, pyjet dhe pemët në një qytet dhe në skajet e tij kryejnë një gamë të gjerë funksionesh jetësore - si ruajtja e karbonit, heqja e ndotësve të ajrit, sigurimi i ushqimeve, energjia dhe siguria e ujit, rikthimi i tokës së degraduar dhe parandalimi i thatësirës dhe përmbytjeve.

Në një qytet me madhësi mesatare, për shembull, pemët urbane mund të zvogëlojnë humbjen e tokës me rreth 10,000 ton në vit.

Nga mbrojtja nga drita dhe ftohja e ajrit, pyjeve dhe pemëve në zonat urbane mund të ulin temperaturat ekstreme dhe të zbusin efektet e ndryshimeve klimatike.

Në të vërtetë, pemët e vendosura mirë rreth ndërtesave mund të zvogëlojnë nevojat e ajrit të kondicionuar me 30 për qind. Në klimat e ftohta, duke mbrojtur shtëpitë nga era, ato mund të ndihmojnë në kursimin e energjisë që përdoret për ngrohje me 20-50 për qind.

Pyjet urbane dhe peri-urbane mund të rrisin elasticitetin dhe cilësinë e pellgjeve ujëmbledhës dhe rezervuarëve të ujit duke parandaluar erozionin, duke kufizuar avullimin dhe filtrimin e ndotësve. Dhe mbjellja e drurëve të pemëve me fruta mund të rrisë disponueshmërinë e ushqimit brenda qyteteve.

Dita Ndërkombëtare e Pyjeve

Duke pasur parasysh se këtë vit, Forumi Politik i Nivelit të Lartë do të rishikojë SDG 11 për të pasur qytete dhe vendbanime njerëzore përfshirëse, të sigurta, të adaptueshme dhe të qëndrueshme dhe SDG 15 për mbrojtjen e ekosistemeve tokësore, zgjedhjen e temës për Ditën Ndërkombëtare të Pyjeve këtë vit, që nxjerr në pah përfitimet e ndryshme të pyjeve dhe pemëve urbane, nuk mund të ketë qenë më me kohë.

Më 21 mars, FAO festoi Ditën dhe temën e saj "Pyjet dhe qytetet e qëndrueshme" në një ceremoni të veçantë në selinë e FAO-s në Romë, ku morrën pjesë administratorët e qytetit nga Lima, Lubjanë, Filadelfia dhe Mantova. 

Kalendari

Ngajrjet e datës 24 shtator 2018

- Mbahet mbledhja e Komisionit për Administratë Publike, Qeverisje Lokale dhe Media në të cilën do të behët shqyrtimi i Projektligjit për Transmetuesin Publik të Kosovës, shqyrtimi i Projektligjit për Pagat në Sektorin Publik, etj. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N204, ora 10:00)

- Misioni i OSBE-së do të publikojë dy raporte që kanë të bëjnë me legjislacionin dygjuhësh dhe respektimin e të drejtave gjuhësore në Policinë e Kosovës, në kuadër të aktiviteteve të shumta për shënimin e Ditës Evropiane të Gjuhëve. (Swiss Diamond Hotel, ora 10:30)

- Grupi për Studime Juridike dhe Politike organizon tryezën e Diskutimit me temë "Monitorimi i Planit Strategjik të KPK-së: Ku po qëndron sistemi prokurorial në luftën kundër korrupsionit dhe krimit ekonomik?". (Hotelin Swiss Diamond, ora 10:30)

- Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit mban ceremonin e ndarjes së certifikatave për të rinj për shkathtësitë e buta. (Salla e konferencave Orion, përballë Kino ABC, ora 10:30)

- Në kuadër të Javës së Sportit Evripian Federate e çiklizimit te Kosovës organizon garën e hapur çiklistike për të gjitha kategoritë dhe grupmoshat nga 20 deri 100 km. (Gjilan, ora 11:00)

- Ministri i Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë, Shyqiri Bytyqi do të shoqëroj Drejtoreshën e Korpusit të Paqës, Dr. Darlene Grant, gjatë vizitës ku ata do të përcjellin një Vullnetare të Korpusit të Paqës në punë në shkollën e saj në një fshat të Kosovës. (Shkolla fillore “Nëna Tereza”, fshati Vranidoll, ora 11:15)

- Organizata ETEA, në bashkëpunim me Komunën e Prishtinës, do ta organizojë “Ditën e Librit të Ndaluar” me temën “Librat digjen, (por) idetë jo”, si përgjigje ndaj cenzurës, me theks të veçantë te cenzurimi i librave. (Sheshi “Zahir Pajaziti”, ora 12:00)

- Kryetari i LDK-së, Isa Mustafa mban mbledhje me Grupin Parlamentar të LDK-së. (Hotel Sirius, ora 12:00)

- Mbahet mbledhja e Komisionit për Shëndetësi, Punë dhe Mirëqenie Sociale në të cilën do të behët shqyrtimi i Projektligjit për ratifikimin e Marrëveshjes për sigurime sociale ndërmjet Republikës së Kosovës dhe Konfederatës së Zvicrës, ndërmjet Republikës së Kosovës dhe Mbretërisë së Belgjikës. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 302, ora 13:00)

- Kryetari i LDK-së, Isa Mustafa mban mbledhje me kryesinë e LDK-së. (Hotel Sirius, ora 14:00)

- Ministri i Financave Bedri Hamza dhe drejtoresha për Eksport në UniCredit Bank Austria AG Sabina Eder do të nënshkruajnë marrëveshjen për kredi në vlerë prej 5.349 milionë euro për financimin e projektit të trajtimit të ujërave të zeza në Komunën e Podujevës. (Ndërtesa e  Qeverisë, kati 11, ora 15:00)

- Mbahet diskutim i hapur me shkrimtarin dhe publicistin Veton Surroi mbi temën “Librat digjen, (por) idetë jo” me moderim nga Liridona Sijarina. (Lapidariumi i Muzeut Kombëtar të Kosovës, ora 15:00)

- Anëtarët e Komisionit për të Drejtat e Njeriut, Barazi Gjinore, për Persona të Pagjetur dhe Peticione takohen me Robert Gajda, Komisioner për Mbrojtjen nga Diskriminimi në Republikën e Shqipërisë.  (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 302, ora 15:00)

- Organizohet shfaqja e filmit “Fahrenheit 451” në bashkëpunim me “Film n’park”. (Parku i Qytetit të Prishtinës, ora 19:00)