12 Dhjetor 2018

Qytetet më të gjelbra e të shëndetshme, janë vende më të lumtura për të jetuar

Romë, 23  mars - Investimi në hapësira të gjelbra mund të ndihmojë transformimin e qyteteve në hapësira banimi më të qëndrueshme, të jetueshme, të përshtatshme, të barabarta dhe të këndshme për të jetuar, tha FAO përpara Ditës Ndërkombëtare të Pyjeve.

Nëse planifikohen dhe menaxhohen mirë, qytetet mund të jenë vende të mëdha për të jetuar, por shumë zhvillime urbane shkaktojnë kërdi mjedisore - përfundimisht duke çuar në probleme të tilla si temperatura të larta, përmbytje dhe ndotje të ajrit.

Kostoja për qytetarët është përkeqësuar mirëqenien. Shpenzimet për planetin përfshijnë rritjen e emetimeve të gazrave serrë, degradimin e tokave dhe rrugëve ujore, sipas botimit Unasylva të FAO për pyjet, numri i fundit i të cilit i kushtohet pylltarisë urbane në kremtimin e Ditës Ndërkombëtare të Pyjeve.

"Pyjet dhe pemët e menaxhuara mirë brenda dhe rreth qyteteve sigurojnë habitate, ushqim dhe mbrojtje për shumë bimë dhe kafshë, duke ndihmuar në ruajtjen dhe rritjen e biodiversitetit", tha drejtori i përgjithshëm i FAO, José Graziano da Silva në mesazhin e tij me rastin e kësaj dite.

Ai theksoi nevojën "të bashkohen forcat për të mbrojtur pyjet dhe pemët për të bërë mjediset urbane më të qëndrueshme".

Qytetet kanë nevojë për pyje dhe pemë

Më shumë se gjysma e popullsisë së botës tani jeton në qytete dhe deri në vitin 2050 pothuajse 70 për qind e botës do të urbanizohet.

Megjithëse qytetet zenë vetëm tre për qind të sipërfaqes së Tokës, ata konsumojnë 78 për qind të energjisë dhe lëshojnë 60 për qind të dioksidit të karbonit.

Hapësirat me pemë, pyjet dhe pemët në një qytet dhe në skajet e tij kryejnë një gamë të gjerë funksionesh jetësore - si ruajtja e karbonit, heqja e ndotësve të ajrit, sigurimi i ushqimeve, energjia dhe siguria e ujit, rikthimi i tokës së degraduar dhe parandalimi i thatësirës dhe përmbytjeve.

Në një qytet me madhësi mesatare, për shembull, pemët urbane mund të zvogëlojnë humbjen e tokës me rreth 10,000 ton në vit.

Nga mbrojtja nga drita dhe ftohja e ajrit, pyjeve dhe pemëve në zonat urbane mund të ulin temperaturat ekstreme dhe të zbusin efektet e ndryshimeve klimatike.

Në të vërtetë, pemët e vendosura mirë rreth ndërtesave mund të zvogëlojnë nevojat e ajrit të kondicionuar me 30 për qind. Në klimat e ftohta, duke mbrojtur shtëpitë nga era, ato mund të ndihmojnë në kursimin e energjisë që përdoret për ngrohje me 20-50 për qind.

Pyjet urbane dhe peri-urbane mund të rrisin elasticitetin dhe cilësinë e pellgjeve ujëmbledhës dhe rezervuarëve të ujit duke parandaluar erozionin, duke kufizuar avullimin dhe filtrimin e ndotësve. Dhe mbjellja e drurëve të pemëve me fruta mund të rrisë disponueshmërinë e ushqimit brenda qyteteve.

Dita Ndërkombëtare e Pyjeve

Duke pasur parasysh se këtë vit, Forumi Politik i Nivelit të Lartë do të rishikojë SDG 11 për të pasur qytete dhe vendbanime njerëzore përfshirëse, të sigurta, të adaptueshme dhe të qëndrueshme dhe SDG 15 për mbrojtjen e ekosistemeve tokësore, zgjedhjen e temës për Ditën Ndërkombëtare të Pyjeve këtë vit, që nxjerr në pah përfitimet e ndryshme të pyjeve dhe pemëve urbane, nuk mund të ketë qenë më me kohë.

Më 21 mars, FAO festoi Ditën dhe temën e saj "Pyjet dhe qytetet e qëndrueshme" në një ceremoni të veçantë në selinë e FAO-s në Romë, ku morrën pjesë administratorët e qytetit nga Lima, Lubjanë, Filadelfia dhe Mantova. 

