20 Nëntor 2019

Qytetet më të gjelbra e të shëndetshme, janë vende më të lumtura për të jetuar

Romë, 23  mars - Investimi në hapësira të gjelbra mund të ndihmojë transformimin e qyteteve në hapësira banimi më të qëndrueshme, të jetueshme, të përshtatshme, të barabarta dhe të këndshme për të jetuar, tha FAO përpara Ditës Ndërkombëtare të Pyjeve.

Nëse planifikohen dhe menaxhohen mirë, qytetet mund të jenë vende të mëdha për të jetuar, por shumë zhvillime urbane shkaktojnë kërdi mjedisore - përfundimisht duke çuar në probleme të tilla si temperatura të larta, përmbytje dhe ndotje të ajrit.

Kostoja për qytetarët është përkeqësuar mirëqenien. Shpenzimet për planetin përfshijnë rritjen e emetimeve të gazrave serrë, degradimin e tokave dhe rrugëve ujore, sipas botimit Unasylva të FAO për pyjet, numri i fundit i të cilit i kushtohet pylltarisë urbane në kremtimin e Ditës Ndërkombëtare të Pyjeve.

"Pyjet dhe pemët e menaxhuara mirë brenda dhe rreth qyteteve sigurojnë habitate, ushqim dhe mbrojtje për shumë bimë dhe kafshë, duke ndihmuar në ruajtjen dhe rritjen e biodiversitetit", tha drejtori i përgjithshëm i FAO, José Graziano da Silva në mesazhin e tij me rastin e kësaj dite.

Ai theksoi nevojën "të bashkohen forcat për të mbrojtur pyjet dhe pemët për të bërë mjediset urbane më të qëndrueshme".

Qytetet kanë nevojë për pyje dhe pemë

Më shumë se gjysma e popullsisë së botës tani jeton në qytete dhe deri në vitin 2050 pothuajse 70 për qind e botës do të urbanizohet.

Megjithëse qytetet zenë vetëm tre për qind të sipërfaqes së Tokës, ata konsumojnë 78 për qind të energjisë dhe lëshojnë 60 për qind të dioksidit të karbonit.

Hapësirat me pemë, pyjet dhe pemët në një qytet dhe në skajet e tij kryejnë një gamë të gjerë funksionesh jetësore - si ruajtja e karbonit, heqja e ndotësve të ajrit, sigurimi i ushqimeve, energjia dhe siguria e ujit, rikthimi i tokës së degraduar dhe parandalimi i thatësirës dhe përmbytjeve.

Në një qytet me madhësi mesatare, për shembull, pemët urbane mund të zvogëlojnë humbjen e tokës me rreth 10,000 ton në vit.

Nga mbrojtja nga drita dhe ftohja e ajrit, pyjeve dhe pemëve në zonat urbane mund të ulin temperaturat ekstreme dhe të zbusin efektet e ndryshimeve klimatike.

Në të vërtetë, pemët e vendosura mirë rreth ndërtesave mund të zvogëlojnë nevojat e ajrit të kondicionuar me 30 për qind. Në klimat e ftohta, duke mbrojtur shtëpitë nga era, ato mund të ndihmojnë në kursimin e energjisë që përdoret për ngrohje me 20-50 për qind.

Pyjet urbane dhe peri-urbane mund të rrisin elasticitetin dhe cilësinë e pellgjeve ujëmbledhës dhe rezervuarëve të ujit duke parandaluar erozionin, duke kufizuar avullimin dhe filtrimin e ndotësve. Dhe mbjellja e drurëve të pemëve me fruta mund të rrisë disponueshmërinë e ushqimit brenda qyteteve.

Dita Ndërkombëtare e Pyjeve

Duke pasur parasysh se këtë vit, Forumi Politik i Nivelit të Lartë do të rishikojë SDG 11 për të pasur qytete dhe vendbanime njerëzore përfshirëse, të sigurta, të adaptueshme dhe të qëndrueshme dhe SDG 15 për mbrojtjen e ekosistemeve tokësore, zgjedhjen e temës për Ditën Ndërkombëtare të Pyjeve këtë vit, që nxjerr në pah përfitimet e ndryshme të pyjeve dhe pemëve urbane, nuk mund të ketë qenë më me kohë.

