04 Dhjetor 2020

Popullsia e botës rritet, rendimenti i grurit nuk ndryshon

SHBA, 28 gusht - Popullsia në botë vazhdon të rritet, ndërsa rendimenti i grurit për hektar, vitet e fundit nuk ka ndryshuar.

Sipas një studimi të fundit, kjo ka ndodhur pasi fermerët dhe shkencëtarët kanë arritur të nxjerrin potencialin maksimal të prodhimit nga bima e grurit.

Autorët e këtij studimi thonë se që të arrihet një prodhim më i lartë për hektarë nga bima e tretë më e përdorshme e drithit në botë, do të duhet një zbulim shkencor i pa arritur më parë në këtë fushë. Korrespondenti i Zërit të Amerikës.

Studiuesit, po  shikojnë shifrat e të vjelave të grurit të prodhuara nga kompani të ndryshme, apo shifra të mbledhuara nga universitetet Amerikane që nga vitet 1959.

Bob Grejbosh, është një shkenëtar që studion gjenetikën e grurit, i cili punon me Departamentin e Bujqësisë në Shteteve të Bashkuara dhe është autori kryesor i një studimi të ri i publikuar  në revistën Crop Science “Shkenca e të mbjellave. Ai thotë se fermerët kanë arritur shumë përparim gjatë kësaj kohe.

\"Në hitorinë tonë 50 vjeçare, fermerët, praktikisht e kanë dyfishuar potencialin gjenetik të prodhimtarisë së bimës të grurit”.

Ky është lajmi i mirë, por ka edhe një të keqe.

\"Duhet të ketë një limit se sa mund të prodhojë bima, dhe më duket se jemi shumë afër këtij limiti.”

Zoti Grejbosh thotë se fermerët e kanë arritur maksimumin e prodhimit gjatë fillimit dhe mesit të viteve 90. E më pas prodhimi pak a shumë nuk ka ndryshuar. Ai thotë se hapat më të mëdha në fushën e ndryshimt gjenetik të bimës së grurit u bënë në vitet 60, dhe për të ecur paralel me rritjen e popullsisë, është e nevojshme për një hap tjetër gjigant në këtë fushë.

Shumë shkencëtarë janë dakort mbi faktin se prodhimi i grurit nuk po rritet me shpejtësinë e duhur për të përballuar rritjen e popullsisë, por ama nuk janë dakort nëse fermerët kanë arritur të marrin maksimumin e prodhimit që mund të nxirret nga bima e mbjellë apo jo.

Disa institute vazhdojnë të zhvillojnë eksperimente për të përmisuar potencialin gjenetik të prodhimit.  Sipas Brett Karver, nga Universiteti i Oklahomës, arsyeja kryesore që nuk është rritur prodhimi ështe se fermerëve u është dashur të përqëndrohen në zhvillimin e rezistencës nga sëmundjet që prekin bimën.

\"Ne tani shpenzojmë shumë më tepër kohë duke u marrë me këto faktorë që pakësojnë të vjelat, dhe si rezultat ne nuk jemi më në sulm por në mbrojtje.”

Hans Joakim Braun drejton programin global të grurit në Qendrën Ndërkombëtare të Përmirësimit të misrit dhe grurit, me bazë në Meksikë. Ai thotë se prodhimi në tërësi në botë nuk është rritur më, por ka më shumë lidhje me praktikat e fermerëve se sa me gjenetikën e bimës. Braun thotë se shkencëtarët duhet të shtojnë përpjekjet pasi kërkesa për grurë do të rritet me 50 deri në 70 % ne mes të këtij shkeulli.

\"Kjo do të jetë një sfidë e vërtetë pasi ka shumë lidhje me ndryshimet klimatike dhe rritjen e temperaturës. Dhe nese rritet temperatura sipas parashikimeve, atëherë prodhimi do të bjerë me 20-25%.

Pra, edhe nëse do të ketë një potencial gjenetik për t’u arritur në bimën e grurit, zoti Braun thotë se që të arrijmë të ushqejmë më shumë njerëz, ndërkohë që duhet të luftojmë dhe ngrohjen globale, do të thotë që gjatë dekadave në vazhdim, do të na duhet të përballemi me vështirësi të mëdha në fushën kërkimore të drithrave.

Kalendari

Ngjarjet e datës 4 Dhjetor 2020

- Mbahet seanca fillestare për rastin e vrasjes së politikanit serb Oliver Ivanoviq pranë Gjykatës Themelore në Prishtinë, departamenti Special - krimet e rënda me c'rast avokati mbrojtës do te jep deklaratë për mediet pas seancës. (Gjykata Themelore në Prishtinë, ora 9:30)

- Guvernatori i Bankës Qendrore të Republikës së Kosovës, Fehmi Mehmeti do të mbaj një takim virtual me presidentin e Gjykatës Ndërkombëtare të Arbitrazhit Alexis Mourre dhe Drejtoreshën e Komisionit të Arbitrazhit për Evropë, Laetitia de Montalivet. (Takim virtual, ora 10:00)

