20 Shkurt 2019

Ndryshimet klimatike rrezikojnë zhdukjen e varieteteve të kafesë

Londër, 24 janar - Temperaturat në rritje, ndryshimet në sezonin e reshjeve dhe sëmundjet e shkaktuara nga parazitët po kërcënojnë kultivimin e kafesë në mbarë botën.

Sipas një studimi të ri këto fenomene po vënë në rrezik zhdukjeje shumë specie të tjera të kafesë, në gjendje të egër, të cilat mund ta ndihmonin varietetin e kultivuar të kafesë përmes krijimit të hibrideve të reja që t'i përshtatet ngrohjes së motit.

Kafeja përshkruan një rrugë shumë të gjatë para se të arrijë në treg. Por kafenë që kërkojnë këta shkencëtarë, nuk e gjen në kafenenë e lagjes. Kjo është një bimë e rrallë kafeje, që rritet në gjendje të egër në xhunglat e Sierra Leones.

Në vendet tropikale të Afrikës dhe Azisë ka 14 lloje të ndryshme kafeje.

Por 60 për qind e familjes së kafesë së egër rrezikon të zhduket, thotë studjuesi Aaron Davis, që kryeson kërkimet për kafenë në Kopshtin Botanik Mbretëror, Kew Gardens, në Britani.

"Kërcënimi kryesor për llojet e ndryshme të kafesë në botë është shpyllëzimi dhe kjo ndodh ngaqë shumica e specieve gjenden në pyje,"- thotë studjuesi.

Bimët e egra të kafesë mund t'i luftojnë sëmundjet më mirë se sa bima e kultivuar. Ato mund ta durojnë më mirë thatësirën dhe temperaturat e larta.

Aaron Davis thotë se këto specie bëhen përherë e më të rëndësishme me ngrohjen e mëtejshme të planetit.

"Llojet e kafesë që ne kultivojmë janë specifike për t'u rritur në zona të kufizuara kilmatike. Kjo do të thotë, se me ndryshimin e klimës: rritjen e temperaturës dhe pakësimin e reshjeve, zvogëlohet zona e përshtatshme për rritjen e tyre," - thotë Davis.

Kjo do të thotë se vendet që prodhojnë kafenë, që për ta është një burim i rëndësishëm të ardhurash, do të kenë probleme. Në të gjithë botën, ka rreth 100 milionë fermerë të vegjël që kultivojnë kafenë.

Ndryshimi i klimës përbën kërcënim edhe për speciet e egra të kafesë. Prandaj studiuesi Davis dhe kolegët e tij po kërkojnë nëpër xhungël.

"Nuk duam të gjendemi në një situatë, kur speciet e egra të bimsë së kafes të zhduken,"- thotë Davis.

Studjuesi Davis dhe kolegët e tij thonë se nuk ka kohë për të humbur. Në studimin e tyre të ri ata zbuluan se në "bankat" e farës nuk ekzistojnë rreth gjysma e specieve të kafesë së botës.

Kalendari

Ngjarjet e datës 20 shkurt 2019 - Instituti Kërkimor për Çështje Evropiane dhe të Zhvillimit organizon konferencën 'Zëri i Popullit rreth 'Finales së Madhe' ndërmjet Kosovës dhe Serbise'. (Swiss Diamond Hotel, ora 9:30)

- Presidenti i Republikës së Kosovës, Hashim Thaçi, do të marrë pjesë në konferencën e organizuar nga Instituti Kërkimor për Çështje Evropiane dhe të Zhvillimit me temën “Zëri i Popullit rreth ‘Finales së Madhe’ ndërmjet Kosovës dhe Serbisë”. (Hoteli Swiss Diamond, ora 9:30)

- Kryeshefja ekzekutive e Inspektoratit Policor të Kosovës raporton para Komisionit për Punë të Brendshme, Siguri dhe Mbikëqyrjen e Forcës së Sigurisë së Kosovës lidhur me dyshimin për keqpërdorim të detyrës zyrtare nga ana e zyrtarit policor si dhe për raportin vjetor të vitit 2018. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 302, ora 10:00)

- Forumi i Gruas së Lidhje Demokratike të Kosovës organizon tryezë diskutimi me temën “Ligji (s) na mbron”. (Hotel Sirius, ora 10:00)

- Punëtorët teknik të kompanisë “Beni”  që kryejnë shërbime në Konviketet e Qendrës Studentore të Prishtinës do të protestojnë për kthimin nën menaxhimin e Qendrës Studentore (Para drejtorisë së Qendrës Studentore, ora 11:00)   .

- Komuna e Prishtinës mban konferencë për media. (Objekti i vjetër të Komunës, ora 11:00)

nën organizimin e Grupit të Grave Deputete, mbahet tryeza “Institucionet dhe mekanizmat ekzistues në përgjigje të dhunës në familje”. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 30, ora 11:00)

- Me rastin e ndarjes nga jeta të gazetarit Hivzi Krasniqi, Radio Kosova mban Tubim Përkujtimor. (Kino ABC, ora 12:00)

- Presidenti Thaçi do të marrë pjesë në ngjarjen "Women in Energy Scholarship Program", organizuar nga MCC. (Salla e Kuqe, Pallati i Rinisë dhe Sportit, ora 13:00)

- Kryeministri Ramush Haradinaj merr pjesë në manifestimin e 30-vjetorit të Grevave të Minatorëve. (Miniera Stan Tërg në Mitrovicë, ora 14:00)

- Lëvizja mban konferencë për media. (Zyret qendrore të Vetëvendosjes, ora 14:00)