13 Dhjetor 2017

Vazhdon kërcënimi i sulmeve kibernetike

Londër, 16 maj - Një sulm kibernetik që ka marrë nën kontroll kompjuterat në 150 vende të botës duket se është zbutur sot, ndërsa njerëzit u kthehen në punë për të filluar një javë të re.

Tri ditë më parë infektimi kibernetik u përhap në 15 vende të botës. Zyrtarët e shëndetësisë në Britani, ku operacionet dhe konsultat me mjekët përsuan mjaft çrregullime të premten, thanë se sot përsëri pati probleme. Por ministri i shëndetësisë Jeremy Hunt shtoi se ishte inkurajues fakti që vala e dytë e sulmeve nuk u materializua.

Ai tha se niveli i aktivitetit kriminal ishte sot në shkallën më të ulët të parashikuar.

Në Shtetet e Bashkuara, Tom Bossert, këshilltar i presidentit Donald Trump për sigurinë e vendit, tha për rrjetin televiziv ABC se sulmi global ndaj sigurisë kibernetike \"tani për tani është nën kontroll\".

Europoli tha të dielën se sulmi kibernetik ka prekur më shumë se 100 mijë organizata me virusin që merr “peng” kompjuterin derisa përdoruesi bën një pagesë.

“Kemi shqetësime se sa do të shtohet numri kur njerëzit të shkojnë në punë dhe të ndezin kompjuterat të hënën”, tha drejtori i Europolit Rob Wainwright për televizionin britanik ITV.

Ekspertë të sigurisë kompjuterike kanë siguruar përdoruesit që i mbajnë sistemet operuese të përditësuara se ato janë realitivisht të sigurta. Ata u kanë bërë thirrje kompanive dhe qeverive që të aplikojnë programe të sigurisë ose të kalojnë drejt sistemeve të reja operuese.

Autoritetet i kanë këshilluar rrjetet e prekura që janë bllokuar nga sulmi kibernetik që të mos paguajnë haraçin që u kërkohet, vlerën prej 300 dollarësh në monedhën dixhitale, bitcoin.

Megjithatë, autorët e sulmit me virusin pengmarrës “WannaCry” u kanë thënë viktimave të tyre se gjoba do të dyfishohet nëse pagesa nuk kryhet brenda tre ditësh, ku e hëna është afati i fundit në shumë raste. Hakerët kanë paralajmëruar se do të fshijnë të gjitha të dhënat në sistemet e prekura kompjuterike nëse pagesa nuk bëhet brenda shtatë ditësh.

“Avast”, një firmë ndërkombëtare e sigurisë kompjuterike që pretendon se ka 400 milionë përdorues në mbarë botën, thotë se sulmet me virusin “pengmarrës” u rritën ndjeshëm të shtunën duke shkuar në 57 mijë.

Hulumtuesi gjen “çelësin e bllokimit”

Ekpsertë të sigurisë kompjuterike thanë se sulmi aktual mund të kishte qënë shumë më i rëndë, po të mos kishte qënë për një ekspert në Britani që zbuloi me shpejtësi një pikë të dobët brenda virusit, të njohur si “WanaCryptor 2.0”.

Hulumtuesi, i identifikuar si “MalwareTech” gjeti një “çelës bllokues” brenda virusit ndërsa po studionte strukturën e tij.

Funksioni që zbuloi ai ndaloi aftësitë e virusit për t’u shumëfishuar në të gjitha terminalet e një sistemi të infektuar që synonte bllokimin e gjithë terminaleve. Virusi e arrinte këtë duke vendosur kontakt me një adresë alfanumerike, ose “URL”, të gjatë dhe sekrete në internet

Adresa “URL”, nuk ishte e aktivizuar dhe hulumtuesi gjeti se adresa sekrete nuk ishte e rregjistruar nga askush. Ai menjëherë e kërkoi adresën për vete, duke shpenzuar vetëm 11 dollarë për ta blerë atë. Kështu aaktivizizmi i kësaj adrese ngadalësoi ndjeshëm shpejtësinë e përhaëjes së virusit në Britani.

Ekpsetët kanë paralajmëruar se autorët pas sulmit kibernetik mund të kenë aftësitë për të çaktivizuar “çelësin bllokues” në variantet e përditësuara të virusit ndërsa variante të reja tashmë po shfaqen.

“WanaCryptor 2.0” është vetëm pjesë e problemit. U shpërnda me shpejtësi tek shumë kompjuterë duke përdorur një program të aftë për të vepruar fshehurazi tek kompjuterat që operojnë me sistemin Windows. Shfrytëzimi i programit të njohur si \"EternalBlue\" ose \"MS17-010,\" shftytëzoi dobësitë në sistemin operues të Mikrosoftit. Sipas njoftimeve, programi në fjalë është krijuar nga Agjencia amerikane për Sigurinë Kombëtare, e cila e përdori atë për aktivitete survejimi.

NSA nuk flet mbi aftësitë e saj, ndërsa disa ekspertë kompjuterash thonë se programi \"EternalBlue\" ose \"MS17-010,\" u shfrytëzua nga palë të panjohura që përdorën emrin “Equation Group”, që mund të jetë i lidhur me NSA. Pavarësisht burimit, programi në fjalë u postua në internet një muaj më parë nga një grup hakerësh i quajtur “ShadowBrokers”.