Më 21 mars, FAO festoi Ditën dhe temën e saj "Pyjet dhe qytetet e qëndrueshme" në një ceremoni të veçantë në selinë e FAO-s në Romë, ku morrën pjesë administratorët e qytetit nga Lima, Lubjanë, Filadelfia dhe Mantova. 

Kalendari

Ngjarjet e datës 20 nëntor 2019

- Ambasada e Finlandës, UBT dhe UNDP organizojnë bashkërisht konferencën “Towards Small Scale Innovative Ecosystems in Kosovo”. (Kampusi Inovativ i UBT-së në Lipjan, ora 9:00)

- Kryeministri në detyrë, Ramush Haradinaj, merr pjesë në konferencën “Small-Scale Innovative Ecosystems in Kosovo”, organizuar nga ambasada e Finlandës në Prishtinë në bashkëpunim me UBT. (Magjistralja Prishtinë - Lipjan, kampusi i UBT-së, ora 9:00)

- Me rastin e shënimit të 20 nëntorit - Ditës Ndërkombëtare të Konventës për të Drejtat e Fëmijëve, Komuna e Gjilanit organizon vizitë nga Asambleja e Fëmijëve në tri shkollat fillore: Selami Hallaqi, Thimi Mitko, Rexhep Elmazi për nder të Ditës Ndërkombëtare të Konventës për të Drejtat e Fëmijëve. (Objektete e shkollave, ora 10:00)

- Koalicioni i OJQ-ve për Mbrojtjen e Fëmijëve hap dyert për fëmijët, prindërit dhe të gjithë qytetarët që dëshirojnë të vizitojnë ambientet e KOMF për të biseduar bashkë për të drejtat e fëmijëve. (Zyret e KOMF, ora 10:00)

- Fillon punimet Kongresi i parë ndërkombëtarë për trajtimin e hershëm të infarktit të miokardit. (Hotel International Prishtina, ora 10:00)

- Mbahet mbledhja e rregullt e Komitetit për Politikë dhe Financa i Komunës së Mitrovicës. (Salla e mediave të Komunës së Mitrovicës, ora 10:00)

- Mbahet mbledhja e gjashtë e rregullt e Këshillit Komunal për Siguri në Bashkësi në komunën e Rahovecit. (Salla e Kuvendit Komunal në Rahovec, ora 10:00)

- Zyra e UNICEF-it në bashkëpunim me Ministrinë e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë si dhe Shtëpinë e Evropës në Kosovë organizojn aktivitetin kryesor për shënimin e 30 vjetorit të Konventës për të Drejtat e Fëmijës. (Holli i Bibliotekës Kombëtare të Kosovës, ora 11:00) 

- OQJ Integra organizon publikimin e raportit “Instituti i Vetizoluar - Vlerësim i Shoqërisë Civile për Institutin Albanologjik të Prishtinës”. (Hotel Sirius, ora 11:00)

- Fëmijët e çerdhës "Dardania" në Gjilan dhurojnë 120 pako dhurata për fëmijët me nevoja të veçanta. (Gjilan, ora 11:00) 

- Mbahen aktivitete argëtuese për fëmijët e zgjedhur nga Handikos, Asambleja e Fëmijëve, fëmijët nga komunitetet si dhe nga shkollat SHFMU, Gjilan mbështetur nga 'Albanica' dhe 'Kimi'. (Gjilan, ora 12:00)

- Komuna e Gjilanit organizon program nga Qendra e Vallëzimit Modern “Dancing House” Vallëzim Modern, Balet dhe Popullore. (Teatri i Qytetit, Gjilan ora 15:00)

- Qendra Multimedia shfaq "Pesë stinet e armikut te popullit" me regji të Blerta Nezirajt. (Teatri "Bekim Fehmiu" në Prizren, ora 20:00)