- Kryetari i Komunës së Prizrenit, Mytaher Haskuka dhe drejtoresha e Drejtorisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Emilja Redzepi, do të bëjnë nënshkrimin e kontratave me përfituesit e thirrjes për përkrahjen e OJQ-ve dhe individëve në fushën e kulturës, rinisë dhe sportit. (Shtëpia e Bardhë në Prizren, ora 10:00)

- Qendra për Këshillim, Shërbime Sociale, dhe Hulumtime organizon aktivitetin “Tuneli i Fundit” në përkujtim të grave të vrara si pasojë e dhunës në familje në pesë vitet e fundit në Kosovë, dita e dytë. (Përballë ndërtesës së Kuvendit të Kosovës, ora 10:00)

- Komisioni për Legjislacion, Mandate, Imunitete, Rregulloren e Kuvendit dhe mbikëqyrjen e Agjencisë kundër Korrupsionit shqyrton shkresën e Artan Qerkinit përfaqësues i Malcolm Simmons, ish kryetar i Asamblesë së Gjyqtarëve të EULEX-it, “Përgjigje në ftesën për të dëshmuar para Komisionit për Legjislacion” si dhe njoftohet me shkresën e Përfaqësuesit Special të Bashkimit Evropian, Tomas Szunyong, për emërimin e Karin Hernmark Ahliny, Ambasador i Suedisë, anëtar i Bordit  Mbikëqyrës  të Agjencisë Kosovare për Verifikim dhe Krahasim të Pronës. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N506, ora 10:15)

- Komisioni Hetimor Parlamentar mbi procesin e licencimit, operimit, mbikëqyrjes dhe aplikimit për lejet e hidrocentraleve në Republikën e Kosovës interviston Ministrin e Ministrisë së Infrastrukturës Arban Abrashin. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N204, ora 11:00)

- Mbahet seanca e jashtëzakonshme e Kuvendit te Kosovës në të cilën do të behët shqyrtimi i dytë i Projektligjit për Rimëkëmbjen Ekonomike - COVID-19. (Ndërtesa e Kuvendit, ora 11:00)

- Organizata Etea dhe Aleanca Franceze në Prishtinë me mbështetjen e Ambasadës Franceze do të mbajnë takimin e parë të huazimit të librave. (Tek objekti i Aleancës Franceze, ora 11:00)

- Autoriteti Kosovar i Konkurrencës (AKK) mban konferencë për medie lidhur me një hetim ndaj ndërmarrjeve që operojnë në tregun e energjisë elektrike. (Ish-objekti i Bankës së Lubjanës, ora 11:15)

- Kryetari i Delegacionit të Kosovës, Ibrahim Makolli dhe ai i delegacionit të Serbisë Veljko Odalovic do të mbajnë konferencë për media lidhur me varrezën masive në Kizhevak të Serbisë. (Lokacioni i varrezës masive në Kizhevak  të Serbisë, ora 12:00)

- Shpallet aktgjykimi ndaj të akuzuarit N. M., i cili akuzohet nga Prokuroria Themelore e Gjilanit, për veprën penale “vrasje e rëndë” pasi qe në  fshatin Berivojcë, komuna e Kamenicës, i pandehuri dyshohet që pas mosmarrëveshjeve familjare, me një mjet të fortë - shufër metalike, godet bashkëshorten e tij në kokë dhe pjesë të tjera të trupit, me ç’rast të ndjerës i ka shkaktuar plagë të cilat kanë qenë vdekjeprurëse. (Gjykata Themelore Gjilan, ora 13:00)

- Komisioni Hetimor Parlamentar mbi procesin e licencimit, operimit, mbikëqyrjes dhe aplikimit për lejet e hidrocentraleve në Republikën e Kosovës interviston drejtoren e Insitutit Hidrometeorologjik të Kosovës Letafete Latifi. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N204, ora 13:00)

- Komisioni Hetimor Parlamentar lidhur me procesin e privatizimit në Kosovë plotëson listën e dëshmitarëve. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N10, ora 13:00)

 

- Kryetari i Grupit Parlamentar të Partisë Demokratike të Kosovës, Bedri Hamza, mban sot konferencë për media. (Oborri i Kuvendit hyrja nga sheshi, ora 14:00)

- Qendra për Raste Gjyqësore Strategjike mban konferencë për media me rastin e dorëzimit të padisë për konflikt administrativ kundër vendimeve të Ministrisë së Ekonomisë dhe Ambientit dhe Zyrës së Rregullatorit për Energji”. (Para Pallatit të Drejtësisë, ndërtesa A, ora 14:00)

- Ministrja e Punëve të Jashtme dhe Diasporës e Republikës së Kosovës, Meliza Haradinaj-Stublla pret në takim ministrin në detyrë për Evropën dhe Punët e Jashtme i Republikës së Shqipërisë, Gent Cakaj ku pjesë e takimit do të jenë edhe përfaqësuesit e shqiptarëve të Luginës së Preshevës. (Objekti i MPJD-së, ora 14:00)

 

- Kryeministri Avdullah Hoti dhe ministrja e Financave Hykmete Bajrami, mbajnë konferencë për media. (Ndërtesa e Qeverisë, ora 16:00)