18 Prill 2019

Qytetet më të gjelbra e të shëndetshme, janë vende më të lumtura për të jetuar

Romë, 23  mars - Investimi në hapësira të gjelbra mund të ndihmojë transformimin e qyteteve në hapësira banimi më të qëndrueshme, të jetueshme, të përshtatshme, të barabarta dhe të këndshme për të jetuar, tha FAO përpara Ditës Ndërkombëtare të Pyjeve.

Nëse planifikohen dhe menaxhohen mirë, qytetet mund të jenë vende të mëdha për të jetuar, por shumë zhvillime urbane shkaktojnë kërdi mjedisore - përfundimisht duke çuar në probleme të tilla si temperatura të larta, përmbytje dhe ndotje të ajrit.

Kostoja për qytetarët është përkeqësuar mirëqenien. Shpenzimet për planetin përfshijnë rritjen e emetimeve të gazrave serrë, degradimin e tokave dhe rrugëve ujore, sipas botimit Unasylva të FAO për pyjet, numri i fundit i të cilit i kushtohet pylltarisë urbane në kremtimin e Ditës Ndërkombëtare të Pyjeve.

"Pyjet dhe pemët e menaxhuara mirë brenda dhe rreth qyteteve sigurojnë habitate, ushqim dhe mbrojtje për shumë bimë dhe kafshë, duke ndihmuar në ruajtjen dhe rritjen e biodiversitetit", tha drejtori i përgjithshëm i FAO, José Graziano da Silva në mesazhin e tij me rastin e kësaj dite.

Ai theksoi nevojën "të bashkohen forcat për të mbrojtur pyjet dhe pemët për të bërë mjediset urbane më të qëndrueshme".

Qytetet kanë nevojë për pyje dhe pemë

Më shumë se gjysma e popullsisë së botës tani jeton në qytete dhe deri në vitin 2050 pothuajse 70 për qind e botës do të urbanizohet.

Megjithëse qytetet zenë vetëm tre për qind të sipërfaqes së Tokës, ata konsumojnë 78 për qind të energjisë dhe lëshojnë 60 për qind të dioksidit të karbonit.

Hapësirat me pemë, pyjet dhe pemët në një qytet dhe në skajet e tij kryejnë një gamë të gjerë funksionesh jetësore - si ruajtja e karbonit, heqja e ndotësve të ajrit, sigurimi i ushqimeve, energjia dhe siguria e ujit, rikthimi i tokës së degraduar dhe parandalimi i thatësirës dhe përmbytjeve.

Në një qytet me madhësi mesatare, për shembull, pemët urbane mund të zvogëlojnë humbjen e tokës me rreth 10,000 ton në vit.

Nga mbrojtja nga drita dhe ftohja e ajrit, pyjeve dhe pemëve në zonat urbane mund të ulin temperaturat ekstreme dhe të zbusin efektet e ndryshimeve klimatike.

Në të vërtetë, pemët e vendosura mirë rreth ndërtesave mund të zvogëlojnë nevojat e ajrit të kondicionuar me 30 për qind. Në klimat e ftohta, duke mbrojtur shtëpitë nga era, ato mund të ndihmojnë në kursimin e energjisë që përdoret për ngrohje me 20-50 për qind.

Pyjet urbane dhe peri-urbane mund të rrisin elasticitetin dhe cilësinë e pellgjeve ujëmbledhës dhe rezervuarëve të ujit duke parandaluar erozionin, duke kufizuar avullimin dhe filtrimin e ndotësve. Dhe mbjellja e drurëve të pemëve me fruta mund të rrisë disponueshmërinë e ushqimit brenda qyteteve.

Dita Ndërkombëtare e Pyjeve

Duke pasur parasysh se këtë vit, Forumi Politik i Nivelit të Lartë do të rishikojë SDG 11 për të pasur qytete dhe vendbanime njerëzore përfshirëse, të sigurta, të adaptueshme dhe të qëndrueshme dhe SDG 15 për mbrojtjen e ekosistemeve tokësore, zgjedhjen e temës për Ditën Ndërkombëtare të Pyjeve këtë vit, që nxjerr në pah përfitimet e ndryshme të pyjeve dhe pemëve urbane, nuk mund të ketë qenë më me kohë.

Më 21 mars, FAO festoi Ditën dhe temën e saj "Pyjet dhe qytetet e qëndrueshme" në një ceremoni të veçantë në selinë e FAO-s në Romë, ku morrën pjesë administratorët e qytetit nga Lima, Lubjanë, Filadelfia dhe Mantova. 

Kalendari

Ngjarjet e datës 19 prill 2019 - Klinika e Kirurgjisë së Fëmijëve në Qendren Klinike Universitare i fillon punimet Simpoziumi mbarëshqiptarë i kirurgëve të fëmijëve. (Hotel Internacional Prishtina, ora 8:40)

- Programi i Kombeve të Bashkuara për Zhvillim në bashkëpunim me Agjencinë për Menaxhimin e Emergjencave dhe partneri implementues, Kryqi i Kuq i Kosovës, do të organizojnë një ushtrim fushor në fshatin Maxhunaj në komunën e Vushtrrisë. (Fshati Maxhunaj, ora 10:00)

- Shtëpia Botuese “Faik Konica” organizon promovimin e librit të Dr. Islam Lauka, “Kosova e kërcënuar nga gjarpri i shtëpisë”. (Bibliotekën Kombëtare, ora 11:00)

- Ministri i Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Kujtim Gashi, bashkë me kryetarin e Kuvendit të Kosovës, Kadri Veseli, do të bëjnë shpërndarjen e kontratave për 21 përfituesit e granteve nga Fondi Rinor që për qëllim kanë rritjen e punësimit për të rinjtë e vendit tonë përmes zhvillimit të ndërmarrësisë. (Hotel Sirius, ora 11:00)

- Koordinatori Nacional për Kulturë, Rini dhe Sport, Rexhep Hoti së bashku me Kryetarin e Komunës së Gjilanit, Lutfi Haziri, do të përcjellin garën komunale në Kreativitet Kulturor dhe Mendim Kritik. (Objekti i Gjimnazit Natyror "Xhavit Ahmeti" në​ Gjilan, ora 13:30)

- Drejtoresha e misionit të USAID-it Lisa Magno do të flasë me rastin e lançimit të faqes së re të internetit të Këshillit Gjyqësor të Kosovës (KGjK). (Sheshi 21, ora 15:00)

- Federata e Atletike të Kosovës do të mbaj konferencë për media në të cilën do të jepen informatat kryesore rreth organizimit të gjysmë maratonës së këtij viti. (Salla e shtëpisë së sporteve në Prishtinë, ora 15:00)

- Galeria e Qytetit të Gjilanit hap ekspozitën e veçantë të fotografive “Arti i Rrudhave”, të autorit Muhamed Sadriu, e cila do të shpalos fotorgafitë e 21 personave të cilët i kanë mbi 100 vjet, e që e simbolizon shekullin XXI. (Galeria e Qytetit të Gjilanit, ora 17:30)

- Galeria Kombëtare e Kosovës hap ekspoziten "Grouping - Moving - Spreading" Metaxym e cila është kuruar dhe organizuar nga The Activists dhe World Anonimous Society. (Galeria Kombëtare e Kosovës, ora 20:00)

- Lumbardhi do të prezantojë paraqitjen e parë të këngëtares dhe kompozitores amerikane Chrysta Bell në Kosovë në kuadër të turneut Feels Like Love 2019 dhe epizodit të dytë të Lumbardhi n’Behar. (Lumbardhi në Prizre, ora 21:00)