Firma Microsoft shpërndau dy muaj më parë një program përditësimi për të përmirësuar këtë dobësi të sistemit, por jo të gjithë kompjuterat dhe rrjetet e kishin aplikuar këtë përditësim. Në shumë vende të botës, përdoruesit ende kanë në funksion sistemin operues Windows XP. Pavarësisht se Microsofti shpërndau një program përditësimi për Windows XP, kompania kryesisht ka hequr dorë nga mirëmbajtja e këtij sistemi operativ.

Firma finlandeze e sigurisë kompjuterike F-Secure e quajti problemin që po përhapet në shkallë botërore si “’pengmarrja më e madhe kompjuterike në histori”. Firma tha se ka paralajmëruar për rritjen e mundshme të “pegmarrjes kompjuterike” si dhe rreziqet nga mjetet e sofistikuara të përgjimit që përdorin qeveritë.

Kalendari

Ngjarjet e datës 13 Dhjetor 2017

- Shoqata e Pediatërve dhe Shoqata e Obstetërve dhe Gjinekologëve të Kosvës organizojnë simpoziumin për skrining prental të anomalive të lindura të zmrës. (Hotel Emerald, ora 9:30)

- Presidenti i Republikës së Kosovës, Hashim Thaçi, merr pjesë në takimin e Ekipit Përgatitor për të Vërtetën dhe Pajtimin. (Hotel Swiss Diamond, ora 10:00)

- Ministria e Punëve të Brendshme do të organizojë takimin e përvitshëm me kryetarët e komunave të cilët janë edhe udhëheqësit e Këshillave Komunal për Siguri në Bashkësi. (Hotel Emerald, ora 10:00)

- Organizata “Amnesty International” prezanton raportin “Plagë që të djegin shpirtin: Dëmshpërblim për të mbijetuarit e përdhunimit gjatë luftës, por drejtësi s’ka akoma”. (Hotel Sirius, ora 10:00)

- Komisioni për Mbikëqyrjen e Financave Publike dhe Grupi për Studime Juridike dhe Politike organizojn Panelin Diskutues me temë “Sfidat e Financimit të Subjekteve Politike: Ku qëndron Kosova?”. (Qendra e konferencave Orion, ora 10:30)

- Mbahet mbledhje e Komisionit për Bujqësi, Pylltari, Zhvillim Rural, Mjedis e Planifikim Hapësinor në të cilën do të behët shqyrtimi në parim i Projektligjit për Trajtimin e ndërtimeve pa lej. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 225, ora 11:00 )

- Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës bën publikimin e raportit “Paraja publike e shpenzuar në media”. (Qendra Kulturore dhe Informative të BE-së, ora 11:00)

- Mbahet mbledhje e Komisionit për Zhvillim Ekonomik, Infrastrukturë, Tregti, Industri dhe Zhvillim Rajonal në të cilën do të diskutohet rreth sfidave kryesore legjislative dhe politikave lidhur me procesin e MSA-së, me Projektin e Binjakzimit. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 303, ora 11:00)

- Mbahet mbledhje e Komisionit për Arsim, Shkencë, Teknologji, Kulturë, Rini, Sporte, Inovacion dhe Ndërmarrësi në të cilën do të behët shqyrtimi i Projektligjit për Buxhet për vitin 2018 për ministritë e linjës. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N204, ora 11:00)

- Organizata ÇOHU! dhe Qendra Kosovare për Gazetari Hulumtuese-Preportr mbajnë konferencën për media ku do të prezantohet hulumtimi mbi patronazhin politik në Kosovë, përkatësisht punësimet e zyrtarëve në pozita të larta vendimmarrëse të cilët kanë lidhje me partitë politike. (Hotel Sirius, ora 11:30)

- Anëtarët e sindikatës së Korporatës Energjetike të Kosovës dhe punëmarrësit tjerë të KEK-ut protestojnë me qëllim mbrojtjen e vendeve të punës për shkak tëmos realizimit te zhvendosjes se zones 52 ha. nga ana e Qeverise dhe menaxhmentit te KEK-ut dhe shpetimi i vendit nga kolapsi energjetik! (Para Qeverisë së Kosovës, ora 12:00)

- Instituti Demokratik i Kosovës në bashkëpunim me Qendrën për Paqe dhe Tolerancë  organizon diskutimin publik “Pritjet e serbëve të Kosovës për dialogun Kosovë-Serbi”, pjesë e së cilit janë deputetë të Kuvendit të Kosovës dhe qytetarë. (Media Center në Çagllavicë, ora 13:00)

- Ministria e Tregtisë dhe Industrisë do të nënshkruan marrëveshje për promovimin e punësimit në sektorin privat në mes MTI-së dhe PPSE-së. (Ndërtesa e MTI-së, ora 13:00)

- Open Data Kosovo dhe Girls Coding Kosova organizojn Orën e Kodimit ne te cilen do të kenë mundësi të kodojnë lojë, programim në telefon, apo edhe Robotikë ku e pranishme do te jete edhe ish-Presidentja e shtetit Znj. Atifete Jahjaga. (Rr. Ganimete Tërbeshi nr. 26A, Aktash, 50 metra larg nga ndërtesës së OSCE, ora 15:30)

- Komuna e Prishtnës organizon hapjen e Tregut të Fundvitit (Sheshi "Zahir Pajaziti", ora 17:00)