23 Mars 2019

Qytetet më të gjelbra e të shëndetshme, janë vende më të lumtura për të jetuar

Romë, 23  mars - Investimi në hapësira të gjelbra mund të ndihmojë transformimin e qyteteve në hapësira banimi më të qëndrueshme, të jetueshme, të përshtatshme, të barabarta dhe të këndshme për të jetuar, tha FAO përpara Ditës Ndërkombëtare të Pyjeve.

Nëse planifikohen dhe menaxhohen mirë, qytetet mund të jenë vende të mëdha për të jetuar, por shumë zhvillime urbane shkaktojnë kërdi mjedisore - përfundimisht duke çuar në probleme të tilla si temperatura të larta, përmbytje dhe ndotje të ajrit.

Kostoja për qytetarët është përkeqësuar mirëqenien. Shpenzimet për planetin përfshijnë rritjen e emetimeve të gazrave serrë, degradimin e tokave dhe rrugëve ujore, sipas botimit Unasylva të FAO për pyjet, numri i fundit i të cilit i kushtohet pylltarisë urbane në kremtimin e Ditës Ndërkombëtare të Pyjeve.

"Pyjet dhe pemët e menaxhuara mirë brenda dhe rreth qyteteve sigurojnë habitate, ushqim dhe mbrojtje për shumë bimë dhe kafshë, duke ndihmuar në ruajtjen dhe rritjen e biodiversitetit", tha drejtori i përgjithshëm i FAO, José Graziano da Silva në mesazhin e tij me rastin e kësaj dite.

Ai theksoi nevojën "të bashkohen forcat për të mbrojtur pyjet dhe pemët për të bërë mjediset urbane më të qëndrueshme".

Qytetet kanë nevojë për pyje dhe pemë

Më shumë se gjysma e popullsisë së botës tani jeton në qytete dhe deri në vitin 2050 pothuajse 70 për qind e botës do të urbanizohet.

Megjithëse qytetet zenë vetëm tre për qind të sipërfaqes së Tokës, ata konsumojnë 78 për qind të energjisë dhe lëshojnë 60 për qind të dioksidit të karbonit.

Hapësirat me pemë, pyjet dhe pemët në një qytet dhe në skajet e tij kryejnë një gamë të gjerë funksionesh jetësore - si ruajtja e karbonit, heqja e ndotësve të ajrit, sigurimi i ushqimeve, energjia dhe siguria e ujit, rikthimi i tokës së degraduar dhe parandalimi i thatësirës dhe përmbytjeve.

Në një qytet me madhësi mesatare, për shembull, pemët urbane mund të zvogëlojnë humbjen e tokës me rreth 10,000 ton në vit.

Nga mbrojtja nga drita dhe ftohja e ajrit, pyjeve dhe pemëve në zonat urbane mund të ulin temperaturat ekstreme dhe të zbusin efektet e ndryshimeve klimatike.

Në të vërtetë, pemët e vendosura mirë rreth ndërtesave mund të zvogëlojnë nevojat e ajrit të kondicionuar me 30 për qind. Në klimat e ftohta, duke mbrojtur shtëpitë nga era, ato mund të ndihmojnë në kursimin e energjisë që përdoret për ngrohje me 20-50 për qind.

Pyjet urbane dhe peri-urbane mund të rrisin elasticitetin dhe cilësinë e pellgjeve ujëmbledhës dhe rezervuarëve të ujit duke parandaluar erozionin, duke kufizuar avullimin dhe filtrimin e ndotësve. Dhe mbjellja e drurëve të pemëve me fruta mund të rrisë disponueshmërinë e ushqimit brenda qyteteve.

Dita Ndërkombëtare e Pyjeve

Duke pasur parasysh se këtë vit, Forumi Politik i Nivelit të Lartë do të rishikojë SDG 11 për të pasur qytete dhe vendbanime njerëzore përfshirëse, të sigurta, të adaptueshme dhe të qëndrueshme dhe SDG 15 për mbrojtjen e ekosistemeve tokësore, zgjedhjen e temës për Ditën Ndërkombëtare të Pyjeve këtë vit, që nxjerr në pah përfitimet e ndryshme të pyjeve dhe pemëve urbane, nuk mund të ketë qenë më me kohë.

Më 21 mars, FAO festoi Ditën dhe temën e saj "Pyjet dhe qytetet e qëndrueshme" në një ceremoni të veçantë në selinë e FAO-s në Romë, ku morrën pjesë administratorët e qytetit nga Lima, Lubjanë, Filadelfia dhe Mantova. 

Kalendari

Ngjarjet e datës 23 mars 2019 - Federata e pingpongut të Kosovës në bashkëpunim me Kpp Vitia nën patronatin e Komunës së Vitisë do të organizoj Turneun për senior Flakadani i Karadakut. (Salla e Shkollës së Mesme Teknike 'Jonuz Zejnullahu' në Vitiora, ora 9:30)

- Shoqata "Miqtë e Amerikës" do ta bëjë zëvendsimin e flamurit amerikan te shtatorja e Bill Clintonit në Prishtinë, me një të ri. (Shtatorja e Bill Clintonit, ora 11:00)

- Gjimnazi “Hasan Nahi”, në kuadër të Fondacionit për Arsim dhe Kulturë “Atmosfera”, organizon edicionin e gjashtë me radhë - Garën e Inteligjencës "Eureka 6". (Ambienti i Gjimnazit “Hasan Nahi” në Prishtinë, ora 11:00)

- Kryeparlamentari Kadri Veseli merr pjesë në shënimin e 30-vjetorit të demostratave të 23 marsit 1989 me nismëtare gratë dhe vajzat e Balajve. (Teatri “Adriana” - Ferizaj, ora 11:00)

- UBT dhe Raiffeisen Bank mbajnë garën më të madhe në vend “Data Science Hackathon”. (Kampusi i UBT-së në Lipjan, ora 11:00)

- Kryeministri Ramush Haradinaj bënë homazhe te Pllaka Memoriale e ushtarëve të KFOR-it, të rënë gjatë shërbimit në Kosovë. (Sheshi “Nëna Terezë”, ora 12:00)

- Kryeministri Ramush Haradinaj bënë homazhe te Pllaka Përkujtimore me emrat e ushtarëve britanikë, që humbën jetën në shërbim në Kosovë. (Sheshi “Edit Durham”, afër Hotelit Grand, ora 12:10)