Kalendari

Ngjarjet e datës 12 dhjetor 2018 - Mbahet hapja zyrtare e projektit KosLift i cili mbështetet nga Ambasada Norvegjeze në Prishtinë dhe implementohet nga IPKO Foundation dhe RIT Kosovë. (Kampusi i RIT Kosovë, në Universitetin Amerikan, ora 9:30)

- Let’s Do It organizon aksion pastrimi te “Tregu i Gjelbër” në Prishtinë. (Tregu i Gjelbër, rruga që e lidh me lagjen “Kalabria”, ora 10:00)

- Ministria e Administratës Publike organizon ceremoninë e vënies së gurthemelit për ndërtimin e Shkollës së Mesme të Muzikës dhe të institucionit parashkollor-Çerdhes në Prizren. (Lagjja “ Bajram Curri”, që gjendet përballë shkollës së mesme të mjekësisë “ Luciano Motroni” në Prizren, ora 10:00)

- Ministris së Shëndetësisë, Uran Ismaili raporton para Komisionit për Shëndetësi, Punë dhe Mirëqenie Sociale lidhur me procesin e revidimit të listës esenciale të barnave, vonesat në përmbushjen e agjendës legjislative dhe projeksionet buxhetore të Ministrisë së Shëndetësisë për vitin 2019. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 302, ora 10:00)

- Koordinatori Nacional për Kulturë, Rini dhe Sport në Qeverinë e Kosovës, Rexhep Hoti do të nënshkruajë marrëveshje bashkëpunimi me Kryetarin e Komunës së Gjakovës, Ardian Gjini. (Objekti i Komunës së Gjakovës, ora 10:00)

- Mbahet mbledhja e Komisionit për të Drejtat, Interesat e Komuniteteve dhe për Kthim në të cilën do të behët shqyrtimi i Projektligjit për Kinematografinë, shqyrtimi i Projektligjit për të drejtat e autorit dhe të drejtat e përafërta,etj. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 10, ora 10:00)

- Prezantohet kampanja informuese ”Kodi Civil qëndron për qytetarët e barabartë të Republikës së Kosovës,” organizuar nga projekti i financuar nga Bashkimi Evropian “Mbështetje Kodit Civil - faza 2”, i cili po mbështetët nga Ministrinë e Drejtësisë. (Hotel Ulpiana në Graçanicë, ora 10:30)

- Demokracia Plus dhe USAID organozijnë debat publik lidhur me prokurimin publik në Gjilan. (Hotel Kristal, ora 11:00)

- Lidhja Demokratike e Kosovës mban konferencë për medie. (Selia qendrore e LDK-së në kompleksin Qafa, ora 11:00)

- Let’s Do It në bashkëpunim me nxënësit e shkollës ‘’Hivzi Sylejmani’’ organizon aksion pastrimi në Fushë Kosovë. (Oborri i shkollës Hivzi Sylejmani, ora 11:55)

- Punëtorët e NTP “Pallati i Rinisë” mbajnë një protestë përmes së cilës do t’i shprehin shqetësimet dhe pakënaqësitë e tyre për mos marrjen e pagave që tre muaj më radhë. (Para Newborn,ora 12:00)

- Banorët e fshatit Cikatovë mbajn protestë në mbrojtje të pronave stergjyshore te marrura në menyrë tinzare nga ana e Komunës se Drenasit dhe te cilat u janë shitur New Co Feronikeli, pa i kompenzuar asnjëherë. (Para Gjykatës Themelore të Prishtinës  dega në Drenas, ora 13:00)

- Aleanca Kosovare të Bizneseve organizon konferencën për media lidhur me ndikimin e taksës 100 % në ekonominë e Serbisë. (Selia qendrore e AKB-ës në Tophane, ora 13:00)

- Lëvizja Vetëvendosje mban konferencë për media. (Zyrët qendrore te Vetëvenosjes, ora 13:00)

- Koalicioni i OJQ-ve “Java Kundër Korrupsionit 2018” do të mbajë tryezën e diskutimit me temë “Integriteti, Llogaridhënia dhe Efikasiteti i sistemit të drejtësisë - Nevoja për Vetting”. (Hotel Sirius, ora 14:00)
 
 - Koordinatori Nacional për Kulturë, Rini dhe Sport në Qeverinë e Kosovës, Rexhep Hoti, do të nënshkruajë marrëveshje bashkëpunimi me Kryetarin e Komunës së Dragashit Shaban Shabani. (Objekti i Komunës së Dragashit, ora 14:00)

- Zëvendësshefja e misionit të ambasadës së SHBA-ve në Kosovë, Colleen Hyland, dhe Drejtoresha e Korpusit të Paqës, Dr. Darlene Grant, do të mbajnë fjalime në një takim me kryetarët e komunave të Kosovës. (International Hotel Prishtina, ora 16:00)